جمعه 5 خرداد 1391 - 17:54

یارانه‌ها به سمت کارآفرینی هدایت می‌شود

(1554 كلمه مجموعاً در اين متن موجود است)
(778 بار خوانده شده است)

مدیر دفتر توسعه کارآفرنی سازمان صنایع کوچک:
یارانه‌ها به سمت کارآفرینی هدایت می‌شود
85/10/20
اشاره:
به مناسبت برگزاری همایش ملی توسعه کارآفرینی در ایران که روزهای 20 و 21 دی‌ماه امسال در مزکر اجلاس سران کشورهای اسلامی برگزار می‌شود، گفتگویی را با مهندس ناصر زرگر مدیر دفتر توسعه کارآفرینی سازمان صنایع کوچک و شهرک‌های صنعتی ایران انجام داده‌ایم.
توسعه کارآفرنینی سازمان صنایع کوچک و شهرک‌های و ایران انجام داده‌ایم.
در این گفتگو چالشهای موجود در صنایع کوچک و موانع و مشکلات کارآفرینی در بنگاهها و صنایع ایران مورد بحث قرار گرفته و همچنین دورنمای فعالیت سازمان صنایع کوچک و شهرک‌های صنعتی ایران برسی شده است.
این گفتگو را با هم می‌خوانیم:
• چالشهای توسعه کارآفرنی از دیدگاه شما چیست؟
ج) مقوله کارآفرینی در این دفتر معمولاً در قالب مطالعات و کارگاههای آموزشی دنبال می‌شود، توسعه مقوله کارآفرینی نیازمند توجه دولتمردان به حوزه است که شامل سایت‌های کلان کشور فضای کسب و کار و عملکرد خود بنگاهها است که باید مورد توجه قرار گیرد. البته حوزه چهارمی هم وجود دارد که به افراد حقیقی مربوط می‌شود و توجه به این چهار حوزه برای توسعه کارآفرینی ضرورت دارد. می‌توان گفت که کارآفرینی در ایران بدون توجه به این موارد رونق پیدا نمی‌کند و ما عمدتاً با فضای نامطلوب برای توسعه کارآفرینی مواجه می‌شویم، چرا که تاکنون بیشتر حمایت‌ها در مبحث کارآفرینی به حمایت از بنگاهها و افراد خلاصه شده و کمتر به بحث فضای کسب و کار ایارن یا سیاست‌های کلان کشور توجه گردیده است.در واقع وقتی به دوراه حل اساسی یعنی سیاست‌های کلان و فضای کسب و کار توجه نشود، دو راه بعدی که بنگاه‌ها و افراد هستند، مجال چندانی نخواهد داشت.
در بحث سیاست‌های کلان دوران تقابل دولت و ملت‌ها زمینه کارآفرینی سپری شده و در واقع دنیا به سوی تعامل دولت‌ها و ملت‌ها در کارآفرینی پیش می‌رود. مباحثی نظیر WTO، کنسرسیومی شدن تجارت و تولید، تقسیم کار جهانی، توسعه پیمانهای بین‌المللی و منطقه‌ای حاکی از آن است که در دنیا یه همگرایی اتفاق می‌افتد، یعنی توجه به این مباحث به فهم این موضوع کمک میکند که فضای انتقال سرمایه و مدیریت و انتقال فناوری به کشورمان اتفاق بیفتد. اگر این فناوری مناسب ایجاد نشود با حالت معکوس فرار سرمایه، فرار نیروهای دانش‌آموخته و نخبه از کشور مواجه می‌شویم در حوزه فضای کسب و کار ----- ، در بحث سیاست‌های فناوری در کشور و همچنین نظام مالکیت فکری و معنوی نیز باید شرایطی ایجاد شود تا فعالیت یک بنگاه کارآفرین را رقابتی کند.
• در حال حاضر در زمینه فناوری کسب و کار چه وضعیتی داریم؟
ج) در این زمینه جالب است بدانیند، سازمان مدیریت صنعتی ایران مطالعه‌ای را میان 45 کشور انجام داده و در آن 128 پارامتر را در فضای کسب و کار مورد برسی قرار داده است ایران در میان 4 کشور، رتبه 54 را به خود اختصاص داده است. در واقع این مطالعه نشان می‌دهد که هنوز فضای مساعدی را برای سرمایه گذاری فراهم نکرده‌ایم و ریسک سرمایه گذاری همچنان در کشورمان به کشورمان صورت نمی‌گیرد. در این مطالعه هفت موضوع اساسی مورد برسی قرار گرفته که شامل سیاست‌های فیزیکی است این هفت محور شامل 128 پارامتر است تحقق آن می‌تواند فضای واقعی کسب و کار را شکل دهد.
• مشکلات بنگاههای اقتصادی در کشور چیست؟
ج) بنگاههای اقتصادی به فضای کسب و کار با ریسک بالا رقابت می‌کنند و مدتاً به لحاظ اقتصادی توانمند نیستند و توان لازم را نیز برای انجام تحقیقات و توسعه ندارند، این بنگاهها چندان توانایی عرض‌اندام در بازارهای مالی و توان لازم برای مطالعه در زمینه بازاریابی و نفوذ به بازارهای رقابتی ندارند. به نظر من دولت باید یارانه‌هایی را به سوی این بنگاهها هدایت کند و هزینه تحقیقات را برای بنگاهها کاهش دهد، همچنین دولت باید یارانه‌هایی را به سوی این بنگاهها هدایت کند و هزینه تحقیقات را برای این بنگاهها کاهش دهد. همچنین دولت باید زمینه جذب سرمایه‌ها و دانش و فناوری خارجی را به کشورمان فراهم کند.
• کارآفرینان با چه چالش‌هایی مواجه هستند؟
ج) علاوه بر نرخ دو رقمی تورم و همچنین نرخ دو رقمی سود تسهیلات بانکی، یکی از مشکلات کارآفرینان چگونگی دستیابی به تسهیلات است. وقتی کارآفرینی با سرمایه گذاری به کار گروه اشتغال و سرمایه‌گذاری یک استان مراجعه می‌کند، حداقل 6 ماه زمان می‌برد تا این فرد تسهیلات مورد نیاز خود را از سیستم بانکی دریافت کرده و بتواند آن را در بازار به کار گیرد، در حالیکه در مقایسه با کشورمان، این گونه تسهیلات در کشورهای رقیب از 15 روز تجاوز نمی‌کند. اگر در ایران سوخت ارزان است و دولت بابت آن یارانه می‌پردازد، در واقع صنوف از آن برخوردار می‌شوند به عبارت دیگر یارانه در حال حاضر به صنوف پرداخت می‌شود نه به بخش‌های مولد تولیدی که بتواند به صادرات و سرمایه‌گذاری بیشتر بپردازد.
• عمده فعالیت‌ها و برنامه‌های سازمان صنایع کوچک شهرک صنعتی ایران چیست؟
ج) 5/94 درصد از صنایع کشور را صنایع کوچک تشکیل می‌دهند، بخش کوچکی را نیز صنایع متوسط و صنایع بزرگ تشکیل می‌دهد. کشورهای جهان صنایع کوچک و بزرگ با یکدیگر تعامل دارند به گونه‌ای که صنایع کوچک به بزرگ تبدیل می‌شود و صنایع بزرگ نیز قابلیت تبدیل شدن به صنایع کوچکر را داشته و همچنین پیوند ارگانیکی بین صنایع کوچک، متوسط و بزرگ وجود دارد.
فقدان شکل‌گیری صنایع متوسط در ایران حاکی از آن است که هم صنایع کوچک و هم صنایع بزرگ برنامه مشخصی برای توسعه و تعامل با یکدیگر نداشتند.
جالب است بدانید 70 درصد تولید ناخالص ملی (GDP) کشوری نظیر آلمان را صنایع کوچک تشکیل می‌دهد و در اروپا نقش صنایع کوچک در تولید و درآمد اقتصادی نقش بسیار سازنده‌ای است و اکثر این صنایع کوچک دانش بنیان تشکیل می‌دهد. صنایع کوچک در کشور ما عمدتاً صنایع مبتنی بر منابع بوده که این گونه صنایع نقش اتوکی در توسعه ایفا می‌کنند و در واقع مزیت اقتصادی اندکی دارند. از سوی دیگر صنایع کوچکی که مبتنی بر دانش است بالاترین ارزش افزوده را دارد.
از سوی دیگر بنگاههای کوچک و متوسط هم از بعد از فناوری و هم از بعد از فناوری و هم بعد از حضور در بازار و پیوند با صنایع متوسط و بزرگ و هم از بعد از ترکیب نیروی انسانی توسعه لازم را پیدا نکرده است و حتی حقوق کار و نظام بانکی واحد کار، در صنایع کوچک، متوسط و بزرگ ما حاکم است در حالی که در دنیا این قوانی متفاوت است.
• برای اینکه صنایع کوچک، متوسط و بزرگ ما پیوند مادی با هم داشته باشند و بتوانند ضمن پوشش یکدیگر را تغذیه کنن چه ساختاری لازم است؟
ج) مهمترین نکته این است که صنعت کشور خوشه‌ای و شبکه‌ای ایجاد شود، صنایع بالادستی و پایین دستی ارتباط متقابل با هم داشته باشند، صنایع جانبی و صنایع مکمل بتوانند با هم همکاری‌های بهینه‌ای داشته باشند، اگر این اتفاقات افتاد، می‌توانیم امیدوار باشیم که قیمت‌ها معقول خواهد بود و صنایع ما امکان حضور در بازار رقابتی را خواهند داشت.
در حال حاضر اشتغال ارزش افزوده صنایع کوچک ایران زیر 50 درصد و 45 درصد اشتغال کشور در اختیار یک درصد صنایع (صنایع بزرگ) قرار گیرد و این آمار حاکی از ناکار آمدن صنعت کشور است.
از سوی دیگر در کانونهای کارفرمایی و اتاق بازرگانی، صنایع کوچک که 5/94 درصد صنایع کشور را به خود اختصاص داده، اساساً نمایده‌ای ندارد و اصلاً شبکه و نهادی برای تصمیم گیری این صنایع در عرصه صنعت هنوز شکل نگرفته است.
بنابر این بدلیل همین موضوع دولت و نهادهای تصمیم‌گیر کمتر به صنایع کوچک توجه کرده‌اند و سازمان صنایع کوچک از سال گذشته فعالیت مستقل خود را آغاز کرده است. اما هنوز این مجموعه مورد اقبال و توجه قانونگذاران و مجریان اصلی کشور قرار نگرفته و اختیارات این سازمان در حد وسعت آن نیست و حتی منابع لازم نیز به این بخش اختصاص نیافته است.
• نیازهای سازمان صنایع کوچک چیست؟
ج) 1- اعتقاد داریم این سازمان چه در بخش خصوصی و چه در بخش دولتی نهادهای خاص خود را می‌طلبد: باید بورس و اتاق بازرگانی صنایع کوچک ایجاد شود. 2- باید قوانین و مقررات ویژه صنایع کوچک در کشور تدوین شود و متولیانی داشته باشد که در عرصه‌های مختلف از حقوق آن دفاع کند. 3- صنایع کوچک از طریق نهادهای ویژه در تصمیم سازیها و سیاست‌گذاریهای مربوط به خود دخالت کند. 4- سازمان صنایع کوچک متولی بنگاههای کوچک شود و آنها را هدایت نماید در حالیکه بسیاری از بنگاههای کوچک تحت نظر وزارت بازرگانی است.
• در حال حاضر چه مطالعات و فعالیت‌هایی در سازمان صنایع کوچک در حال انجام است؟
ج) نخستین اقدام ما مطالعه فضای کسب و کار ایران به طور تطبیقی با کشورهای اروپایی است، ما از سوی دیگر فضای کسب و کار استانهای مختلف کشور برسی می‌شود تا سیاست گذاریهای صنعتی ویپه برای آنها صورت پذیرد.
وقتی متوسط پس‌انداز م---- در بانک 460 هزار تومان است، این رقم در مقیاس استانی در برخی از استانها به 100 هزار تومان هم نمی‌رسد. حال وقتی سهم سرمایه‌گذاری یک استان 33 هزار تومان و در یک استان یک ملیون تومان است، طبیعی است، فقط استانهای بزرگ و غنی رشد پیدا می‌کنند. یعنی ما شاهد بزرگ شدن تهران، اصفهان، تبریز و مشهد هستیم و خالی شدن شهرها و روستاهای کوچک و چرخه فرار نیروی انسانی از روستاها و مناطق فقیر به شهرها.
ما باید به سمت توزیع عادلانه در فضای کسب و کار کشور پیش برویم و مطالعات ما در این راستا انجام می‌شود.

[ بازگشت به مقالات کارآفرینی | صفحه اصلي بخش ها ]

تمامی حقوق مادی و معنوی این سایت متعلق به روزنامه تفاهم می باشد. استفاده از مطالب سایت فقط با ذکر منبع مجاز است