* سیده مینا دیوبند
در شرایطی که کشور ما با چالش بیکاری و نیاز مبرم به تنوعبخشی به منابع درآمدی مواجه است، صنعت گردشگری به مثابه گنج پنهانی است که کلید آن نه در دست دولتها، که در دستان خلاق و جسور کارآفرینان قرار دارد. این صنعت در ایران، برخلاف نفت که منبعی رو به زوال و وابسته به نوسانات سیاسی است، منبعی پایانناپذیر، مردمی و پایدار محسوب میشود . پتانسیل آن برای ایجاد دهها و حتی صدها هزار شغل، نه یک شعار تبلیغاتی، که یک واقعیت مبتنی بر آمار و ارقام جهانی و نمونههای موفق بینالمللی است. غافلماندن از این پتانسیل عظیم به قیمت از دست رفتن فرصتهای تاریخی برای نسل جوان این مرز و بوم تمام میشود.
ایران به لحاظ برخورداری از جاذبههای گردشگری، یکی از غنیترین و متنوعترین کشورهای جهان است. از تخت جمشید و میدان نقش جهان گرفته تا جنگلهای هیرکانی و کویر مرنجاب، از آبهای گرم خلیج فارس تا کوهستانهای پوشیده از برف البرز، این سرزمین پهناور، مجموعهای بینظیر از میراث فرهنگی و طبیعی را در خود جای داده است. با وجود ثبت ۲۷ سایت میراث جهانی توسط یونسکو و دهها اثر معنوی مانند آیین نوروز، سهم ایران از درآمدها و اشتغالزایی جهانی گردشگری بسیار ناچیز است . این فاصله عمیق میان ظرفیت و عملکرد، زنگ خطری است برای همه مسئولان و فعالان اقتصادی که باید آن را جدی بگیرند. در سالهای اخیر، صنعت گردشگری ایران با بحرانهای متعددی دستوپنجه نرم کرده است.
از فشارهای اقتصادی و کاهش سفرها گرفته تا تعطیلی تأسیسات گردشگری و آسیب دیدن زنجیره مشاغل وابسته . اما در دل هر بحرانی، فرصتی برای کارآفرینان خلاق نهفته است. آنها کسانی هستند که میتوانند با شناخت دقیق مشکلات و ارائه راهحلهای نوآورانه، تهدیدها را به فرصتهای طلایی تبدیل کنند. تصور کنید که اگر هر شهر و روستای ایران، بر اساس جاذبههای منحصربهفرد خود، یک برند گردشگری برای همین ایام پیشرو، یعنی نوروز ایجاد کند و در طول سال برای آن برنامهریزی و بازاریابی نماید، چه تحول عظیمی در اقتصاد محلی رخ خواهد داد. کارآفرینان میتوانند با طراحی بستههای سفر متنوع و جذاب، نوروز را به دروازهای برای ورود گردشگران به سایر فصول سال تبدیل کنند و از رکود معمول پس از تعطیلات بکاهند.
ایجاد اشتغال از طریق گردشگری، محدود به مشاغل سنتی هتلداری و تورگردانی نیست. این صنعت، یک صنعت مادر است که زنجیرهای طولانی از کسبوکارهای خرد، متوسط و بزرگ را در دل خود جای داده است. هر منطقه از ایران، غذاها و شیرینیهای مخصوص به خود را دارد که میتواند به عنوان یک جاذبه گردشگری مهم مطرح شود.