2قرن بيماري يك اقتصاد!

وزير صنايع و معادن براي بار سوم در جمع فعالان بخش خصوصي عضو اتاق‌هاي بازرگاني حاضر شد و بار ديگر به گله‌ها، شكايت‌ها و انتقادهاي آنان گوش داد و اين بار گرچه با دست‌پر از اخباری چون شكستن قفل‌هاي تسهيلات آمد اما فعالان همچنان از كاستي‌ها، نارسايي ها، فشارها و مشكلات گفتند.
طنز تلخ ما: نجفي ـ عضو كميسيون صنعت اتاق بازرگاني ايران ـ وضعيت صنعت را به واقعيت و طنز تلخ تشبيه كرد و گفت: صنعتي‌ها اميدوارند روزي برسد كه براي نابودي صنعت فاتحه بخوانند چرا كه مسير فعلي چيزي جز اين را نشان نمي‌دهد.وي با انتقاد از ناهماهنگي گفته‌ها و عمل‌ها از سوي بانك‌ مركزي عنوان كرد: بر اساس آخرين آمار منتشر شده از سوي بانك مركزي در سال 86 با افزايش بيكاري، رشد واردات و كاهش سرمايه‌گذاري مواجه بوده‌ايم لذا معتقديم همه اين‌ آمارها نتايج ضعيف شدن صنعت است كه قطعي برق تنها يك ويروس كوچك از آن محسوب مي‌شود.نجفي گفت: رييس كل بانك مركزي به خواسته‌هاي صنعت و متولي آن بي‌تفاوت است و متاسفانه از زماني كه سيستم قفل‌ها را به اجرا در آورده بدهي بانك‌ها به بانك مركزي دو برابر سابق شده و يا سپرده‌ها از سيستم‌ بانكي خارج شده است.وي از اينكه بدهي‌هاي سازمان‌ها و شركت‌هاي دولتي به سيستم‌ بانكي به پاي بخش خصوصي نوشته مي‌شود اظهار تاسف كرد و افزود: اين امر آيا جز دشمني مفهوم ديگري دارد؟ متاسفانه برخي از اقدامات دولت براي جلوگيري از رشد نقدينگي نوشداروي پس از مرگ سهراب است و مشكل نبود سرمايه در گردش سيستم توليدي روز به روز توان اجرايي مديران را كم مي‌كند، اما ميلياردها بدهي بخش دولت به بانك‌ها بي‌پاسخ مانده است.نجفي همچنين وضعيت صنعت قطعه سازي را بحراني توصيف كرده و گفت: خودروسازان پول قطعه سازان را ماه‌ها پس از دريافت قطعه پرداخت مي‌كنند.
30 درصد ضیعات محصولهمچنين شاهرخ ظهيري‌ نايب رييس كميسيون كشاورزي و صنايع غذايي اتاق ايران به بيان چالش‌ها و مشكلات پيش روي صنعت غذا پرداخت و گفت: براساس گزارش وزارت جهاد كشاورزي 30 درصد از محصول به ضايعات تبديل مي‌شود كه اين به مفهوم از بين رفتن غذاي 15 ميليون نفر است.وي در ادامه يكي از مشكلات جدي صنايع مختلف را صدور بي‌حساب و كتاب پروانه‌هاي بهر‌ه‌برداري عنوان كرد و افزود: صدور بدون ضابطه و برنامه پروازهاي بهره‌برداري در بسياري صنايع موجب ضرردهي شركت‌هاي توليدكننده شده است براي مثال در مورد شركت‌هاي توليد آب معدني 700 تا 750 پروانه صادر شده كه بزرگترين آن در سال گذشته يك ميليارد و 500 ميليون تومان ضرر داده است.ظهيري از وزير صنايع خواست تا درباره اين مسئله تصميم گيري جدي انجام داده و با تجديد نظر در روند صدور پروانه‌ها؛ نظارت بر اين بخش را افزايش دهد.وي مشكلات صنعت پروتئين كشور را نيز بر شمرد و اظهار كرد: بسياري از دامداري‌ها به دليل خشكسالي ناچار به كشتار دام‌هاي خود شده‌اند كه اين مسئله موجب كمبودن گوشت در كشور شده است بنابراين پيشنهاد مي‌شود 45 ميليون يورو از تسهيلات در نظر گرفته شده در بخش صنعت به صنعت گوشت اختصاص يابد تا 109 كارخانه توليد مواد پروتئيني كه در حال حاضر با 40 درصد ظرفيت فعالند قادر به تامين نياز بازار شوند.وي با بيان اينكه مشكل اين صنعت ريالي است، پيشنهاد كرد كه ارز مذكور براي گشايش اعتبار واردات گوشت ارائه شده و بازپرداخت آن نيز به ريال باشد و مكانيزمي براي اين امر تعريف شود.ظهيري در ادامه خاطرنشان كرد: تعزيرات در برخورد با صنايع و توليدات حساب نشده، خشن و حمله گونه رفتار مي‌كند به طوري كه شركت‌هايي كه كل سرمايه آن 50 ميليون است را به ارزش دو برابر سرمايه جريمه و حتي به پلمپ كارخانه اقدام مي‌كند كه چنين اتفاقاتي در طول سال‌هاي گذشته بي سابقه بوده است.
در دوستی با مظاهری:در ادامه اين نشست خليلي عراقي ـ رييس كنفدراسيون صنعت ـ نيز بر خلاف سخنرانان قبلي كه بانك مركزي را به باد انتقاد گرفتند توصيه كرد كه بخش خصوصي و وزارت صنايع از در دوستي با مظاهري درآمده و در كانون مهر و صفا و تعامل مشكلات را حل كنند.وي از وزير صنايع خواست تا گرفتاري‌هاي ناشي از تحريم كه بر صنعتگران تحميل شده را استعلام و پس از تصميم‌گيري نهايي درباره طرح تحول اقتصادي دولت نظرات بخش صنعت را در آن لحاظ كند.وي تاكيد كرد كه برخي مداخله‌هاي دولتي ريشه صنعت را مي‌خشكاند و متاسفانه زحمت‌هايي كه وزارت صنايع مي‌كشد مشكلات ديگري همانند ملخ به جان صنعت افتاده و شيره جان صنعت را خشك مي‌كنند به طوري كه تعزيرات براي نابودي آن حتي از كندن و بردن سوله كارخانه ابايي ندارد!خليلي خبر داد: نامه‌اي با امضاي همه تشكل‌هاي اقتصادي بخش خصوصي براي مقابله با اقدامات تعزيراتي عليه صنعت در حال تهيه است تا اين مشكل براي هميشه برطرف شود.به گفته وي در حال حاضر نگراني شديدي از اعمال ماليات بر ارزش افزوده در صنعت وجود دارد.
17 میلیارد دلار بدهکارید:در عين حال، صيف ـ رييس اتحاديه صادركنندگان نساجي ـ به استراتژيك بودن اين صنعت اشاره كرد و گفت: در حالي كه در همه كشورها بخش خصوصي صنعتگر و كارآفرين از جايگاه ويژه‌اي برخوردارند اما در كشورمان بخش خصوصي كارآفرين بازيچه‌اي براي دولت است و دوستان دولتي در حال اجراي فن بدل‌ روي صنعت هستند و با اينكه مشكلات را مي‌دانند اصرار بر حل آن دارند اما كار موثري انجام نمي‌شود.وي گفت: وزارت صنايع از سال 76 تا به حال بيش از 17 ميليون دلار به صنعت نساجي بدهكار است و مصوباتي از سال 1376 تاكنون بوده كه هنوز هم اجرايي نشده است.
دولت بدهکار دو میلیارد دلاری برق:همچنين پارسا ـ رييس هيات مديره سنديكاي برق ـ عنوان كرد كه دولت دو هزار ميليارد تومان به اين صنعت بدهكار است و علاوه بر آن 800 ميليارد تومان هم بايد خسارت ديركرد بپردازد.وي با اشاره به اينكه ميزان توليد برق در برنامه‌ چهارم معادل مصرف پيش‌بيني شده است تصريح كرد: براي پيش‌بيني ميزان توليد و مصرف در برنامه‌هاي توسعه‌اي بايد فاصله‌اي مشخص شود. به اين مفهوم كه بايد 20 درصد ذخيره براي زمان‌هاي ايجاد مشكل براي جبران پيش‌بيني شود.
گران شدن کسب و کار:در نهایت محمد نهاونديان ـ‌ رييس اتاق بازرگاني ايران ـ نيز در جمع‌بندي مشكلات صنعت به عواملي اشاره كرد كه بدون دخالت داشتن مديريت موجب بالا رفتن هزينه‌هاي توليد مي‌شوند.وي گفت: اين عوامل شامل محدوديت‌هاي سياسي تحريم، هزينه‌هاي قطع برق و فراهم نبودن فضاي كسب و كار مي‌شود.نهاونديان خاطرنشان كرد: اگر قرار باشد سرمايه‌گذاران براي سرمايه‌گذاري در توليد ملي تشويق شوند بايد فضاي سرمايه‌گذاري مطمئن و قابل پيش‌بيني برنامه‌ريزي شود و اگر چنين هزينه‌هايي به بخش صنعت و توليد تحميل شد براي جبران آن چاره‌انديشي شود.
مهرابیان چه گفت؟
علي‌اكبر محرابيان در ابتداي اين نشست با بيان اين‌كه بخش خصوصي بايد در همه اركان نظام حضور فعال داشته و تاثيرگذار باشد، گفت: تا رسيدن به اين هدف فاصله زيادي داريم.وي افزود: بخش صنعت حوزه‌اي پايه‌اي بوده و رشد آن بر رشد ديگر بخش‌هاي كشور تاثير مي‌گذارد و غفلت از صنعت حتي به حوزه بازرگاني و تجارت نيز آسيب جدي وارد مي‌كند.وي همچون گذشته مهمترين مشكل بخش صنعت و توليد كشور را كمبود نقدينگي دانست و اضافه كرد: براي رفع مشكلات بخش صنعت هر مانعي را كه لازم باشد از سر راه بر مي‌داريم.محرابيان در ادامه به سه مصوبه دولت در زمينه حمايت از بخش صنعت و توليد اشاره و توضيحاتي راجع به هر يك ارايه كرد.وي توضيح داد: قرار شد از موجودي حساب ذخيره ارزي پنج ميليارد دلار براي شش ماه و 10 ميليارد دلار براي هر سال به عنوان سرمايه در گردش و تامين مواداوليه از مبادي خارجي، براي بخش توليد در نظر گرفته شود كه اين مصوبه نهايي شده و مراحل تصويب آيين‌نامه اجرايي آن رو به اتمام است.محرابيان اعلام كرد: اميدواريم از هفته آينده پرداخت تسهيلات از حساب ذخيره ارزي به بخش توليد آغاز شود.وزير صنايع و معادن همچنين عنوان كرد: با توجه به نوسان شديد نرخ يورو در چند سال اخير اين مصوبه به صورت پرداخت دلاري اجرا مي‌شود.اين مقام مسوول در ادامه درباره مشكل به وجود آمده براي توليدكنندگان از بابت مابه‌التفاوت نرخ ارز گفت: اين مشكل سوابقي به اندازه چندين كارتن در وزارت صنايع و معادن داشته و حدود 15 سال وزيران و دولت‌هاي مختلف براي حل آن تلاش كردند، اما هيچ‌كدام نتيجه‌اي براي صنعت كشور در بر نداشته است.وي اظهار كرد: براي حل اين مشكل مصوب شد تا افرادي كه از ارزهاي داراي نوسان شديد استفاده كرده‌اند، بتوانند تسهيلات گرفته شده را به به صورت دلاري و معادل دلار با قيمت روز بازپرداخت كنند.محرابيان در ادامه خبر داد: بخش عمده‌اي از مواد اوليه‌اي كه توليدكنندگان از داخل كشور خريداري مي‌كنند، مربوط به چهار بخش محصولات پتروشيمي، فولاد، آلومينيوم و مس است و در اين زمينه مصوب شد تا اين مواد كه عمدتا كنترل آن‌ها در اختيار دولت قرار دارد، به صورت مدت‌دار سه يا چهار ماهه و بدون بهره به صنعتگران فروخته شوند.وي اضافه كرد: نقدينگي مورد نياز طرح‌هاي جديد و طرح‌هاي نيمه‌تمام نيز در قالب طرح آمايش صنعت و معدن و از طريق تمركز منابع مالي شركت‌ها و سازمان‌هاي وابسته به وزارت صنايع و معادن در دو بانك ملت و صنعت و معدن تامين مي‌شود.
وزير صنايع و معادن در ادامه، صحبت‌ها و بعضا انتقادات شديد فعالان بخش خصوصي را شنيد و به تعدادي از آن‌ها پاسخ گفت.
همیشه می گویید،صنعت مرده:وي با بيان اين‌كه هر يك از مشكلات بخش توليد و صنعت در كشور به اندازه شاهنامه حكايت دارد، خاطرنشان كرد: بايد به دور از شعار و حرف‌هاي تكراري به فكر عمل باشيم.محرابيان نسبت به اظهارات يكي از فعالان بخش خصوصي كه عنوان كرده بود بخش صنعت كشور مرده است، واكنش شديد نشان داد و تصريح كرد: 200 سال پيش هم عده‌اي مي‌گفتند بخش صنعت مرده است، اما آيا واقعا چنين اتفاقي افتاده است؟وزير صنايع و معادن با اشاره به اين‌كه بخش صنعت علي‌رغم همه مشكلات همچنان به راه خود ادامه داده و مي‌دهد، گفت: با حرف‌هاي تكراري و شعاري به هيچ‌وجه نمي‌توان مشكلات بخش توليد را حل كرد.وي يادآور شد: در كنار اتاق كارم در وزارت صنايع و معادن، اتاقي با كاغذ ديواري و پوسترهاي فراوان از صنايع مختلف طراحي شده است و پيشرفت طرح‌هاي مختلف در آن بررسي مي‌شود؛ هرچند ادعا نمي‌كنم كه تاكنون صد درصد طبق برنامه عمل كرده‌ايم.
ادبیات شما تند است:اين مقام مسوول با تاكيد بر اين‌كه بخش صنعت و توليد كشور به انقلاب ادبياتي نياز جدي دارد، تصريح كرد: با وضع موجود و جسارت‌هايي كه بخش صنعت و توليد كشور مي‌شود، اگر بنده هم بانك‌دار بودم به بخش توليد تسهيلات نمي‌دادم!وي اضافه كرد: عده‌اي مدام مي‌گويند، بخش صنعت كشور در بحران قرار داشته و وضع مناسبي ندارد؛ طبيعي است كه در چنين شرايطي بانك‌ها نيز جرات نكنند به بخش توليد تسهيلات بدهند.وي تصريح كرد: بايد ادبيات صحبت كردن افراد به گونه‌اي باشد كه هيچ‌كس چه در داخل و چه در خارج صنعت جرات جسارت به بخش صنعت را نداشته باشد.محرابيان همچنين نسبت به اظهارات يكي ديگر از فعالان بخش خصوصي كه گفته بود، وزير صنايع و معادن هيچ توجهي به صنعت نساجي ندارد و صرفا وزير خودروسازان است، واكنش نشان داد و گفت: اين‌كه گفته شود هيچ جلسه‌اي با صنعت نساجي نداشته‌ام، بزرگترين ظلم به بنده است. طي سال جاري دست‌كم 15 جلسه با فعالان بخش صنعت نساجي برگزار كرديم و حتي به صورت موردي نيز با نساج‌ها جلساتي برگزار شده است.محرابيان در ادامه اين نشست خبر داد: با اقدامات انجام شده تعرفه صفر پنبه در كميسيون ماده يك با لحاظ شرايط كشاورزان مصوب شده و در مرحله ابلاغ قرار دارد.
سوداگری وجود دارد:در اين نشست همچنين اغلب فعالان بخش خصوصي نسبت به رفتارهاي خشن و ناشايست سازمان تعزيرات حكومتي نسبت به بخش توليد اعتراض كردند. که وزير صنايع و معادن در اين زمينه با اشاره به اين‌كه بهترين روش كنترل بازار خودكنترلي است، اضافه كرد: در بخش صنعت هر زمان كه بين عرضه و تقاضا تعادل وجود داشته باشد در بازار نيز تعادل به وجود مي‌آيد.وي بيان كرد: به عنوان مثال زماني سيمان تني بيش از 170 هزار تومان در بازار غيررسمي شهر ساري به فروش مي‌رسيد؛ در حالي كه بعد از افزايش ظرفيت توليد سيمان در كشور و ايجاد تعادل نسبي بين عرضه و تقاضا، اين قيمت به كمتر از 70 هزار تومان به ازاي هر تن رسيده است.وي تاكيد كرد: بهترين نظام بازار، نظامي است كه در آن مشتري و خود بازار اقدام به طرد عرضه‌كننده و توليدكننده متخلف كنند.وي اذعان كرد: البته بايد بپذيريم كه در بخش‌هايي نيز سوداگري وجود داشته و در اين حالت بايد نظام كنترلي وجود داشته باشد.