ارزانترين دات كام
مهدي دولتي
در دنياي پرمشغله و پرتنش كنوني كه انسان‌ها همواره در شتاب بوده و همواره با كمبود زمان مواجه هستند، لزوم انجام كارها در كمترين زمان ممكن با كيفيت بالا و كمترين هزينه امري ضروري به نظر مي‌رسد، لذا خدماتي كه منجر به اين امر شود از سوي مردم مورد استقبال قرار خواهد گرفت.
در اين راستا گفتگويي را با آقاي مهدي دولتي ترتيب داده‌ايم، وي متولد سال 1359 و فارغ‌التحصيل رشته علوم اجتماعي از دانشگاه علامه طباطبايي مي‌باشد، ايشان طرحي تجاري را با هدف معرفي فروشندگاني كه اجناس خود را به كمترين قيمت ممكن عرضه مي‌كنند تهيه و ارائه كرده است، آنچه مي‌خوانيد حاصل گفتگوي ما با ايشان است.
ابتدا توضيحاتي را در مورد اين ايده و چگونگي شكل‌گيري آن بدهيد؟
من به جهت علاقه‌اي كه به علوم اجتماعي و علوم انساني دارم، حدوداً چندين سال مي‌باشد كه مباحث مربوط به موضوع كارآفريني را پيگيري مي‌كنم، لذا همواره ايده‌هاي خاصي را در حوزه اجتماعي، اقتصادي و تجاري در ذهن خود داشته‌ام ولي پيگيري جدي من در اين زمينه حدوداً از پاييز سال 83 كه يك دوره جهاني كارآفريني را در مركز كارآفريني دانشگاه صنعتي شريف گذراندم، آغاز شد. بعد از آن دوره علاقه و تبع آن ايده‌هاي من وارد فاز جدي‌تري شد.
همانطوري كه مي‌دانيد نيازهاي شخصي افراد آنها را به سوي خلاقيت و نوآوري سوق مي‌دهد و بعد از آنكه در راستاي برطرف كردن نياز ديگران حركت مي‌كند، توسعه يافته و همه‌گير مي‌شود و در نهايت مورد استقبال ديگران قرار مي‌گيرد. جرقه‌هاي اوليه اين ايده نيز از نيازهاي شخصي‌ام زده شد.
تمامي افراد در تمامي نقاط دنيا در هنگام خريد تمايل دارند كه اجناس خود را به پايين‌ترين قيمت خريداري كنند (اين مسأله در مورد اجناس با قيمت بالا، بيشتر صدق مي‌كند) لذا تك تك ما با آن مواجه هستيم ولي تا به امروز هيچ كس يك راهكار عملي و مناسب براي آن ارائه نكرده است. به عنوان مثال من همواره در هنگام خريد اجناس گران قيمت با وجود مراجعه به راهنماي همشهري و تماس با قسمت‌هاي مختلف و كلي تلاش و تحقيقاتي كه انجام مي‌دادم، باز هم دچار سردرگمي مي‌شدم و گاهي اتفاق مي‌افتاد بعد از خريد به صورت اتفاقي متوجه شدم كه آن كالا در جاي ديگر ارزان‌تر از آنچه من خريداري كردم، عرضه مي‌شده است.
اين مسأله در مورد شهرهاي بزرگي مانند تهران و اصفهان و كلان شهرهاي ديگر به صورت جدي‌تري مطرح مي‌شود زيرا در آنها مراكز فروش زيادي براي مراجعه و خريد وجود دارد و عملاً فرد به تعداد محدودي از آنها مي‌تواند، مراجعه نمايد و در بين آنها ارزان‌ترين را انتخاب كند،‌ لذا اين سوال همواره براي من وجود داشت كه چرا در اين زمينه مركزي به منظور اطلاع‌رساني در مورد معرفي مكان هايي كه ارزان‌ترين اجناس را ارائه مي‌كنند،‌ وجود ندارد همين سوال و نياز، ايده من براي طراحي سايت www.arzaantarin.com شد.
اين سايت با ارائه اطلاعاتي دقيق و به روز در مورد ارزان‌ترين نرخ كالاها و خدمات گوناگون به همه شهرونداني كه قصد خريد كالا يا خدماتي را دارند، ارائه خدمت مي‌نمايد و اين در حالي است كه تاكنون شهروندان مجبور بوده‌اند براي آگاهي از اين مسأله يا به صفحات نيازمندي‌هاي روزنامه مراجعه نموده و اقدام به تماس‌هاي مكرر تلفني نمايند و يا با مراجعه حضوري به منطقه يا مناطق مورد نظر كه براي آن كالا يا خدمات محسوب مي‌شوند، نسبت به كسب اطلاع‌ از ارزان‌ترين نرخ‌ها اقدام نمايند كه در هر صورت علاوه بر اينكه وقت و انرژي زيادي را طلب مي‌نموده الزاماً نتايج دقيق و جامعي را نيز به دست نمي‌داده است.
مراحل اجرايي اين كار تا چه ميزان صورت گرفته است؟
طرح تجاري اين ايده با بهره‌گيري از مشورت‌هايي كه در اين زمينه صاحب نظر هستند، تهيه شده است ولي به جهت عدم توانايي مالي كه وجود دارد تاكنون وارد فاز اجرايي خود نشده است. اين طرح در مرحله اجرا،‌ گستره زيادي از كالاها را در قالب خودش خواهد گنجاند، لذا در شروع كار نياز به تجهيزات كامپيوتري،‌ نيروي انساني و محلي براي استقرار آنها دارد و براي اينكه اين سايت مورد اعتماد و اطمينان مردم باشد مي‌بايست اطلاعات به صورت منظم و هماهنگ با كمترين درصد خطا و اشتباه قرار گيرد. زيرا در غير اين صورت نتيجه‌بخش نخواهد بود به همين منظور سعي شده تا با تأمين سرمايه اوليه مورد نياز، كار با يك قدرت و قوت خاصي آغاز شود.
تاكنون در رابطه با بحث سرمايه‌گذاري بر روي اين طرح اقداماتي را انجام داده‌ايد؟
تمامي تلاش من تا به اين لحظه آن بوده كه بتوانم براي طرح خودم سرمايه‌گذار خصوصي يا دولتي پيدا كنم و چنانچه در دو فاز مورد نظر، موفقيتي حاصل نشود با سرمايه شخصي اين كار را انجام خواهم داد. البته پيگيري‌هايي نيز در اين زمينه صورت گرفته، به عنوان مثال در جشنواره شيخ‌ بهايي كه در ارديبهشت امسال برگزار شد، اين طرح در ميان كليه شركت‌كنندگان جزء 70 طرحي بود كه انتخاب شد و توانست به بخش بورس ايده راه يابد و ما اجازه يافتيم كه در آنجا غرفه‌اي داشته باشيم و طرح خود را در آنجا ارائه كنيم و از اين طريق با چند تن از سرمايه‌گذاران نيز آشنا شديم و ارتباط برقرار كرديم و تاكنون نيز اين روابط تداوم داشته است.
البته طي تعاملاتي كه با آنها داشته‌ايم به دليل يكسري از جزئيات در مورد نحوه مشاركت هنوز به توافق نرسيده‌ايم.
در مذاكره با سرمايه‌گذاران، معمولاً آنها چه مواردي را در رابطه برد سودآوري و مراحل اجرايي اين طرح مطرح مي‌كنند؟
اولين سوالي كه معمولاً سرمايه‌گذاران مطرح مي‌كنند، مربوط به سوددهي طرح است و يكي از نگراني‌هايي كه آنها ابراز مي‌كنند در رابطه با جا نيفتادن فضاي اينترنت در كشور به نسبت كشورهاي جهان اول مي‌باشد، اين نگراني تا حدي قابل قبول است ولي در حال حاضر بخش عظيمي از جمعيت 70 ميليوني ايران را جوانان تشكيل مي‌دهند و علاقه‌مندي جوانان به مقوله فناوري اطلاعات و به خصوص اينترنت و نيز اشتياق جوانان به امتحان نمودن شيوه‌هاي جديد در زندگي و از جمله در روابط اقتصادي خود، نويد دهنده رويكردي وسيع به اين كسب و كار در آينده مي‌باشد. همچنين تغييري در فرهنگ عمومي در مورد اينترنت حاصل شده است و اين موضوع از جمله عوامل موفقيت اين طرح است زيرا در حال حاضر اينترنت صرفاً‌ وسيله‌اي براي وقت گذراني و تفريح تلقي نمي‌گردد و به يك امر حياتي و روزمره و بخش مهم و ضروري براي تعداد قابل توجهي از افراد جامعه به خصوص در ميان افراد تحصيلكرده شده است و اين مسأله موفقيت فعاليت در حيطه اطلاع‌رساني از طريق شبكه را تضمين مي‌كند. از سوي ديگر صنعت اطلاعات و انفورماتيك در كشور رشد خيره‌كننده‌اي داشته و مقدار سرويس‌دهندگان اينترنتي و ضريب نفوذ اينترنت در كشور به شدت افزايش يافته است به طوري كه ايران در سطح جهان از لحاظ تعداد وبلاگ‌ها، در مرتبه چهارم قرار گرفته و اين نشان دهنده آن است كه كشور تا چه حد در اين زمينه پيشرفت داشته است.
در مورد سودآوري اين طرح و همچنين بازار هدف آن توضيحات بيشتري را بدهيد؟
خدمات اين طرح شامل جمع‌آوري اطلاعات از ارائه‌دهندگان ارزان‌ترين نرخ‌هاي كالاها و خدمات گوناگون و ارائه اين اطلاعات به شهروندان مي‌باشد. به اين منظور نام كالاها يا خدمات به همراه مشخصات كامل آن‌ها ذكر خواهد شد. همچنين نام فروشگاه يا واحد ارائه دهنده به همراه شماره تلفن، شماره فكس، آدرس، نشاني اينترنتي و نيز قيمتي كه محصول يا خدمت خود ارائه مي‌نمايند، درج خواهد شد. همچنين شهروندان مي‌توانند سوالات و مشكلات خود را با تيم پشتيباني سايت در ميان گذاشته و پاسخ‌هاي مورد نياز را دريافت نمايند. در مورد اندازه اين كسب و كار نيز بايد بگويم كه تمامي هموطناني كه قصد خريد كالا يا خدماتي را دارند، مشتريان اين طرح محسوب مي‌شوند و بازار بالقوه فعاليت ما را شكل مي‌دهند كه شامل دو گروهند :
1- گروه فروشندگاني كه كالا و خدمات خود را به ارزان‌ترين نرخ ارائه مي‌كنند و در سايت معرفي مي‌نمايند.
2- كاربران و دريافت‌كنندگان خدمات سايت كه براي آگاهي از ارزان‌ترين نرخ‌ها به سايت مراجعه مي‌نمايند. و همانگونه كه قبلاً نيز اشاره كردم با توجه به شواهد ارائه شده آينده اين كسب و كار روشن پيش‌بيني مي‌شود. در مورد نحوه سوددهي و تجاري سازي اين ايده به دو طريق مي‌توان عمل نمود. يك روش جذب تبليغات گسترده در سايت مي‌باشد كه اين مسأله زماني محقق مي‌شود كه سايت داراي تعداد قابل توجهي از بازديدكنندگان باشد. روش دوم نيز دريافت حق اشتراك از كاربران سايت مي‌باشد به طوري كه ماهانه مبلغي را به عنوان حق شارژ استفاده از سايت پرداخت نمايند و نام كاربري و كلمه عبور دريافت كنند.
چه كالاهايي در گستره عملكرد و اطلاع‌رساني شما قرار خواهد گرفت؟
حوزه فعاليت ما بيشتر در مورد كالاهايي است كه يا ارزش زيادي دارند و يا كالاهايي كه از قيمت پاييني برخوردارند ولي به جهت مصرف بالايي كه دارند، در تعداد بالا خريداري مي‌شوند و فرد مبلغ زيادي را بابت خريد آن در بازه‌هاي زماني خاص مي‌پردازد مانند كارت اينترنت. البته يكي از مواردي كه در نظر گرفته شده آن است كه در اين سايت تنها اجناس دسته اول كه از لحاظ كيفيت، كاركرد و خصوصيات و ويژگي‌هاي مختلف، يكسان هستند، معرفي مي‌شوند و اجناس دسته دوم كه داراي كيفيت‌هاي متفاوت هستند در بازه اطلاع‌رساني ما قرار نمي‌گيرند. زيرا در اين موارد قيمت‌ پايين‌تر، نمي‌تواند عامل برتري محسوب شود.
نكته‌اي كه بايد اشاره كنم آن است كه بسياري از افراد معتقد هستند كه براي خريد مراجعه به بورس كالاي مورد نظر،‌ راهكار مطمئن‌تري است و مراجعه به سايت را كار بيهوده‌اي تلقي مي‌كنند،‌ در پاسخ به اين افراد بايد بگويم كه درست است كه در ابتداي امر چنين مواردي به نظر برسد ولي بايد خدمتتان عرض كنم كه بسياري از ارزان فروش‌ها، كساني هستند كه اصلاً مغازه ندارند و علت ارزان‌فروشي آنها نيز همين مسأله است. زيرا هزينه‌هاي مربوط به ماليات، اجاره، آب و برق و... و نيز هزينه‌هاي استقرار در يك مكان را نمي‌پردازد، لذا اجناس خود را ارزان‌تر مي‌فروشد.
از سوي ديگر گاهي اوقات در يك سري از شرايط و به صورت مقطعي،‌ حراجي‌هايي ايجاد مي‌شود آنها افرادي هستند كه اجناس خود را به صورت عمده و با قيمت بسيار پايين مي فروشند كه علت اين امر نيز مي‌تواند نياز مالي،‌ تغيير شغل و... باشد،‌ بنابراين مطمئناً اين افراد را در بورس و آن كالا نمي‌توان يافت ولي با مراجعه به سايت ما، به راحتي خريداران مي‌توانند با آنها ارتباط برقرار كنند. به اين ترتيب ما در سايت خود فروشنده‌هايي را معرفي مي‌كنيم كه افراد با مراجعه به بورس ديگر كالاي مورد نظر نيز نمي‌توانند آنها را پيدا كنند.
در حال حاضر امكان خوبي را دولت براي كارآفرينان و كساني كه طرح هاي توجيه شده اقتصادي دارند، در نظر گرفته است. شما تا چه اندازه از اين امكانات استفاده نموده‌ايد؟
به مراكز و سازمان هاي مختلفي مراجعه كرديم مانند سازمان حمايت از پژوهشگران كه زير نظر رياست جمهوري است، وزارت كار، وزارت تعاون و... ، ولي هر كدام شرايطي را براي دريافت وام مطرح مي‌كنند كه در نهايت دريافت وام به يك امر ناشدني تبديل مي‌شود به عنوان مثال در حال حاضر بسياري از طرح‌هاي در انتظار براي دريافت وام به علت تعويض دولت ملقي شده است و طرح‌هاي زيادي به عنوان طرح‌هاي كارآفريني در وزارت تعاون و وزارت كار تله انبار شده است ضمن آنكه بسياري از طرح‌هايي كه موفق به مجوز دريافت وام مي‌شوند، در بانك‌ها متوقف مي‌شوند، زيرا به دليل پايين آمدن بهره‌هاي بانكي، بانك‌ها به ندرت با پرداخت وام موافقت مي كنند. اين مشكلات در مورد طرح‌هاي خدماتي به صورت جدي‌تري خود را نشان مي‌دهند زيرا ميان اشتغالزايي طرح‌هاي خدماتي نسبت به طرح‌هاي صنعتي كمتر بوده و از نظر آنها اين طرح‌ها از جديت كمتري برخوردار است.
چشم‌انداز طرح خود را چگونه مي‌بينيد؟
طبق برنامه‌ريزي‌هاي انجام شده در مدت سه سال اول،‌ پوشش طرح مربوط به شهروندان تهراني خواهد بود و پس از طي اين مدت و كسب تجربه كافي با جذب نمايندگي‌هايي در سراسر كشور و ارائه آموزش‌هاي لازم طرح گسترش خواهد يافت و افزايش نفوذ اينترنت در كشور به آينده درخشان اين كسب و كار و كاربرد آن را در ساليان آتي تأييد مي‌نمايد،‌ همچنين جديد بودن اين ايده و نبودن رقبايي در اين عرصه تضمين خوبي براي موفقيت اين كسب و كار فراهم نموده است.
من روزي را مي‌بينم كه يكي از فاكتورهاي مهم خريداران براي خريد، سايت ما خواهد بود و روزي به جايي خواهيم رسيد كه اگر براي خريد كالا يا خدمات مورد نياز خود به ارزان‌ترين دات كام مراجعه نكنيد، مطمئناً‌ گران خريد كرده‌ايد.

منبع : كارآفرينان اميركبير