نیجریه

(1975 كلمه مجموعاً در اين متن موجود است)
(889 بار خوانده شده است)  

نیجریه

06/08/1385
چکيده:
شرح:
پيش از جنگ جهاني اول، يک گروه آلماني در ۲۰۰ کيلومتري شرق لاگوس، پايتخت سابق نيجريه، در منطقه «او کي تي پويا» عمليات اكتشاف نفت را آغاز كردند. اين اکتشاف تا سال ۱۹۹۵ به حفر ۱۵ حلقه چاه منجر شد. با گذشت نزديك به ۵۰ سال از نخستين عمليات اکتشافي در نيجريه، در سال ۱۹۵۶ عمليات اکتشاف در آب هاي ايالت بندل در منطقه اوکان به نتيجه رسيد و نفت به ميزان «تجاري» کشف شد. صنعت نفت نيجريه در سال ۱۹۷۱ ملي شد و اين كشور به اوپك پيوست.

پيشينه تاريخي
نيجريه، در غرب قاره آفريقا واقع شده و در حاشيه اقيانوس اطلس با کشورهاي کامرون، چاد و نيجر همسايه است. نيجريه از مستعمره هاي انگليس در قرن بيستم بود. انگلستان پس از تسلط، براي اداره آسان تر اين کشور، آن را به چهار بخش تقسيم کرد: ايالت شمالي، شرقي، غربي و بخش مستعمره اي لاگوس. نيجريه در اواخر دهه 50 ميلادي در دو ناحيه غربي و شرقي خود توانست به حکومت خود مختار دست يابد و در سال 1959 انتخابات مجلس فدرال در بيشتر نواحي اين کشور برگزار شد. سرانجام در سال 1960 همراه با بيشتر کشورهاي آفريقايي استقلال رسمي خود را به دست آورد.
در اواخر دهه 60 ميلادي، دولت مدني در اين کشور که پس از استقلال روي کارآمده بود، به بن بست رسيد و يک شوراي عالي نظامي مرکب از 12 فرمانده نظامي، حکومت را در اين کشور به دست گرفت. با روي کارآمدن دولت نظامي در نيجريه، فعاليت سياسي احزاب ممنوع اعلام شد. خشونت هاي داخلي و جنگ ميان دولت فدرال و دولت نظامي، کشته و بي خانمان شدن عده زيادي از مردم اين کشور را به دنبال داشت.
پس از انتخابات سال 1976 شوراي دولت محلي کار خود را با ساختاري جديد آغاز کرد. فعاليت سياسي احزاب ازسرگرفته شد و سرانجام در سال 1979 انتخابات رياست جمهوري در اين کشور برگزارشد. نيجريه بار ديگر در سال 1983، حکومت نظامي را پس از يک کودتا در همان سال پشت سر گذاشت.
15 سال پس از مرگ ژنرال آپاچا، در دوره رياست جمهوري ژنرال ابوبکر، زندانيان سياسي آزاد شدند و بازگرداندن قوانين مدني در صدر برنامه هاي دولت او قرارگرفت تا اين که در 29 مه 1999 با انتخابات ملي، اولوسه گان اباسانجو به رئيس جمهوري اين کشور منصوب شد. بازسازي ساختار سياسي و انجام اصلاحات اقتصادي، گسترش فقر، تنش هاي مذهبي و قومي و مسائل زيست محيطي از جمله مشکلات اين کشور است.

چشم انداز عمومي
اقتصاد نيجريه به نفت وابسته است؛ به گونه اي كه در سال 2003، 96 درصد درآمدهاي کشور از صادرات نفت تامين شده است. بزرگ ترين بخش اقتصادي اين کشور پس از نفت،کشاورزي است که نزديک به يک سوم توليد ناخالص داخلي اين کشور را تشکيل مي دهد. رشد توليد ناخالص داخلي نيجريه در سال 2004، 4/4 بوده است که نسبت به سال گذشته تنها 2 دهم درصد افزايش داشته است.
نيجريه 75 درصد از سرمايه گذاري هاي خارجي در غرب آفريقا را به خود جذب کرده است، اما مشکلات متعدد مانند ديوان سالاري اداري، نبود امکانات مخابراتي کارآمد و نبود زير ساخت هاي مناسب، سبب شده تا اين سرمايه گذاري ها به سوي صنعت نفت سرازير شود. دولت نيجريه اميدوار است بتواند از صندوق بين المللي پول (IMF) وام دريافت کند. از ديگر موفقيت هاي دولت اولو سه گان اين بوده كه توانسته است بازپرداخت بدهي هاي پاريس را به تعويق بيندازد.

پيشينه صنعت نفت
پيش از جنگ جهاني اول، يک گروه آلماني در 200 کيلومتري شرق لاگوس، پايتخت سابق نيجريه، در منطقه «او کي تي پويا» عمليات اكتشاف نفت را آغاز كردند. اين اکتشاف تا سال 1995 به حفر 15 حلقه چاه منجر شد. با گذشت نزديك به 50 سال از نخستين عمليات اکتشافي در نيجريه، در سال 1956 عمليات اکتشاف در آب هاي ايالت بندل در منطقه اوکان به نتيجه رسيد و نفت به ميزان «تجاري» کشف شد. صنعت نفت نيجريه در سال 1971 ملي شد و اين كشور به اوپك پيوست.
در همين سال شرکت ملي نفت نيجريه نيز تاسيس شد که صد درصد سهام آن به دولت تعلق دارد. علاوه بر اين، دولت نيجريه در همه شرکت هاي خارجي فعال در اين کشور 60 درصد سهام دارد.
ذخاير اثبات شده نفت نيجريه را 25 ميليارد بشکه تخمين زده اند، اما نشريه داخلي اوپک آن را 2/35 ميليارد بشکه اعلام کرده است که بيشتر اين ذخيره در ساختارهاي زمين شناسي نسبتا ساده در طول دلتاي نيجر و در عمق کم استخراج مي شود، اما ميدان هاي نفتي جديد درعمق ميدان هاي نفتي دريايي نيجريه استخراج مي شود.
نفت در نيجريه در 250 ميدان کوچک يافت مي شود که بيشتر آنها ذخايري کمتر از 50 ميليون بشکه دارند. درجه سنگيني ذخاير نفت خام اين کشور 21 تا 45 درجهAPI است. نفت خام مخلوط صادراتي اين کشور «بوني لايت» (Bonny light)با 37 درجه API و «فورکادوس» با 31 درجه API است. نزديک به 65 درصد از نفت خام توليد شده در نيجريه از نوع سبک( 35 درجه API يا بالاتر) و شيرين (گوگرد کم) است. نيجريه در نظر دارد ذخاير نفت اين کشور را تا سال 2010 دو برابر کند و به 40 ميليارد بشکه برساند.
در سال 2003، نيجريه روزانه 2 ميليون و هزاربشکه در روز نفت توليد کرده است. دولت اوباسانجو در نظر دارد تا سال 2010 توليد نفت اين کشور را به 5 ميليون بشکه در روز برساند. سهم اين کشور در ميان کشورهاي اوپک تا آگوست 2004، 2 ميليون و142 هزار بشکه در روز بود.
نيجريه اميدوار است با اکتشاف در حوزه هاي دريايي مانند ميدان آکپو، بونگا، ارها، اگبامي که به ترتيب شرکت هاي نفتي توتال فينا الف، شل، اکسان، موبيل وتگزاکو مجري آن هستند، ظرفيت توليد اين کشور افزايش يابد.
نفت نيجريه به آمريکا، غرب اروپا و آسيا صادر مي شود. آمريکا براي قطع وابستگي به نفت منطقه خاورميانه، به ويژه خليج فارس بخشي از نياز خود را از اين کشور و ديگر کشورهاي غير خاورميانه تامين مي کند. دولت نظامي نيجريه پيش از تفويض قدرت به حکومت مدني، 25 امتياز بهره برداري جديد نفت در آب هاي عميق را واگذار کرده بود.

پالايش
در سال 2004 دولت نيجريه يک سياست پالايشي جديد را به تصويب رساند. براساس اين سياست، دولت نيجريه تصميم دارد تا سال 2006 ،50 درصد از پالايش نفت خام مورد نياز کشور را در داخل انجام دهد.
ظرفيت اسمي 4 پالايشگاه نيجريه 438 هزار و 750 بشکه در روز است، اما مشکلاتي نظير اختلال درکار، حريق، ضعف مديريت و نبود برنامه مستمر تعمير و نگهداري اساسي، توليد واقعي اين پالايشگاه ها را به ميزان زيادي کاهش داده است. در اوايل سال 2000 ميلادي 3 پالايشگاه اصلي کشور با 35 درصد ظرفيت اسمي کار مي کردند که در ماه مه، عمليات تعميرات اساسي پالايشگاه آغاز شد و به سرعت پايان يافتند. دو پالايشگاه ديگر نيز در دست تعمير است.
مشکلات پالايشي، کاهش عرضه سوخت در نيجريه را در پي داشته و کمبود توليدات پالايشي، شرکت ملي نفت نيجريه را به وارد کردن فرآورده هاي نفتي وادار کرده است. مقررات زدايي از واردات فرآورده هاي نفتي در طرح بودجه جديد در نظر گرفته شده است که در نتيجه آن انحصار شرکت ملي نفت نيجريه بر واردات فرآورده هاي نفتي و قاچاق آنها پايان مي يابد.

گاز طبيعي
نيجريه دهمين کشور دارنده ذخيره گاز در جهان است. ذخايرگاز طبيعي در نيجريه159 تريليون فوت مکعب برآورد شده است. توليد گاز همراه در ميدان هاي نفتي در خشکي و نواحي باتلاقي دلتاي رود نيجر متمرکز شده است. نيجريه زير ساخت هاي بهره برداري گاز ندارد، به همين دليل 40 درصد از گاز توليدي اين کشور سوزانده مي شود و تنها 12 درصدآن را براي بالابردن ظرفيت توليد نفت و جلوگيري از افت فشار در چاه هاي نفت تزريق مي کنند.
اين کشور در نظر دارد تا سال 2008 سوزاندن گاز طبيعي را به صفر برساند. دولت نيجريه سياست هاي تشويقي را براي توليد و استفاده از گاز مطرح کرده و دستور العمل هايي براي قيمت گذاري گاز در طرح بهره برداري ملي گاز در شرکت گاز نيجريه(NGC) و استفاده کنندگان، در آن گنجانده است.
شرکت ملي نفت نيجريه و شرکت موبيل، توليد مايعات گاز طبيعي را از ژوييه 1998 آغاز کرده اند. گاز طبيعي ميدان درياييOSO که در 42 کيلومتري جنوب پايانه «کوآ ايبو» واقع شده است، براي فرآوري پروپان، بوتان و نپان به يك كارخانه جداسازي فرستاده مي شود.
هم اکنون LPG حاصل از يک تاسيسات 850 ميليون دلاري به صادرات اختصاص داده شده است. موبيل در طرح OSO 15 درصد سهم دارد و سهام باقي مانده در اختيار شرکت ملي نفت نيجريه است. از ديگر طرح هاي گازي اين کشور «اسکراوس» نام دارد که 60 درصد از سهام آن در اختيار شرکت ملي نفت نيجريه و 40 درصد بقيه متعلق به «شورون» است. توسعه دهندگان اين طرح عبارتند از: شورون، شل، شرکت ملي نفت نيجريه، غنايان ناسيونال، پترو ليوم گروپ، سوسايته بنينيوزدگاز و سوسايته توگو لاينود گاز.
ساخت کارخانه تبديل گاز به فرآورده هاي سوختي مايع GTL در نيجريه با ظرفيت 20 هزار بشکه در روز در پي موافقت نامه اي ميان شورون و ساسول و شرکت انرژي سوخت مصنوعي و پتروشيمي آفريقاي جنوبي آغاز شد. بلندپروازانه ترين طرح گازي نيجريه، ساخت تاسيسات لازم براي مايع سازي ال.ان.جي در جزيره بوني است. اين طرح توسط کنسرسيومي مرکب از شرکت گازطبيعي مايع نيجريه با 49 درصد سهم ، آجيپ با 4/10 درصد سهم شل با 6/25 درصد، الف با 15 درصد اجرا مي شود. خوراک اين تاسيسات در سال هاي نخست به طورعمده از ميدان هاي گازي مستقل تامين خواهد شد، اما در سال هاي بعد نيمي از گاز ورودي به گازهاي همراه، اختصاص خواهد يافت.

برق
نيجريه در حال حاضر 5900 مگاوات ظرفيت توليدبرق دارد که در 3 نيروگاه برق آبي و5 نيروگاه حرارتي توليد مي شود. اين کشور در نظر دارد شبکه توليد، انتقال و توزيع برق را توسعه دهد. نزديک به 40 درصد از جمعيت نيجريه هم اکنون به برق دسترسي دارند، اما مقامات بخش نيروي برق ملي (NEPA) در نظر دارند اين ميزان را تا سال 2010 به 85 درصد افزايش دهند. NEPA براي اجراي اين طرح به 15 هزار کيلومتر خطوط انتقال، 16 نيروگاه برق جديد و تاسيسات جديد توزيع و بازاريابي نياز دارد. دولت نيجريه در نظر دارد مشارکت خارجي را در بخش برق افزايش دهد و خصوصي سازي تاسيسات موجود را در دستور کار خود قرارداده است.

وضعيت اقتصادي
• واحد پول: نايرا

• توليد ناخالص داخلي: 2/53 ميليارد دلار(2004)،4/48 ميليارد (2003)

• ميزان رشد واقعي GDP: 4/4 درصد در سال 2004 و 2/4 درصد در سال 2003

• شريک هاي عمده تجاري: آمريكا، فرانسه، هند، انگليس، اسپانيا، آلمان و برزيل

• ميزان صادرات:18 ميليارد دلار

• ميزان واردات:6/15ميليارد دلار

• صادرات عمده: نفت خام، گاز طبيعي،کاکائو، لاستيک، چوب وکالاهاي صنعتي

• واردات عمده: فرآورده هاي نفتي، مواد خوراکي، ماشين آلات و تجهيزات صنعتي

• سهم درآمدهاي نفتي در درآمد کلي کشور:96 درصد (2003)

• بدهي هاي خارجي: 2/30 ميليارد دلار


وضعيت انرژي
• ذخاير اثبات شده نفت : 35 ميليارد بشکه

• ظرفيت توليد نفت:2/2 ميليون بشکه در روز

• مصرف داخلي: 313 هزاربشکه در روز

• ظرفيت پالايش نفت خام: 438 هزار بشکه در روز

• مشتريان عمده نفت خام: آمريكا، برزيل، اسپانيا، اندونزي و هند

• ذخاير گاز طبيعي:159 تريليون فوت مکعب

• توليد گاز طبيعي:501 ميليون فوت مکعب (2002)

• مصرف گاز طبيعي: 225 ميليارد فوت مکعب

• صادرات خالص گاز طبيعي:276 ميليارد فوت مکعب

• ذخاير زغال سنگ: 209ميليون تن

• توليد زغال سنگ:70/0 ميليون تن

• مصرف زغال سنگ:70/0 ميليون تن

• ظرفيت توليد برق:9/5 گيگا وات

• توليد برق:9/19ميليون کيلووات ساعت