نيمنگاهي به چالشها و راهكارهاي تجارت الكترونيك در ايران (1546 كلمه مجموعاً در اين متن موجود است) (1222 بار خوانده شده است)  نيمنگاهي به چالشها و راهكارهاي تجارت الكترونيك در ايران
30/08/1385 هفته صادرات به اتمام رسيد و سازمان بازرگاني و ديگر سازمانهاي مرتبط با صادرات همايشها و نشستهاي مختلفي را در اين هفته برگزار نمودند. اين همايشها و نشستها در زمينه صادرات و تجارت به صورت مطلوبي برگزار شد اما در اين ميان نكتهاي به دست فراموشي سپرده شد كه آن بحث استفاده از "تجارت الكترونيك" در صنعت و صادرات است. اين در حالي است كه دولتمردان با وجود دانش فراوان در زمينه فناوري اطلاعات بايد اين ديد را نسبت به استفاده از آن در كسب و كار اينترنتي (تجارت الكترونيك) بكار بگيرند. "تجارت الكترونيك" ببا زباني ساده و خلاصه عبارت است از هرگونه خريد و فروش كالا و خدمات از طريق اينترنت و شبكههاي مختلف كسب و كار اينترنتي. تجارت الكترونيك باعث ميشود تا فرآيند موجود در ارتباطات و بازاريابي توليدكننده، روابط و داد و ستد آن در سطح بينالمللي بسيار روشن شود. اين نوع تجارت كه بيشتر از طريق اينترنت انجام ميشود انواع گوناگوني دارد كه ميتوان به تجارت بين تاجر به تاجر( ،(B2Bتاجر با مشتري( (B2Cو مشتري با مشتري( (C2Cاشاره كرد. در اين نظام، صادركننده يا مصرفكننده به صورت مجازي و با استفاده از شبكه اينترنت با صادركننده يا مصرفكننده ديگر در هر جاي دنيا ارتباط برقرار ميكند. مزاياي استفاده از تجارت الكترونيك را ميتوان در گسترش دامنه كسب و كار و به تبع آن افزايش فروش و درآمد، كاهش هزينهها در تبليغات، بازيابي ارتباط با مشتري و تجار ديگر دانست. كاهش هزينههاي اداري از قبيل نامهنگاري، منشي، پشتيباني بهتر و سريعتر و موثرتر، از پيامدهاي يك كسب و كار اينترنتي است. تجارت الكترونيك در تمام دنيا و به صورت ۲۴ساعته و هفت روز هفته كه بيشتر از طريق اينترنت انجام ميگيرد، براي تمامي تجار و مشتريان قابل دسترسي است. افزايش سرعت انجام امور دريافت سفارش، امور حسابداري، ثبت آمار موجود و بسيار مواردي از اين قبيل، از ويژگيهاي اين شيوه نوين تجارت است. از اين طريق ميتوان با سهولت به انتخاب مصرفكننده و جهت توليد كالا متناسب با نياز مصرفكننده دسترسي پيدا كرد. در "برنامه جامع توسعه تجارت الكترونيك ايران" كه در ماده ۷۹قانون تجارت الكترونيك شهريور ماه ۱۳۸۵به تصوب هيات وزيران رسيد، سازمان بازرگاني موظف به استفاده از اين نوع تجارت شده است. يك مسوول در مركز آمار و رايانه دانشگاه فردوسي در اينباره ميگويد: با توجه به قانون، وزارت بازرگاني مكلف است بهمنظور آموزش راهبرد و كاربردها در تجارت الكترونيك، نسبت به تدوين برنامههاي آموزشي براي بازرگانان و اصناف فرهنگسازي نمايد. موسيالرضا يوسفي يكي از دلاليل ضعف تجارت الكترونيك را در ايران نبود دانش فني تجار و كسبه دانست و افزود: بايد با آموزش و برگزاري سمينارهاي مختلف، مزايا و نحوه كار با تجارت الكترونيك را براي آنها توضيح دهيم. وي ادامه داد: اين نوع آموزش بايد براي مديران عالي، مياني و پايه و نيز كارشناسان سازمان بازرگاني و در راستاي اجراي ماده ۷سياست تجارت الكترونيكي ايران انجام گيرد. او يكي ديگر مشكلات موجود در تجارت الكترونيك را سرعت و امنيت شبكههاي اطلاعاتي و ارتباطي عنوان كرد و گفت: اگر امنيت و سرعت شبكه برقرار نشود، مزيت فراوان آن به خوبي حاصل نخواهد شد و اهداف تجارت الكترونيك در كشور به نتيجه نخواهد رسيد. يوسفي افزود: در كشور ما كه بسياري از نرمافزارهاي پايه از قبيل سيستم عامل و نرمافزارهاي كاربردي از طريق واسطهها و شركتهاي خارجي تهيه ميشود، ترس نفوذ از طريق راههاي مخفي توسط هكرها براي بازرگانان وجود دارد. وي ميافزايد: اين احتما وجود دارد كه اهميت ندادن به "موضوع امنيت اطلاعات" در آينده باعث ايراد و خسارات شديدي خواهد شد كه بعضا جبران ناپذير است. يك مدرس دانشگاه علوم كاربردي در مشهد و كارشناس ارشد فناوري اطلاعات نيز در اين زمينه ميگويد در مرحله نخست ايجاد تجارت الكترونيك در ايران بايد با آموزشها و برگزاري همايشهاي مختلف تفكر و فرهنگ تجار و بازرگانان را نسبت به استفاده از تجارت الكترونيك در صادرات و صنعت تغيير داد. مهندس عباس پورفرخي ادامه ميدهد: بايد خدمات اوليه تجارت الكترونيك مثل معرفي كالا، بازاريابي و موارد مشابه را به درستي در اينترنت انجام دهيم. وي ميگويد: ميتوانيم تمام مراحل تجارت الكترونيك را به راحتي با استفاده از اينترنت انجام دهيم و در مرحله آخر مشخص كنيم كه پول را به حساب ما بريزند و به اين صورت مشكل فقدان كارتهاي اعتباري بينالمللي در كشور از بين ميرود. اين كارشناس، تفكر اشتباه در بحث تجارت الكترونيك را برداشت غلط از كاربرد اينترنت در اين نوع تجارت دانست و افزود: بحث ايجاد سايت اينترنتي و پشتيباني از آن ربطي به پهناي باند اينترنت ندارد و تجار ميتوانند با بهرهگيري از همين سرعت پايين به استفاده از تجارت الكترونيك بپردازند. پورفرخي با اشاره به موقعيت جغرافيايي خوب مشهد از نظر اينكه در كنار جاده ابريشم قرار دارد و ميتواند تعامل خوبي با كشورهاي همسايه داشته باشد ميگويد: با اين وجود اين موقعيت، بازرگانان و تجار نتوانستهاند از اين امكان به خوبي استفاده كنند. وي با بيان اينكه در معاملات صورت گرفته از طريق تجارت الكترونيك در كشورهاي اروپايي همه امور از طريق اينترنت انجام نميشود، ميافزايد: در تمامي موارد معاملات سنگين، طرفهاي معامله براي اعتمادسازي بين فروشنده و خريدار، بطور حضوري يك بار ملاقات دارند. او ادامه داد: تجارت الكترونيكي كه كاملا به صورت الكترونيكي در كشورهاي اروپايي انجام ميشود معمولا براي خريد يك كالاي كوچك(مثل پيتزا) صورت ميگيرد لذا تفكر الكترونيكي بودن كليه امور تجارت الكترونيك را بايد از اذهان تجار، بازرگانان و عموم مردم پاك كنيم. وي يكي ديگر از مشكلات بحث تجارت الكترونيك را پايين بودن سرعت و گران بودن هزينه اينترنت در ايران دانست و اضافه ميكند: هماكنون هزينه متوسط دسترسي به اينترنت در ايران سه برابر هزينه مشابه در اروپا است. اين كارشناس فناوري اطلاعات ميافزايد: در كاربرد و تعريف درباره تجارت الكترونيك، اينترنت به عنوان ارزانترين، مطمئنترين و سريعترين واحد ارتباطي است. وي گفت: اصلا نميتوان از مردم توقع داشت با اين سرعت پايين اينترنت و گران بودن آن، از اين دهكده جهاني براي تسريع امور استفاده كنند لذا مسوولان بايد زيرساختها و بسترهاي لازم را فراهم كنند. او تصريح كرد: اگر بخواهيم مشكل ترافيك، فرهنگ اجتماعي، كارايي امور، خدمات الكترونيك و بسياري از اين مسايل در اذهان عموم جا افتد بايد هزينه دسترسي شهروندان به اينترنت را در كشور كاهش دهيم. معاون تجارت خارجي سازمان بازرگاني خراسان رضوي نيز در اينباره گفت: براي ايجاد تجارت الكترونيك بايد زيرساختهاي فني توسط مخابرات در خصوص ارتباطات و فناوريهاي لازم ايجاد شود. منوچهر سلطاني افزود: مهمتر از زيرساختها بحث سرمايهگذاري در بخش تجارت الكترونيك توسط بنگاههاي اقتصادي است لذا بايد اين امر مورد توجه قرار گيرد. وي گفت: به دليل فقدان سرمايهگذاري در اين خصوص، انگيزه بخش خصوصي براي استفاده از تجارت نوين الكترونيك ضعيف است. او افزود: وزارتخانههاي آموزش و پرورش و علوم نيز بايد در اين چارچوب فرهنگسازي لازم را در سطوح مختلف دبيرستان و دانشگاه انجام دهند تا عموم مردم آمادگي كامل را براي استفاده از تجارت الكترونيك كسب كنند. وي سرمايهگذاري و فرهنگسازي در زمينه تجارت الكترونيك را يكي از راههاي پيشرفت اين فناوري نوين در ايران دانست و گفت: اگر سرمايهگذاري و فرهنگسازي لازم صورت گيرد، هم در هزينهها، فروش، تبليغات و هم در صنعت تجارت و واردات صرفهجويي ميشود. او ادامه داد: ايجاد كميتههايي در هر بنگاه اقتصادي براي فرهنگسازي در اين زمينه كمك شاياني به پيشبرد اهداف تجارت الكترونيك در ايران ميكند. معاون تجارت خارجي سازمان بازگاني خراسان رضوي، يكي ديگر از مشكلات تجارت الكترونيك در ايران را نبود بانكداري الكترونيك به معناي واقعي ميداند و افزود: بحث نبود "كارتهاي اعتباري" معتبر و مراكز تاييد "امضاي ديجيتال" از ديگر مشكلات اين بخش است. وي گفت: بايد زيرساختها و بسترهاي لازم توسط مسوولين براي بانكداري الكترونيك ايجاد شود. سلطاني با بيان اينكه تجربه ساير كشورها نشان ميدهد استفاده از تجارت الكترونيك باعث كاهش قيمت تمام شده براي مصرفكننده و توليدكننده ميشود، اظهار داشت: اگر بتوانيم بخش بازاريابي را با استفاده از تجارت الكترونيك فعال كنيم قاعدتا توليد ما بر اساس تقاضا انجام ميشود. وي يكي ديگر از معضلات تجارت الكترونيك را عدم گسترش كاربرد زبان انگليسي در عموم جامعه است و گفت: با فراگيري زبان انگليسي و استفاده مفيد از اينترنت ميتوان به گسترش تجارت الكترونيك در ايران خوشبين بود. او ميگويد: در تجارت سنتي زمان محدود است ولي تجارت الكترونيك در ۲۴ ساعت شبانهروز و هفت روز هفته انجام ميشود و اين يكي از مزاياي تجارت الكترونيك است. وي با بيان اينكه استفاده از تجارت الكترونيك براي بنگاههاي اقتصادي مي تواند به عنوان حضور آنها در يك نمايشگاه بينالمللي باشد، افزود: قطعا استفاده از اين فناوري نوين ميتواند كمك شاياني به اقتصاد كشور كند. او در خصوص عضو نبودن ايران در سازمان تجارت جهاني( (WTOو تاثير آن بر تجارت الكترونيك نيز افزود: حضور ايران در سازمان تجارت جهاني تاثير زيادي در تجارت الكترونيك كشور خواهد داشت اما بحث تجارت الكترونيك و عضويت در سازمان تجارت جهاني دو موضوع مجزا هستند و به يكديگر مربوط نميشوند. وي ادامه داد: بحث تجارت الكترونيك مربوط به استفاده از فناوري است لذا يكي از فوايد الحاق به سازمان تجارت جهاني، استفاده مفيد و موثر از تجارت الكترونيك خواهد بود. او با بيان اينكه بايد سياستگذاري دولتمردان به سوي تجارت الكترونيك گسترش يابد، گفت: تجارت الكترونيك يك بحث ملي است لذا در اين خصوص بايد سرمايهگذاري لازم صورت گيرد. |