[1]هنر های زیبای دستی استان گلستان
قسمت پایانی
85/9/18
با ریختن پشم رنگ نشده که بصورت طبیعی دارای رنگ سفید، مشکی وقهوه ای است،به ارتفاع 10الی15 سانتیمتر بر روی فتیله ها می ریزند، و روی آن مقداری آب می پاشند. آنگاه با لوله کردن حصیر نی به مالیدن ولگد کوب کردن الیاف می پردازند. الیاف نمدار و خیس پشم با توجه به خاصیت نمدی شدن خود بصورت منسجم یکدیگر را جذب نموده وانسجامی نسبی پیدا می کنند برای تبدیل این انسجام به انسجامی مطلق، لوله حصیر را باز کرده وبه آرامی نمد را برداشته وبرعکس می کنند ومجددأ حصیر را لوله می نمایند و لگدکوب می کنند. بعد از اتمام این مرحله و انسجام کامل الیاف و تبدیل شدن آن به نمد مرحله آرایش آن می رسد، که در این مرحله لبه ها و گوشه های نمد را که بصورت اضافی و نامنظم دیده می شود به پشت نمد خم می نمایند، وبا مالیدن گوشه های به اصطلاح ریش ریش را از میان می برند. در این مرحله کار نمد مالی به اتمام رسیده وبرای خشک شدن نمد آن را در معرض مستقیم نور خورشید به مدت 24تا48ساعت قرار می دهند.
نمد در این مرحله آماده عرضه به بازارهای فروش و مصرف است ولی باید به این نکته پی بردکه آیا بازاری برای محصولات نمدی وجود دارد یا خیر؟
همانطور که اشاره شد به برخی دلایل بازار محصولات نمدی کساد است و کسی خواهان آنها نمی باشد، ولی خوشبختانه وجود عده ای اندک واسطه ایرانی و خارجی که محصولات را بعد از جمع آوری هر چند با قیمتی بسیارپایین خریداری به کشورهای خارجی از جمله به کشورهای اروپایی صادر می نمایند توانسته است، موجبات فراموشی وافول کامل صنعت نمد مالی را از میان ببرد.
ابریشم بافی:
درقبایل گوگلان بیش تر مرسوم است و معمولا پارچه ها دارای رنگ های روشن و طرح های زیبا است. در ميان گوگلان ها ديرگاهی است كه ابريشم بافی گسترش داشته است. گوگلان ها برای ر نگ كردن حرير از رنگ های گياهی بهره می گيرند اما در سال های پسين رنگ های شيميايی را نيز به كار می برند. دوام رنگ های روشن و زييايی نقش و نگارها از ويژگی های پارچه هايی است كه گوگلان ها می بافند. اين پار چه در روزگاران گذشته با دستگاه های بسيار ابتدايی بافته می شد . پارچه های نخی و ابريشمی كه آن ها می بافند در اساس برای مصرف خودشان است. پارچه های ابریشمی که به صورت طاق هایی به طول دو نیم تا پنج متر به پهنای 30 تا 40 سانتی متر بافته می شود معمولا برای دوختن لباس سنتی ترکمن (قرمزی کونیک) و به منظور استفاده در مراسم عروسی و جشن ها تولید می شود. زنان بر رو ی این پارچه ابریشمی نقوش زیبا و مخصوص هر طایفه ر ا می دوزند تا به پارچه شلوار های زنان دوخته شود . سوزن دوزی های ترکمن برای تزیین اتاق و یا به عنوان رو پوش رختخواب و لباس وتزیین طاقچه ها تهیه می شوند. این سوزن دوزی ها با پارچه های ابریشمی یا نخی انجام می گیرد و همه جا به چشم می خورد. بر کلاه های پسرانه و دخترانه، کیسه توتون و دستمال هایی که دلداگان به یادگار به یک دیگر می دهند استفاده از سوزن دوزی رایج است.
گل دوزی:
در بين عشاير تركمن گل دوزی با نقش های بسيار چشم گير و پيچيده رواج دارد. همه ی زنان تركمن گل دوزی می كنند. حاشيه و دور يقه بعضی از روپوش ها را نيز به شيوه ای ساده گل دوزی می كنند. اطراف يقه، جلوی سينه، شكاف های پهلو و آستین ها را نيز با گل دوزی می آرايند. زنان تركمن فقط چند خط دور نگار ها می كشند و سپس نقش های پيچيبده را بدون الگو گل دوزی می كنند. در گل دوزی لبه شلوار از نخ ابريشم به رنگ های قرمز، آبی، سبز، سفيد و نارنجی استفاده می شود و در گل دوزی قبا ها نقش های مكرر هندسی رنگ های قرمز، سياه، زرد و سفيد به كار می برند. جل اسب يا آتن كئچه امروزه نيز با نخ پشمی گل دوزی می شود و دارای نگاره هايی به شكل خانه های شطرنجی و خورشيد است و حاشيه آن از نمد و پشم ساخته می شود .
جواهرات ترکمن:
جواهرات ترکمن: از ميان عشاير ايران، هيچ يک همانند ترکمن ها، هنر جواهر سازی را به کمال نرسانده اند. زنان ترکمن از کودکی با انواع زيورهای طلا، نقره و سنگهای تزیينی آشنا شده و خود را با آن می آرايند. استفاده از زيور در نزد ترکمن ها نه تنها جنبه خود آرايی و تزيينی داشته و دارد، بلکه از جنبه اقتصادی و فرهنگی نيز دارای اهميت بوده است. از نظر فرهنگی، زيور آلات ترکمن ها به واسطه آويز های مختلف در هنگام حرکت، ايجاد سروصدا می کرده است که بيان گر قسمتی از فرهنگ آن ها است. از ميان طوايف ترکمن، پوشاک و زيورهای بانوان طايفه" تکه " مفصل تر و زيباتر است و تعداد قطعات آن بيش تر از طايفه "يموت" است.
منبع :میراث فرهنگی استان گلستان