* حسین یحیایی
مدیرمسوول

طوفان های مالی اجتناب ناپذیرند.حتی برای توانمندترین کشتی ها و با تجربه ترین کاپیتان ها. در دنیای کسب وکار، این طوفان ها خود را در قالب رکودهای اقتصادی، از دست دادن مشتریان کلیدی یا بحران های غیرمنتظره نشان می دهند. در این لحظات حیاتی، نگاه تمام سازمان به سمت رهبر، به سمت شما، دوخته شده است. چگونه رفتار می کنید؟ آیا اضطراب خود را چون ابری تیره بر فضای مجموعه سایه می اندازید، یا همچون لنگرگاهی استوار، کشتی سازمان را از تلاطم امواج حفظ می کنید؟ واقعیت این است که نحوه رهبری شما در بحران، نه تنها شانس بقا، بلکه بنیاد آینده شرکت را می سازد. هنر رهبر در بحران، مدیریت وضعیت مالی و همزمان، حفظ آرامش، انسجام و انگیزه تیم است، به گونه ای که این تنش به روحیه و عملکرد زیرمجموعه سرایت نکند و مجموعه با کمترین آسیب و بیشترین درس، از گردنه بگذرد.
اولین و شاید دشوارترین گام، مدیریت درونی خود شماست. بحران مالی، آزمونی برای اعصاب رهبر است. قبل از هر اقدام بیرونی، باید میزانی از آرامش و وضوح ذهنی را در خود ایجاد کنید. این به معنای انکار مشکل یا تظاهر به شجاعت کاذب نیست، بلکه به معنای پذیرش واقعیت به شکلی معقول و دوری از تصمیم های احساسی و شتاب زده است. رییسی که خود در هراس است، این هراس را از طریق زبان بدن، لحن صدا و تصمیم های غیرشفاف به همه سطوح سازمان منتقل می کند. زمانی را برای تحلیل عمیق اختصاص دهید. این تحلیل نباید از روی ترس، بلکه از روی تعهد به درک واقعیت انجام شود. تنها با درکی شفاف و عاری از توهم می توان نقشه راه خروج را طراحی کرد. این فرآیند درونی، پایه تمام اقدامات بعدی شماست. اگر ذهنی آشفته و آکنده از وحشت داشته باشید، نمی توانید تیمی را به سوی ساحل نجات هدایت کنید. پس از تثبیت درونی، نوبت به ارتباطات می رسد. 
در بحران، خلاء اطلاعات، بدترین دشمن است. بی اطلاعی، فضایی را برای شایعات، داستان سرایی های منفی و ترس های بزرگتر فراهم می کند. بسیاری از رهبران به اشتباه گمان می کنند با پنهان کردن مشکلات، از تیم خود محافظت می کنند. این یک اشتباه استراتژیک بزرگ است. تیم شما باهوش است.آنها نشانه ها را می بینند. جلسات فوری، چهره های درهم رفته مدیران، تاخیر در پرداخت ها. اگر شما شفاف سازی نکنید، آنها خود داستانی می سازند که احتمالا بسیار مخرب تر از واقعیت است. بنابراین، شفافیت هوشمندانه کلید کار است. تیم را جمع کنید و وضعیت را با صراحت، اما با دقت و امیدواری بیان کنید. نیازی به افشای جزئیات حساس مالی نیست، اما باید حقایق کلیدی را بگویید. با یک چالش مالی مواجه شده ایم که ناشی از عوامل بیرونی مانند رکود بازار است. این به معنای کاهش موقتی درآمدهاست و ما نیاز داریم برای چند ماه آینده، هزینه های خود را به دقت مدیریت کنیم.  بر حقایق تمرکز کنید، نه بر احساسات منفی. در عین حال، بر ارزشهای مشترک، نقاط قوت تیم و تاریخچه غلبه بر مشکلات گذشته تاکید کنید. سومین مرحله طراحی نقشه راه با مشارکت تیم تان است. پس از شرح واقعیت، بلافاصله بر راه حل ها متمرکز شوید. اعلام مشکل بدون ارائه راه حل، فقط ترس را دامن می زند.   از آنها بخواهید ایده های خود برای کاهش هزینه های غیرضروری، بهبود کارایی فرآیندها یا ایجاد جریان های درآمدی جدید را ارائه دهند. این کار چند فایده بزرگ دارد. اول، حس مالکیت و مسئولیت را در آنها ایجاد می کند. وقتی افراد بخشی از راه حل باشند، نه موضوع مشکل، انرژی آنها معطوف به خلاقیت و نجات می شود. دوم، به عنوان رهبر، به ایده های عملی و ارزشمندی دست می یابید که شاید به تنهایی به ذهنتان نمیرسید. و سوم، این مشارکت، اعتماد را تقویت می کند. آنها می بینند که شما به عقل جمعی و توانایی هایشان باور دارید. البته این به معنای واگذاری تصمیمات استراتژیک سنگین به تیم نیست. تصمیمات نهایی درباره تعدیل نیرو، فروش دارایی یا تغییر مدل کسب وکار بر عهده شماست، اما حتی در این تصمیمات نیز می توانید اصول انصاف و شفافیت را رعایت کنید. در مرحله عملیاتی، رهبری شما باید بر محور دو اصل اساسی بچرخد. اولویت دهی بیرحمانه و صرفه جویی هوشمندانه. همه هزینه ها را با دقت جراحی کنید. تفاوت بین هزینه های اساسی و حیاتی را از هزینه های تشریفاتی و زائد تشخیص دهید. شاید لازم باشد سفرهای غیرضروری حذف، مشاوران خارجی کم اهمیت کنار گذاشته یا فضای اداری کوچکتر شود. اما مراقب باشید این صرفه جویی به سرمایه های اصلی کسب وکار، یعنی نیروی انسانی متخصص و نوآوری، آسیب نزند. کاهش هزینه در بخش تحقیق و توسعه یا آموزش، ممکن است در کوتاه مدت عدد ترازنامه را بهتر کند، اما آینده شرکت را به مخاطره می اندازد. در مورد نیروی انسانی، اگر به نقطه ای رسیدید که حفظ تمام پرسنل ممکن نیست، محتاطانه عمل کنید و در این شرایط اقتصادی هوای زیرمجموعه تان را داشته باشید. اگر نهایتا مجبور به تعدیل شدید، با احترام و منصفانه عمل کنید و برای افراد آسیب دیده حامی باشید. رفتار شما در این لحظات، برای همیشه در حافظه فرهنگی سازمان ثبت می شود.در نهایت روزی، بحران پایان می یابد. یا کسب و کارتان از آن عبور میکند و قوی تر می شود، یا ممکن است شکل دیگری به خود بگیرد. در هر صورت، نقش شما به عنوان رهبر، خلق روایتی از این دوران است. روایتی که در آن تیم، متحد و متمرکز، با چالش روبرو شد، درس گرفت، نوآوری کرد و سرسختانه ایستاد. این روایت، میراث رهبری شما خواهد بود. جوانان کارآفرین باید بدانند که موفقیت در روزهای آفتابی تعریف نمی شود، بلکه در توانایی رهبری در روزهای طوفانی است. به یاد داشته باشید، بزرگترین دستاورد شما در بحران، نجات عددی در ترازنامه نیست، حفظ روحیه، اعتماد و کرامت انسانی افرادی است که با شما این سفر دشوار را طی می کنند.