آرتروز: تخريب تدريجي مفاصل
گزارش: مهري ميردريكوند
به گفته متخصصان ارتوپدي، "آرتروز" شايعترين بيماري مفصلي است كه در آن غضروف مفصلي دچار آسيب و تخريب ميشود و به تدريج بيتحركي و ضعف قدرت عضلاني را به دنبال ميآورد. هر گونه اختلال در مفصل كه باعث كمكاري، بيتحركي و يا ايجاد درد در آن شود به عنوان اختلال مفصل يا آرتروز ناميده ميشود. در آرتروز كه نام ديگر آن "استئوآرتريت" است استخوان نزديك مفصل تغييراتي پيدا ميكند و برجستگيهاي كوچك استخواني در اطراف مفصل بوجود ميآيد. به همين دليل بعضي از مردم به اين بيماري ساييدگي مفصل هم ميگويند، اين بيماري شايعترين اختلال مفصلي است كه مردان و زنان را مبتلا ميكند و بخصوص افراديكه دچار اضافه وزن هستند بيشتر در معرض خطر ابتلا به اين بيماري هستند. دكتر "سعيد يزدانبخش" فوق تخصص مفصل ران و عضو هيات علمي دانشگاه علوم پزشكي ايران در اين زمينه ميگويد افراد چاق و كسانيكه اضافه وزن دارند دو برابر بيشتر از ساير افراد عادي به مشكل تخريب مفصل مبتلا ميشوند. عضو هيات علمي دانشگاه علوم پزشكي ايران افزود اين افراد با رعايت اصول مربوط به تغذيه و كنترل وزن ميتوانند تا حد زيادي از تخريب مفاصل پيشگيري كنند. وي گفت زندگي در مناطق كوهستاني و بطور كلي بالا و پايين رفتن از ارتفاع و نيز عدم تحرك و ورزش، از ديگر عواملي هستند كه در تخريب مفصل تاثير دارند. اين فوق تخصص مفصل ران توصيه كرد با پرهيز از بالا و پايين رفتن از ارتفاع و انجام يك سري حركات ورزشي كه منجر به تقويت عضلات اطراف مفصل ميشود ميتوان از تخريب مفصل ران و يا زانو جلوگيري به عمل آورد. دكتر يزدانبخش اضافه كرد افرديكه داراي اضافه وزن هستند حتما بايد با رعايت رژيمهاي غذايي و كنترل وزن خود از شدت يافتن بيماريهاي مرتبط با مفصل ران و يا زانو جلوگيري كنند. وي افزود از جمله ورزشهايي كه ميتوان موثر باشد دوچرخه زدنهاي بصورت ثابت است كه باعث تقويت مفاصل ران و زانو ميشود. در مواردي كه مفصل تخريب ميشود و كارايي خود را از دست ميدهد عمل تعويض مفصل صورت ميگيرد. اين عمل بيشتر در افراد مسن و بالاي ۶۰سال انجام ميشود. وي در خصوص توانايي ايران در انجام عمل تعويض مفصل ران و زانو گفت هم اكنون متخصصان داخل كشور در حد كشورهاي پيشرفته توان انجام اين كار را دارند.
* "آرتروز" شايعترين بيماري مفصلي
بطوركلي در سن ۴۰سالگي تقريبا همه افراد تغييرات آرتروز را در مفاصل خود دارند ولي بيشتر آنها علامت خاصي احساس نميكنند و تعداد نسبتا كمي دچار علائم آرتروز هستند. آرتروز دو نوع است: آرتروز اوليه و آرتروز ثانويه نوع اوليه آن با افزايش سن در همه افراد بوجود ميآيد و همه مفاصل را مبتلا ميسازد و عمدتا مفاصل زانوها، مفصل ران، مفصل لگن، مفاصل انگشتان دست و پا و بالاخره ستون فقرات را گرفتار ميكند. آرتروز ثانويه در مفصلي بوجود ميآيد كه قبلا به وسيله بيماري ديگري آسيب ديده و ساختار آن تغيير كرده است. مثلا مفصلي كه دچار شكستگي شده، پس از بهبودي دچار آرتروز ميشود. بديهي است اين نوع آرتروز سراسر مفاصل بدن را گرفتار نميكند، بلكه تنها مفصل آسيب ديده دچار آن ميشود. در اين عارضه بيمار هنگام بيدار شدن از خواب، احساس ميكند مفاصل او سفت شدهاند اين حالت پس از ۵تا ۱۰دقيقه از بين ميرود.
دكتر "غلامعلي عكاشه" عضو هيات علمي انجمن ارتوپدي ايران نیز در خصوص علت ابتلا به اين بيماري گفت: بيشترين علت بروز آرتروز، اشكالات فيزيكي ناشي از عدم استفاده صحيح از مفصل و افزايش نيروي وارده بر آن است كه باعث تغيير شكل مفصل ميشود. به گفته وي انجام حركات منظم ورزشي بخصوص شنا و به دنبال آن كاهش وزن از روشهاي موثر در درمان اختلال آرتروز است. وي گفت آرتروز و بخصوص آرتروز زانو جزء اختلالات شايع سيستم استخواني و اسكلتي هستند كه عوامل مختلفي در بروز آن تاثير دارد. به گفته دكتر عكاشه اضافه وزن، بالا رفتن سن، عدم تحرك و تروماها يا ضربهها و استفاده ناصحيح از عضو، از جمله عواملي هستند كه در نتيجه آنها مفصل دچار اختلال ميشود. وي يادآور شد در اختلال آرتروز سطوح غضروفي مفاصل كه در واقع عمل اصلي مفصل را انجام ميدهند تخريب ميشوند و در نتيجه اين تخريب، كاركرد مفصل نيز دچار اختلال ميشود. عضو انجمن جراحان ارتوپدي ايران گفت آرتروز با درد و محدوديت حركت در عضو كه ميتواند در زانو، كمر و گردن باشد همراه است و در موارد پيشرفته هم باعث تغيير شكل و حالت آن عضو ميشود. وي با بيان اينكه دو روش جراحي و غير جراحي براي درمان آتروز وجود دارد افزود بيشتر موارد آرتروزها با روش غير جراحي از طريق جلسات مداوم فيزيوتراپي و انجام يك سري حركات ورزشي قابل درمان است.
متخصص ارتوپد با اشاره به اينكه نحوه نشستن افراد در افزايش شدت آرتروز بخصوص آرتروز زانو موثر است افزود حالاتي همچون چهارزانو نشستن كه در فرهنگ ما رواج زيادي دارد، حالت دو زانو نشستن و استفاده از توالت ايراني بيشترين فشار را به مفصل وارد ميكنند. به گفته دكتر عكاشه با پيشرفت بيماري آرتروز به مرور زمان دامنه حركات مفصل كاهش مييابد و ممكن است مفصل خشك و بيحركت شود، البته جلسات فيزيوتراپي ميتواند از اين حالت خشكي مفصل و محدوديت حركات پيشگيري و آن را درمان كند. تشخيص آرتروز معمولا آسان است البته گاهي اين بيماري با بيماري روماتيسمي ديگر اشتباه ميشود كه گرفتن عكس از مفصل با اشعه ايكس ( (xو راديوگرافي به تشخيص درست اين بيماري كمك ميكند. دكتر عكاشه ميگويد آرتروز يك بيماري پيشرونده و مزمن است كه بهبودي قطعي ندارد ولي كاهش وزن و به دنبال آن كاهش فشار بر مفاصل ميتوان از شدت يافتن اين اختلال پيشگيري كند. به گفته وي فيزيوتراپي سبب جلوگيري و يا معالجه محدوديت حركتي و تقويت عضلات اطراف مفصل ميشود با تقويت عضلات، مفصل ثبات بيشتري پيدا ميكند و مشكلات بيمار هم كمتر ميشود.
 |  |
دفعات بازديد
972
|
|
.jpg)
