الجزایر (6832 كلمه مجموعاً در اين متن موجود است) (835 بار خوانده شده است)  الجزایر
26/07/1385
چکيده:
شرح:
الجزاير در سال ۱۹۵۶ به جرگه دارندگان نفت پيوست و تا سال ۱۹۶۹ صاحب چنان موقعيتي شد که به عضويت اوپک درآيد. صنعت انرژي هاي هيدروکربني الجزاير در سال ۱۹۷۱ ملي شد. اين کشور افزون بر ۱۱ ميليارد بشکه ذخيره اثبات شده نفت دارد. گفته مي شود با اجراي عمليات اکتشافي و بکارگيري فناوري هاي جديد براي افزودن بر نرخ بهره برداري از نفت، ذخاير نفت کشور به ۴۰ ميليارد بشکه خواهد رسيد.
الجزاير از گذشته تا کنون
نخستين ساکنين اصلي الجزاير گله داران و شکارچيان بعضي از قبايل «بربر» بودند که در ناحيه «الحجر» زندگي مي کردند. اولين حکومت سلطنتي الجزاير را «ماسينيسا»، رئيس قبيله بربرها در قرن دوم و سوم پيش از ميلاد مسيح بنا نهاد. در بعضي نقاط ساحل الجزاير، آفريقاي شمالي و شهر «کارتاژ» قديم که امروزه تانزانيا ناميده مي شود، اهالي فنيقه ساکن شدند.
در سال 1830 ارتش فرانسه به الجزاير حمله کرد و اشغال آن 132 سال ادامه داشت. طي اين مدت مسلمانان اجازه نداشتند مجامع عمومي برپا کرده و بدون اجازه دولت دهکده و ناحيه شان را ترک کنند.
از نوامبر سال 1954 نهضت ملي گراي الجزاير براي کسب استقلال آغاز به مبارزه کرد. 8 سال جنگ داخلي الجزاير را ويران کرد و علاوه بر يک ميليون نفر تلفات نزديک 2 ميليون الجزايري بي خانمان شدند. سرانجام در سوم ژانويه سال 1962 اين کشور استقلال خود را به دست آورد و در همان سال در اولين انتخابات نخست وزيري الجزاير «احمد بن بلا» با حمايت «کلنل هاوري» - فرمانده ارتش آزاد ملي – به عنوان نخست وزير انتخاب شد و دولت «سوسياليست عربي اسلامي» را تأسيس کرد.
در مدت سه سال نخست وزيري، وي قصد بازسازي و احياي الجزاير را داشت، اما سرانجام به دليل غرور و خودبيني تسليم سياست هاي بين المللي شد.
در سال 1965 در يک کودتاي بدون خونريزي، «کلنل هاوري» قدرت را در دست گرفت. در نوامبر سال 1995 در انتخابات رياست جمهوري «Liamine Zeroual » به عنوان رييس جمهوري انتخاب و متعهد شد که با اجراي برنامه اصلاحات، الجزاير را به سمت مردم سالاري واقعي و با دوام سوق دهد.
15 آوريل1999، «عبدالعزيز بوتفليقه» براي يک دوره 5 ساله به رياست جمهوري برگزيده شد. «احمد بن بيتور» نيز سمت نخست وزيري اين کشور را در اختيار گرفت. بوتفليقه با دعوت مردم به آشتي ملي، تلاش کرد وضعيت اقتصادي کشور را بهبود بخشد. پس از اين که «جبهه نجات اسلامي» در انتخابات سال 1992 پيروز شد، نظاميان با لغو انتخابات، موجي از اعتراضات مردمي را به راه انداختند. در جريان جنگ هاي داخلي بيش از 100 هزار نظامي و غيرنظامي جان باختند. به پيشنهاد رييس جمهوري در تاريخ 16 سپتامبر 1999، موضوع عفو عمومي به رأي گذاشته شد. در همه پرسي بيش از 80 درصد از مردم به اين پيشنهاد رأي مثبت دادند و به اين ترتيب الجزاير پس از سال ها طعم آرامش را چشيد.
از سال 1994، به پيشنهاد صندوق جهاني پول، سلسله برنامه هاي تعديل اقتصادي در الجزاير به اجرا درآمد. ماه مي 1999، صندوق جهاني پول با اعطاي يک اعتبار 300 ميليون دلاري به الجزاير موافقت کرد. با اميد به اينکه با دريافت اعتباراتي از بانک جهاني، اتحاديه اروپا و بانک صادرات و واردات آمريکا، بتواند بر مشکلات اقتصادي خود غلبه کند. «جيمز هارمون» - رييس بانک صادرات و واردات آمريکا – در دسامبر سال 1999 با مقامات رسمي الجزاير ديدار کرد. وي نسبت به اعطاي امتيازات مالي به الجزاير ابراز خوشبيني کرد و از مشارکت قريب الوقوع آمريکا در تأمين مالي طرح هاي غيرنفتي اين کشور خبر داد.
نهم آوريل 2004، پس از برگزاري انتخابات رياست جمهوري، عبدالعزيز بوتفليقه براي دومين بار به عنوان رئيس جمهور اين کشور انتخاب شد. بوتفليقه علاوه بر سمت رياست جمهوري، وزير دفاع الجزاير نيز هست. در سيستم سياسي الجزاير، نخست وزير را رئيس جمهور تعيين مي کند. نخست وزير نيز هيأت وزيران دولت را بر مي گزيند.
موقعيت جغرافيايي
الجزاير در شمال آفريقا واقع شده و از شمال با درياي مديترانه، از جنوب با مالي و نيجر، از شرق با تانزانيا و ليبي و از غرب با موريتاني و مراکش هم مرز است. آب و هواي اين کشور در مناطق دريايي و کوهستاني معتدل و خنک بوده و اما قسمت جنوب کشور را بيابان هاي لم يزرع و گرم فرا گرفته است. الجزاير دومين کشور بزرگ آفريقايي و دهمين کشور بزرگ جهان به لحاظ مساحت است، به عبارت ديگر وسعت آن برابر با وسعت اروپاي غربي است.
وضعيت اقتصادي
کشور الجزاير به لحاظ درآمدي در رده کشورهاي کم درآمد و متوسط قرار دارد. اما ميزان ذخاير گاز طبيعي و ساير منابع هيدروکربني آن بسيار بالا است. به بياني ديگر، بخش هيدروکربن بيش از 96 درصد درآمدهاي حاصل از صادرات و 30 درصد توليد ناخالص داخلي آن را تشکيل مي دهند. اين کشور بزرگترين عرضه کننده گاز طبيعي به اروپا است. با توجه به پيش بيني افزايش درآمدهاي نفت و گاز خود طي دهه هاي آتي، ناچار به تسريع روند کند رشد واقعي توليد ناخالص داخلي است. بخش کشاورزي متوسط سالانه 10 تا 11 درصد توليد ناخالص داخلي کشور را به خود اختصاص داده است. 15 درصد نيروي کار کشور نيز در اين بخش مشغول به کار هستند.
اقتصاد الجزاير پيش از سال 1962 به کشاورزي وابسته بود. اما با افزايش درآمدهاي نفتي اين کشور در دهه 1960 و 1970، دولت تصميم گرفت برنامه هاي اقتصادي را به سمت استفاده از منابع نفتي سوق دهد. اجراي اين گونه برنامه ها، الجزاير را به ثروتمندترين کشور آفريقايي مبدل ساخت. به نحوي که دو دهه يادشده، از سال هاي پر رونق اقتصادي به شمار مي رود.
اما اين رونق اقتصادي چندان به طول نيانجاميد و کاهش بهاي نفت طي دهه 1980 از رشد اقتصادي کشوري که اکنون وابسته نفت بود، کاست. به نحوي که درآمد سرانه اين کشور از 2360 دلار در سال 1988 به 1541 دلار در سال 1992 کاهش يافت. از آنجائيکه الجزاير يک کشور سوسياليستي است، صنعت نفت آن کاملاً در انحصار دولت است. هرچند صنعت نفت جايگاه نخست را در اقتصاد الجزاير يافته، از اهميت صنعت کشاورزي چيزي کاسته نشده و پس از آن قرار گرفته است.
با تأمين 52 درصد درآمدهاي بودجه کشور، بخش هيدرو کربن اين کشور پيکره اصلي اقتصاد آن را تشکيل مي دهد. (25 درصد توليد ناخالص داخلي و بيش از 95 درصد درآمدهاي حاصل از صادرات). الجزاير پنجمين کشور جهان از نظر ذخاير گازي بوده و دومين صادرکننده بزرگ گاز در جهان محسوب مي شود. از نظر ذخاير نفتي اين کشور در رده چهاردهم جهان قرار گرفته است. پيشرفت در اجراي اصلاحات اقتصادي و توسعه بخش نفت و گاز در بهبود وضعيت رشد اقتصادي اين کشور از سال 1995 تأثير به سزايي داشته است.
وضعيت انرژي
نفت
نفت در الجزاير نخستين بار در سال 1956 در ميدان نفتي «حسي مسعود» کشف شد. با اين حال الجزاير نيازمند انجام عمليات هاي فراوان اکتشاف نفت است. انجمن ملي انرژي الجزاير بر اين باور است که منابع وسيع هيدروکربن هنوز در اين کشور کشف نشده اند. در چند سال گذشته، عمدتاً شرکت هاي خارجي عهده دار انجام عمليات هاي اکتشاف و استخراج نفت و گاز ثمربخشي در اين کشور بوده اند. (طبق قانون کنوني الجزاير، شرکت هاي نفت خارجي با همکاري شرکت نفت دولتي سوناتراک بايد روند عمليات هاي اکتشاف را پي گيري کنند)
سوناتراک و شرکت هاي خارجي فعاليت خود را با هدف افزايش چشم گير ظرفيت توليد نفت خام اين کشور طي چند سال آينده ادامه مي دهند. هر چند رسيدن به اين هدف، سرمايه گذاري خارجي و به کارگيري مهارت هاي خاصي را مي طلبد. از برنامه هاي وزير انرژي الجزاير، شکيب خليل، دو برابر کردن تعداد شرکت هاي نفت فعال خارجي در اين کشور طي 5 سال آينده تا رقم 40 شرکت است. به اعتقاد وي صنعت نفت الجزاير، نيازمند تجديد ساختار است و وزارت انرژي و معادن در برآوردن اين نياز مي توانند به شکل مستقل فعاليت داشته باشند. البته صنعت نفت الجزاير برخلاف ساير کشورهاي عضو اوپک، بيش از يک دهه بر روي سرمايه گذاران خارجي باز بوده است.
ذخاير اثبات شده نفت الجزاير در سال 2004 حدود 3/11 ميليارد بشکه برآورد شد و احتمالاً ميزان منابع قابل برداشت نفت تا 43 ميليارد بشکه نيز خواهد رسيد. با انجام عمليات هاي اخير اکتشاف نفت، برنامه هاي آتي اين کشور را حفاري هاي بيشتر، پيشبرد اطلاعات ميدان هاي نفت کنوني، به کارگيري سيستم هاي پيشرفته بازيافت نفت (EOR) و بالطبع افزايش ميزان ذخاير اثبات شده در بر مي گيرد.
صنعت انرژي هاي هيدروکربني الجزاير در سال 1971 ملي شد. از آغاز دهه 1990 بخش نفت، به روي سرمايه گذاران خارجي باز شده است.
اوايل سال 1999 بيش از 20 شرکت خارجي از 19 کشور جهان در بخش نفت و گاز فعاليت خود را آغاز کردند. در ژانويه همين سال، شرکت انرژي «اوريکس» قرارداد اکتشاف 5 ساله اي را به ارزش 8/28 ميليون دلار با شرکت «سوناتراک» به امضا رساند. بر اساس اين قرارداد، شرکت «اوريکس» مسؤوليت انجام عمليات لرزه نگاري و حفاري در منطقه جنوب شرقي کشور را برعهده گرفت. شرکت اسپانيايي «سپسا» نيز اعلام کرد همگام با شرکت دولتي «سوناتراک»، طرح 3/1 ميليارد دلاري توسعه ميدان نفتي «اوران» - با يک ميليارد بشکه ذخيره نفت – را به اجرا درخواهد آورد. بر اساس اين طرح، توليد نهايي اين ميدان 230 هزار بشکه در روز خواهد بود. بر اساس مفاد قرارداد، اين ميدان به سه قسمت تقسيم شد و شرکت هاي «سپسا»، «سوناتراک» و «برلينگتون» هر کدام عمليات يک بخش را به عهده گرفتند. کنسرسيومي به رهبري شرکت «آنادارکو»، نيز عمليات احداث خط لوله اي به ظرفيت 500 هزار بشکه در روز را به عهده گرفت. هدف از احداث اين خط لوله، انتقال نفت ميدان يادشده بود.
به جهت رويکرد بيشتر الجزاير به مصرف گاز طبيعي، در سال هاي آينده شاهد افزايش ميزان صادرات نفت خام اين کشور خواهيم بود. دسامبر 2003، شکيب خليل اظهار اميدواري کرده بود مجموع چاه هاي حفر شده در سال 2004 به رقم 54 حلقه برسد، ولي از نتايج آن هنوز خبري در دست نيست. در سال 2003، ميزان چاه هاي حفاري شده 43 حلقه و در سال 2002، تعداد 29 حلقه برآورد شد.
تقريباً 90 درصد نفت خام الجزاير به اروپاي غربي و به ترتيب ايتاليا، آلمان و فرانسه صادر مي شود. در ميان اين کشورها ايتاليا مهمترين بازار نفت الجزاير شناخته شده است. ساير بازارهاي نفت اين کشور در اروپا عبارتند از هلند، اسپانيا و انگلستان. نفت «صحران بِلِند» الجزاير با درجه 45 API و دارا بودن نيم درصد گوگرد از جمله نفت هاي مرغوب جهان است.
قانوني که پارلمان الجزاير در دست بررسي قرار داده و در ابتداي اين مبحث بدان اشاره شد، تجديد ساختار شرکت نفت دولتي اين کشور، «سوناتراک»، و تأسيسات دولتي «سونل گاز» است. اين امر با هدف جذب سرمايه هاي خارجي انجام خواهد شد. اما احتمال بقاي سوناتراک به عنوان شرکت ملي نفت الجزاير وجود دارد. در اين صورت براي اجراي پروژه هاي جديد ناچار به رقابت با ساير شرکت ها خواهد بود. با تصويب اين قانون، شرکت هاي تابعه نه چندان مهم سوناتراک نيز مشمول خصوصي سازي خواهند شد. در ژانويه 2001، اتحاديه کارگران صنعت نفت و گاز الجزاير به مخالفت با برنامه هاي دولت در زمينه گشودن بخش هيدروکربن کشور به روي سرمايه گذاران خارجي برخاستند.
متوسط توليد نفت الجزاير در سال 2003، حدود 2/1 ميليون بشکه در روز بود. در مجموع اين رقم همراه با توليد روزانه 445 هزار بشکه اي مايعات گازي و 250 هزار بشکه اي ميعانات گاز طبيعي، در سال 2003 به حدود 86/1 ميليون بشکه در روز رسيد. اين درحالي است که در سال 2002، اين ميزان 57/1 ميليون بشکه در روز برآورد شده بود. صادرات خالص نفت الجزاير (شامل نفت خام، مايعات گازي و ميعانات گاز طبيعي) در سال 2002، روزانه حدود 65/1 ميليون بشکه بود که سهم عمده آن به اروپا و آمريکا صادر شد. ميزان مصرف داخلي نفت الجزاير حدود 212 هزار بشکه در روز است.
با سرمايه گذاري هاي گسترده دولت الجزاير در بخش اکتشاف و توسعه، ظرفيت توليد اين کشور رو به افزايش خواهد نهاد. برنامه کنوني اين کشور توليد روزانه 5/1 ميليون بشکه نفت خام تا پايان سال 2005 و روزانه حدود 2 ميليون بشکه تا پايان سال 2010 است.
از شرکت هاي خارجي مستقلي که در افزايش ظرفيت توليد الجزاير نقش خواهند داشت، مي توان به «آمراداهس» (در ميدان نفتي القاضي)، «آنادارکو» (برکين، اورهود)، «برلينگتون ريسورس» (بلوک 405)، «بي اچ پي بيليتون» (ROD) و «سپسا» (اورهود، رودالکروف) اشاره کرد. بيش از نيمي از توليد نفت الجزاير را سوناتراک بر عهده خواهد داشت. شرکت نفت آنادارکو در زمره بزرگترين توليد کنندگان خارجي با توليد روزانه 530 هزار بشکه (روزانه 300 هزار بشکه در برکين و 230 هزار بشکه در اورهود) است. اين شرکت در زمينه توسعه هفت ميدان نفت و گاز در بلوک 208 حوزه برکين فعاليت دارد. مرحله نخست توسعه اين ميدان ها (ئي کي تي، المرک، المرک ان، المرک ئي، المرک سي، الخيت، التسکا) در سال 2004 انجام شد. ظرفيت توليد اين ميدان ها روزانه 150 تا 200 هزار بشکه نفت و مايعات گازي خواهد بود.
بزرگترين ميدان نفتي الجزاير «حسي مسعود» واقع در مرکز اين کشور و با ظرفيت توليد روزانه حدود 350 تا 400 هزار بشکه نفت خام برآورد شده است. درجه گرانروي نفت اين ميدان 46API است. در دهه 1970، ميزان توليد اين ميدان550 هزار بشکه و در سال 1989 حدود 300 هزار بشکه در روز بود. ميزان ذخاير نفت منطقه «حسي مسعود» حدود 4/6 ميليارد بشکه - 40 درصد کل ذخاير اثبات شده اين کشور- است. «سوناتراک» در نظر دارد ميزان توليد ميدان يادشده را بين 5 تا 7 سال آينده به 700 تا 750 هزار بشکه در روز افزايش دهد.
فعاليت ديگر سوناتراک در ميدان «Rhourde el-Baguel » متمرکز شده است. بهره برداري از اين ميدان از سال 1963 آغاز شد. ظرفيت توليد ميدان يادشده در سال 2004، حدود سه ميليارد بشکه نفت خام با درجه گرانروي 6/42 API برآورد شده است. شرکت «بي پي» در نظر دارد ظرفيت توليد اين ميدان را تا پايان سال 2010 از 27 هزار بشکه در روز به 125 هزار بشکه افزايش دهد. پس از ميدان «حسي مسعود»، ميدان «رورد البقوئل» ((Rhourde el-Baguel بزرگترين ميدان نفتي است و در شمال شرق «حسي مسعود» واقع شده است. ميدان گازي «حسي رمول» ( Hassi R`Mel) واقع در شمال ميدان نفتي حسي مسعود و جنوب الجزاير نيز روزانه حدود 18 هزار بشکه نفت خام با درجه گرانروي1/46 API توليد مي کند. فوريه 2004، شرکت سوناتراک ميدان جديدي را با ذخاير احتمالي 360 ميليون بشکه کشف کرد.
آوريل 2000، «آمراداهس» امتياز پروژه توسعه مجدد ميدان نفتي «قاضي العقرب» را با پرداخت 55 ميليون دلار از سوناتراک گرفت. شرکت يادشده همراه با سوناتراک، يک شرکت مشترک فعال به نام «سوناهس» تشکيل داد. «سوناهس» با سرمايه 500 ميليون دلاري در طول 5 سال توسعه ميدان هاي نفتي «القاضي»، «العقرب» و«زوتي» را برعهده خواهد داشت. ظرفيت توليد اين سه ميدان در سال 2004، حدود 30 هزار بشکه در روز است و با اتمام پروژه توسعه آن به 45 هزار بشکه در روز خواهد رسيد.
شرکت «بي اچ پي» نيز مبلغ 190 ميليون دلار را به توسعه ميدان نفتي حوزه برکين (شرق الجزاير) اختصاص داده است. ظرفيت توليد اين حوزه، اوايل و اواخر سال 2004 به حدود 35 هزار بشکه و اوج توليد آن روزانه به 80 هزار بشکه رسيد.
جولاي 2000، شرکت هاي نفت «برلينگتون ريسورس»، «تاليسمان» و «سوناتراک» از برنامه هاي خود در توسعه ميدان MLN واقع در « بلوک a 405» خبر دادند. با اتمام توسعه ميدان MLN، ظرفيت توليد روزانه آن به 35 تا 40 هزار بشکه خواهد رسيد. يادآوري مي شود مرحله نخست توليد اين ميدان اوايل جولاي 2003 با توليد روزانه 14 هزار بشکه آغاز شد. ميزان موفقيت در عمليات اکتشاف نفت حوزه برکين بسيار بالا است و برآوردها نشان مي دهد در کيلومتري اين منطقه ميلياردها بشکه نفت وجود دارد.
توليد ميدان نفتي «اورهود» تا پايان آوريل 2003 به 230 هزار بشکه در روز رسيد. اين ميدان از سه بلوک به نام هاي «بلوک 404»، «بلوک 405»، «بلوك a 406» تشکيل شده که به ترتيب شرکت هاي «آنادارکو»، «سپسا» اسپانيا و «برلينگتون ريسورس» در آن ها فعاليت دارند. از شرکت هاي فعال ديگر در اين ميدان «اني»، «مائرسک» و«سوناتراک» هستند.
سپتامبر 2003، شرکت «پتروبراس» برزيل و «سوناتراک» با هم قرارداد اکتشاف نفت در الجزاير را امضا کردند. دسامبر همان سال قرارداد مشابهي با CNPC بسته شد.
اکتبر 2002، «سينوپک» قراردادي را به ارزش 525 ميليون دلار براي افزايش ظرفيت توليد نفت خام ميدان «زر زأتين» در نزديکي ميدان «حسي مسعود» امضا کرد. نوامبر همان سال شرکت «KUFPEC» کويت و «آنادارکو»، مشارکت در اکتشاف نفت حوزه برکين را اعلام کردند. بيش از ده سال اين شرکت کويتي در الجزاير فعاليتي نداشت.
در سال هاي اخير الجزاير عرصه تاخت و تاز شرکت هاي خارجي بوده است. با وجود اين هنوز ميادين زيادي وجود دارد که توسعه آنها از عهده دولت الجزاير خارج است و براي توسعه آنها استفاده از سرمايه و فناوري شرکت هاي خارجي ضروري است.
بخش پايين دستي
به طور کلي چهار پالايشگاه نفت با مجموع ظرفيت توليد روزانه 450 هزار بشکه در بخش پايين دستي الجزاير فعاليت دارند. سهم زيادي از نفت پالايشي اين کشور در داخل تأمين مي شود. به عبارت ديگر حدود 20 تا 35 هزار بشکه نفت ترش و محصولات نفتي آن وارداتي است. نفت ناحيه جنوب غربي الجزاير را ميدان «حسي مسعود» با ظرفيت توليد روزانه 30 هزار بشکه تأمين مي کند. پالايشگاه «الجزيره»، پالايش روزانه 60 هزار بشکه نفت اين ميدان را برعهده دارد. پالايشگاه ساحلي «ارزو» با ظرفيت توليد روزانه 60 هزار بشکه، محصولات نفتي داخل کشور و تا حدي محصولات صادراتي را فراهم مي کند.
ژانويه 2001، الجزاير اوراق مزايده ساخت پالايشگاه جديدي را در منطقه «ادر» مرکزي و در نزديکي حوزه «Sbaa» (سبّع) منتشر کرد. به دنبال آن ماه مي 2003، قرارداد ساخت اين پالايشگاه به ارزش 350 ميليون دلار و با شرکت «سي ان اُ دي سي» چين بسته شد.
اغلب نيروگاه هاي پتروشيمي الجزاير در بندرهاي «آنّابا»، «ارزو» و «اسکيکدا» واقع شده اند. در نيروگاه و مجتمع پتروشيمي بندر «آنّابا» سالانه 550 هزار تن کود شيميايي فسفات آمونيوم، نيترات آمونيم و ترکيبات اسيد نيتريک توليد مي شود. نيروگاه بندر «ارزو» نيز سالانه 365 هزار تن آمونياک، 146 هزار تن اوره و 5/182 تن نيترات آمونيوم توليد مي کند. بندر «اسکيکدا» شامل يک نيروگاه توليد پلي اتيلن- با غلظت بالا- به ظرفيت سالانه130 هزار تن، يک واحد توليد کراکر اتيلن به ظرفيت سالانه120 هزار تن و نيز يک مجتمع آروماتيک است.
پايانه هاي صادرات نفت خام، محصولات پالايشي، ال ان جي و گاز طبيعي مايع الجزاير را هفت پايانه ساحلي تشکيل مي دهند. اين پايانه ها در بندرهاي «ارزو» (بزرگترين بندر صادرات نفت الجزاير)، «اسکيکدا» (دومين بندر بزرگ صادرات نفت خام الجزاير)، «الجزيره»، «آنّابا»، «اوران»، و تأسيسات «Bejaia» (بجايع) و «La Skhirra» (لسخيرّ) قرار گرفته اند.
حدود 40 درصد کل صادرات هيدروکربن الجزاير (از جمله ال ان جي) از پايانه هاي بندر «ارزو» انجام مي شود. از برنامه هاي دولت، ساخت يک مجتمع توليد مواد پتروشيمي در بندر«ارزو» و نيز يک پالايشگاه مايعات گازي، و يک نيروگاه نمک زدايي آب (براي توليد آب شيرين) است. به منظور افزايش ظرفيت بارگيري نفت خام «ارزو» نيز برنامه هايي در دست اجرا است و پروژه بازسازي بندر از سال 1998 تا کنون ادامه دارد.
سوناتراک هم پروژه هايي متعددي را براي توسعه واحدهاي پتروشيمي و توليد کودهاي شيميايي در دست اجرا دارد که از جمله آنها ساخت يک مجتمع جديد «ام تي بي ئي» و يک مجتمع توليد رزين پلي استر مي باشد.
گاز طبيعي
توليد گاز طبيعي به ميزان تجاري، از سال 1961 آغاز شد و ظرفيت توليد آن به 8/2 تريليون فوت مکعب در سال 2000 رسيد. الجزاير با در اختيار داشتن 160 تريليون فوت مکعب ذخاير اثبات شده گاز طبيعي، جزو 10 کشور بزرگ دارنده گاز طبيعي جهان است. شرکت ملي نفت الجزاير مدعي است ذخاير واقعي گاز طبيعي اين کشور حدود 282 تريليون فوت مکعب است. در سال 2000، گاز طبيعي (از جمله ميعانات گاز طبيعي) حدود 60 درصد کل ذخاير هيدروکربن الجزاير را به خود اختصاص داد. اين کشور با تأمين يک پنجم گاز طبيعي اتحاديه اروپا در سال 2000، يک صادرکننده مهم گاز طبيعي به شمار مي رود.(در آن سال سهم روسيه در تأمين گاز طبيعي 39 درصد بود.)
الجزاير اولين صادرکننده گاز طبيعي مايع (ال. ان. جي) در جهان به شمار مي رود که از سال 1964 به توليد و صدور اين محصول پرداخته است. ولي در حال حاضر برخي از کشورهاي آسيايي با عرضه ارزان تر ال. ان. جي، موقعيت الجزاير در بازار جهاني را تضعيف نموده اند.
اين کشور يکي از اعضاي مؤسس «اجلاس کشورهاي صادرکننده نفت»- گروهي متشکل از 15 کشور توليدکننده گاز که در مي 2000 در تهران برگزار شد- نيز به شمار مي رود.
بزرگترين ميدان گاز طبيعي الجزاير «حسي رمول» با 85 تريليون فوت مکعب ذخاير گازي در سال 1956 کشف شد. توليد روزانه اين ميدان حدود 35/1 ميليارد فوت مکعب يا يک چهارم مجموع توليد گاز خشک اين کشور است. به بياني ديگر حدود 25 درصدگاز طبيعي الجزاير را اين ميدان تأمين مي کند. بقيه ذخاير گاز طبيعي به صورت گاز همراه نفت و يا ميادين مستقل گازي در مناطق جنوبي و جنوب شرقي و نيز در منطقه «اين صالح» اين کشور قرار گرفته است. ميدان گازي «حسي رمول» به «سيسيل» و از آن جا به «اسلووني» متصل مي شود.
در منطقه «رورد نوس »(Rhourde Nouss) حدود 13 تريليون فوت مکعب گاز طبيعي وجود دارد. اين منطقه شامل ميدان هاي «Rhourde Nouss Sud-Est"،"Rhourde Adra"، "Rhourde Chouff" و "Rhourde Hamra" است.
ذخاير گازي کوچکتر در منطقه «اين صالح» (بين 5 تا 10 تريليون فوت مکعب) و نيز «تين فويه تبانکورت» (تي اف تي- حدود 1/5 تريليون فوت مکعب)، «الرار» (7/4 تريليون فوت مکعب»، «اوئن ديمتا» (8/1 تريليون فوت مکعب) و « اوئد نومر» واقع شده اند.
اکتبر 2003، «سوناتراک» موفق به کشف ذخاير جديد گازي در حوزه «رقانه» در جنوب غربي الجزاير شد.
در حال حاضر، خط انتقال «ترانس- مديترينين» (ترانسمد سابق) به طول 667 مايل از ميدان «حسي رمول» بعد از گذر از تونس و درياي مديترانه به سيسيل در ايتاليا رسيده و به صدور سالانه 900 ميليارد فوت مکعب گاز مي پردازد.
خط انتقال گاز« مغرب- اروپا»(مِگ يا « پدرو دوران فارل» سابق) به طول 1013 مايل داراي ظرفيت توليد سالانه 280 تريليون فوت مکعب است. هزينه احداث خط لوله «مگ» 5/2 ميليارد دلار بود. «شرکت ملي نفت الجزاير» و شرکت «اناگاز» اسپانيا تأمين مالي اجراي پروژه ساخت آن را برعهده داشته اند. مشتري عمده گاز طبيعي خط لوله «مگ» شرکت «اناگاز» است. انشعاب هاي اين خط لوله عبارت از 5 بخش است؛ خط 326 مايلي از ميدان «حسي رمول» به مرز مراکش، خط 326 مايلي از مراکش به تنگه «Gibraltar»، خط 28 مايلي در عرض اين تنگه و در عمق 3/1 هزار فوتي، خط 168 مايلي از ساحل به «کوردوبا» اسپانيا و خط 168 مايلي تا پرتغال. انشعاب لوله بخش پرتغال در مارس 1997 احداث شده است. شرکت آمريکايي «بکتل» نيز انشعاب مربوط به خاک الجزاير را با ظرفيت روزانه 695 ميليون فوت مکعب و لوله گذاري به قطر 48 اينچ احداث کرده است. اين خط لوله در تنگه «Gibraltar» به دو خط لوله با قطر 24 اينچ تبديل مي شود.
شرکت «اناگاز» در سال 1992 براي خريد سالانه 212 ميليارد فوت مکعب گاز طبيعي، قراردادي به امضا رسانده است که تا سال 2020 اعتبار دارد. گفتني است که از سال 1996 تحويل گاز به شرکت «اناگاز» آغاز شد. شرکت هاي پرتغالي ديگري نيز متقاضي عمده دريافت گاز طبيعي از اين خط لوله هستند و در سال 1997 در مجموع 88 ميليارد فوت مکعب گاز طبيعي به پرتغال صادر شد.
در ميان منابع سوختي اروپا، طي دهه گذشته بيشترين سرعت رشد را گاز طبيعي به خود اختصاص داده به نحوي که 26 درصد نياز اروپا را تا پايان سال 2010 واردات اين سوخت تأمين مي کند. از اين رو برنامه الجزاير، افزايش ميزان صادرات گاز طبيعي خود در سال هاي آينده است.
آگوست 2001، سوناتراک قراردادي را به ارزش 93 ميليون دلار براي ساخت يک ايستگاه تقويت فشار گاز طبيعي در خط لوله «مگ» به شرکت «اي بي بي» اختصاص داد. هدف از انعقاد اين قرارداد، افزايش ظرفيت توليد گاز تا حدود 400 ميليارد فوت مکعب تا اواخر سال 2004 ( و تا 650 ميليارد فوت مکعب تا پايان سال 2006) بود. براي افزايش ظرفيت گازرساني خطوط «ترانسمد» به بيش از سالانه يک تريليون فوت مکعب تا پايان سال 2005 نيز برنامه هايي در دست اجرا است.
اواخر جولاي 2001، شرکت «سپسا» اسپانيا و «سوناتراک» الجزاير (هر يک با سهم 20 درصدي) قرارداد ساخت خط لوله گاز طبيعي جديدي را به نام «مد گاز» امضا کردند. با احداث اين خط لوله الجزاير به اسپانيا و از آنجا به فرانسه مرتبط خواهد شد. از آن پس، چند شرکت ديگر نفت نظير «بي پي»، «اندسا»،«اني»، «گاز دوو فرانسه» و «توتال فينا الف» 12 درصد سهام «مدگاز» را بدست آوردند.
سپتامبر 2002، اين کنسرسيوم مطالعات امکان سنجي خطوط «مدگاز» را به اتمام رساند اما طبق برنامه در سال 2003 اجراي آن آغاز نشد.
خطوط لوله «مدگاز» به ارزش 3/1 ميليارد دلار و به ظرفيت اوليه سالانه 280 ميليارد فوت مکعب، به احتمال زياد، از ميدان «حسي رمول» در بندر «ارزو» به آلميراي اسپانيا کشيده خواهد شد. زمان بهره برداري از خطوط انتقال گاز«مدگاز» سال 2006 اعلام شده است.
نوامبر 2002، «سپسا» با هدف خريد سالانه 35 ميليارد فوت مکعب گاز طبيعي از طريق خطوط لوله «مدگاز» نامه اي را امضا کرد. اکتبر 2003، شرکت «ايبردرولا» 12 درصد سهام «اني» را در اجراي پروژه «مدگاز» از آن خود کرد. ژانويه 2004، الجزاير از شرکت «اناگاز» اسپانيا درخواست مشارکت در اجراي پروژه را نمود.
دسامبر 2001، سوناتراک قراردادي را با «انل» ايتاليا و «وينترشال» آلمان در خصوص انجام مطالعات امکان سنجي احداث خط لوله جديد ديگري امضا کردند. مسير خط لوله جديد اين بار از الجزاير آغاز و پس از گذر از بستر درياي مديترانه به «سيسيل» ايتاليا و جنوب فرانسه منتهي مي شد. ظرفيت اوليه انتقال گاز اين خطوط سالانه بين 280 تا 350 ميليارد فوت مکعب برآورد شده است. مسيرهاي احتمالي گذر اين خط لوله «ساردينيا»، «کُرسيکا» و «لاسپيزا» ايتاليا هستند. انشعاب ديگر اين خط لوله «ساردينيا» را به «کاستيگليونه دلا پسکازيا» ايتاليا مرتبط خواهد ساخت. هزينه اجراي اين پروژه 2 ميليارد دلار است و احتمالاً بهرده برداري آن تا پايان سال 2008 آغاز خواهد شد.
ساخت خط لوله ديگري که اخيراً برنامه آن ارائه شده، خط لوله «ترانس- صحرا» از نيجريه و در امتداد «صحرا» (Sahara) و از شمال به طرف درياي مديترانه خواهد بود. هزينه ساخت اين خط لوله 5 تا 7 ميليارد دلار برآورد شده است.
علاوه بر صادرات گاز به ايتاليا، اسپانيا، پرتغال و ساير کشورها، سياست الجزاير استفاده از ذخاير گاز طبيعي به عنوان منبع انرژي داخلي و ماده خام صنعت پتروشيمي است. مصرف داخلي گاز طبيعي الجزاير سالانه حدود 400 ميليارد فوت مکعب است. نزديک به 95 درصد برق کشور با سوخت گاز طبيعي توليد مي شود. توسعه منطقه «اين صالح» يکي از محورهاي اصلي افزايش صادرات گاز طبيعي الجزاير است.
فوريه 2000، شرکت «بي پي آموکو» (بي پي کنوني) و سوناتراک قراردادي را به ارزش 5/2 ميليارد دلار براي توسعه هفت ميدان از 12 ميدان کنوني منطقه «اين صالح» امضا کردند. اين ميدان ها عبارت بودند از «غرت البفينت»، «تقنتور»، «کرختا»، «رق»، «اين صالح»، «حسي موميمه» و «غور محمود». مجموع ذخاير گاز طبيعي خشک اين ميدان ها 6 تريليون فوت مکعب و کل ذخاير گازي آنها 10 تريليون فوت مکعب است. علاوه بر اين، يک گروه کاري مشترک به نام « اين صالح گاز» به ارزيابي چاه هاي موجود پرداخته و ذخاير گازي جديد منطقه «اين صالح» را شناسايي و استخراج خواهد کرد. «اين صالح گاز» نخستين گروه کاري مهم در زمينه استخراج ذخاير گازي ميان سوناتراک و يک شرکت خارجي محسوب مي شود. ابتدا انتظار مي رفت پس از حفر 200 حلقه چاه و ساخت خط لوله 48 اينچي به ارزش يک ميليارد دلار براي مرتبط ساختن منطقه به ميدان «حسي رمول»، توليد گاز منطقه «اين صالح» تا اواخر سال 2003 آغاز شود. اما بنا به عوامل گوناگوني فرآيند اجراي پروژه با روند کندي مواجه شد. از جمله اين عوامل قوانين مصوبه اتحاديه اروپا مبني بر صادرات مجدد(Re- Exports) گاز طبيعي و رشد کمتر از حد انتظار تقاضاي گاز طبيعي در کشورهاي واردکننده اي نظير اسپانيا بود.
جولاي 2003، «استات اويل» با خريد 49 درصد سود «بي پي» در پروژه «اين صالح» و 50 درصد سهام «بي پي» در توسعه ميدان «اين آمناس» در مجموع به ارزش 740 ميليون دلار موافقت کرد.
مي 1997، منطقه «اين صالح گاز» اولين معامله فروش گاز طبيعي خود را به شرکت توليد برق «انل» ايتاليا نهايي کرد. با انجام اين معامله «اين گاز صالح» سالانه 141 ميليارد فوت مکعب گاز شرکت «انل» را تأمين مي کرد. سوناتراک همچنان عهده دار تأمين انرژي مورد نياز اين شرکت بزرگ برق ايتاليا خواهد بود، تا زمانيکه منطقه «اين صالح» آماده بهره برداري شود. اين معامله نشان دهنده نخستين گام در برآوردن هدف اين منطقه در جهت افزايش فروش سالانه 315 ميليارد فوت مکعب گاز است. اين گروه کاري مشترک به بازاريابي گاز در ساير کشورهاي اروپايي، ترکيه و آفريقاي شمالي نيز خواهد پرداخت.
از پروژه هاي مهم ديگر الجزاير مي توان به سه پروژه توسعه ميدان هاي گاز طبيعي و مايعات گازي در «اوهانت»، «اين آمناس» و «قاضي توئيل» اشاره کرد.
ميدان «اوهانت» واقع در استان «ايليزي» و 60 مايلي غرب مرز اين کشور با ليبي است. پروژه توسعه ميدان «اوهانت» به ارزش تقريبي يک ميليارد دلار به شرکت هاي «بي اچ پي» استراليا (45 درصد)، «وود سايد پتروليوم» (15 درصد)، «اوهانت نفت و گاز» ژاپن، «اي بي بي» سوئدي- سويسي و «پتروفاک» آمريکا واگذار شده است. توليد گاز طبيعي ميدان «اوهانت» از اکتبر 2003 آغاز شده است و انتظار مي رود توليد «ميعانات گاز طبيعي»، «نفت گاز مايع» (ال پي جي) آن به زودي آغاز شود. اين پروژه شامل ساخت يک نيروگاه پردازش گاز طبيعي به ظرفيت روزانه 30 هزار بشکه مايعات گازي، 26 هزار بشکه ال پي جي و حدود 700 ميليون فوت مکعب گاز طبيعي و علاوه بر آن احداث يک خط انتقال گاز است. شرکت هاي «بي اچ پي» و «سوناتراک» در اين ميدان ها فعاليت خواهند داشت.
نوامبر 2002، «سوناتراک» و «بي پي» قرارداد توسعه منطقه «اين آمناس» را براي توليد گاز طبيعي امضا کردند. اين پروژه 8/1 ميليارد دلاري در سال 2005 به مرحله نهايي رسيده و روزانه 900 ميليون فوت مکعب گاز طبيعي مرطوب (يعني همراه با نفت) و نيز روزانه 50 هزار بشکه مايعات گازي و ال پي جي توليد خواهد کرد. افزودن سه خط انتقال محصولات هيدروکربني به سيستم توزيع شرکت «سوناتراک» در «اوهانت» از موارد ديگر اين پروژه است.
مي 2002، اوراق مزايده بين المللي مشارکت در توسعه ميدان «قاضي توئيل» منتشر شد. طبق برآوردها، ذخاير گاز طبيعي اين ميدان 9 تريليون فوت مکعب است. ژانويه 2004، وزير انرژي الجزاير، شکيب خليل، از انتشار اوراق مزايده قرارداد توسعه ميدان «قاضي توئيل» تا مارس همان سال خبر داد. شرکت کنندگان در اين مزايده عبارت بودند از «آمراداهس»، «بي اچ بي بيليتون»، «اکسون موبيل»، «ماراتن»، «اکسيدنتال»، «پتروناس»، «رپسول»، «شل»، «توتال» و چند شرکت ديگر.
ظرفيت توليد نهايي ميدان «قاضي توئيل» روزانه 580 ميليون متريک فوت مکعب برآورد شده که سهم زيادي از آن را ال. ان. جي تشکيل مي دهد. هزينه توسعه اين ميدان 2 ميليارد دلار برآورد شده است.
«تونس» ازکشورهايي استکه سالانه حدود 39 ميليارد فوت مکعب گاز طبيعي از الجزاير خريداري مي کند. طبق قرارداد ميان اين دو کشور، از سال 1997 تا 2020، الجزاير سالانه 14 ميليارد فوت مکعب گاز طبيعي در اختيار تونس خواهد گذاشت.
شرکت اسلوونيايي «Sozdpetzol» نيز در سال 1990 قراردادي را براي خريد سالانه 21 ميليارد فوت مکعب گاز طبيعي با الجزاير امضا کردکه اعتبار آن تا سال 2007 است.
الجزاير برنامه هاي بلندپروازه اي براي توسعه منابع گاز طبيعي خود در دست انجام دارد و انتظار مي رود که تا سال 2020، حدود 25 درصد گاز وارداتي اروپا را الجزاير تأمين کند. اما روسيه و نروژ نيز از ديگر صادرکنندگان عمده گاز طبيعي به اروپا هستند.
در سال 1998، الجزاير حدود 22 درصد از کل صادرات ال. ان. جي. جهان را در اختيار داشت. بخش عمده اين محصول به کشورهاي اروپاي غربي نظير فرانسه، بلژيک، اسپانيا، ايتاليا و نيز آمريکا و ترکيه و به ترتيب به ميزان 930، 410، 360، 190، 190 و 280 ميليون فوت مکعب در روز صادر مي شد.
برنامه کنوني الجزاير، صدور بيش از 3 تريليون فوت مکعب گاز طبيعي تا پايان سال 2010 است.
برق
مصرف برق در الجزاير با سرعت سالانه 5 تا 7 درصد رو به رشد است. طبق اظهار نظر «سونل گاز» ظرفيت توليد برق اين کشور تا پايان سال 2010 به 8 هزار مگاوات خواهد رسيد. در حال حاضر ظرفيت توليد برق الجزاير حدود 6 هزار مگاوات است که البته در زمان اوج مصرف برق در فصل گرما و وسايل سرماسازف ميزان چندان قابل توجهي نمي باشد. جولاي 2003، کمبود آب و برق موجب بروز تظاهرات و شورش در اين کشور شد. دولت، اجراي برنامه صرفه جويي در مصرف برق را در اين کشور الزامي کرده است. با اين حال، بخش برق اين کشور در طولاني مدت نيازمندرشد و بهبود و بالطبع ميلياردها دلار سرمايه گذاري در بخش زيرساخت هاي توليد، انتقال، و توزيع برق است.
فوريه 2002، پارلمان الجزاير قانوني را به تصويب رساندکه مهر پاياني بر قدرت تک قطبي «سونل گاز» بر صنعت توليد و توزيع برق اين کشور محسوب مي شد. اين قانون «سونل گاز» را به يک شرکت سهامي مبدل کرد. اما تصويب قانون ديگري مبني بر اجازه فعاليت سوناتراک در زمينه شبکه هاي تجاري، روند اجراي قانون پيشين را متوقف ساخت.
مي 2001، «سوناتراک» و «سونل گاز» گروه کاري مشترکي را به نام «شرکت انرژي الجزاير» (اي ئي سي) براي صدور برق تأسيس کردند. اين شرکت به امکان سنجي تأسيس يک شبکه برق رساني از طريق درياي مديترانه به ايتاليا مي پرداخت. دسامبر 2001، «سونل گاز» قراردادي را با شبکه بزرگ برق رساني ايتاليا به نام «جي آر تي ان» امضا کرد. در اين قرارداد امکان سنجي ساخت يک شبکه برق در بستر دريا بررسي و صدور برق آن به اروپا و از طريق «ساردينيا» يا «سيسيل» انجام مي شد. نوامبر 2001، «سونل گاز» با شرکت برق اسپانيايي «رد الکتريکا دي اسپانا» قرارداد مشابهي را به منظور ساخت يک شبکه برق زيردريايي ميان دو کشور الجزاير و اسپانيا منعقد کرد.
دسامبر 2003، پيش نويس قراردادي به منظور تلفيق شبکه هاي برق »مغرب» و اروپا در رم امضا شد.
در حال حاضر سوناتراک قراردادي را به ارزش 107 ميليون دلار با شرکت «آنادارکو» و «جي ئي نوئوو پيگنونه» ايتاليا براي ساخت نخستين نيروگاه برق گازسوز خصوصي اين کشور در «حسي برکين» امضا کرده است.
جولاي 2003، قرارداد طراحي و ساخت يک نيروگاه برق سيکل ترکيبي به ظرفيت 825 مگاوات را در «اسکيکدا» به شرکت «اس ان سي لاوين»کانادا اعطا شد. بانک واردات- صادرات آمريکا با فراهم آوردن ضمانت نامه هاي صادرات اين پروژه موافقت کرد. چون يکي از شرکت هاي آمريکايي تابعه «لاوين» در امر صادرات توربين هاي گازسوز «جي ئي» فعاليت کرده و خدمات مهندسي پروژه را فراهم مي کند. اين پروژه طبق برآوردها در سه ماهه سوم سال 2005 به اجرا در خواهد آمد. آگوست 2003، شرکت «آلستوم» فرانسه در مزايده قرارداد ساخت يک نيروگاه برق 300 مگاواتي را در «فوکيرينا»، حدود 300 مايلي شرق الجزيره، پيروز شد.
جولاي 2002، «سوناتراک» و «سونل گاز» يک گروه کاري در زمينه انرژي هاي تجديدپذير به نام «نيو انرژي الجزيره» (ان ئي اي ال) تشکيل دادند. اين گروه کاري به توسعه توليد انرژي هاي خورشيدي، باد، بيوزيست ها، فتوولتائيک (PV) خواهند پرداخت.
طبق آخرين گزارش هاي دريافتي، يک نيروگاه برق دوگانه سوز گازي- خورشيدي به ظرفيت 120 مگاوات و نيز تأسيسات باد، ديزل و پي وي در «تيميمون» و در قالب پروژه اي در دست اجرا است.
ژانويه 2003، الجزاير و «آژانس بين المللي انرژي» در زمينه همکاري هاي فن آوري توسعه انرژي خورشيدي به توافق رسيدند. در مجموع هدف الجزاير اختصاص سه 5 درصدي انرژي خورشيدي به تأسيسات برق اين کشور تا پايان سال 2010 است.
الجزاير در يک نگاه
نام کشور: الجزاير
نوع حکومت: جمهوري( دموکراتيک خلق)
پايتخت: الجزيره
تاريخ استقلال: 5 جولاي 1962 از فرانسه
رئيس جمهوري: عبدالعزيز بوتفليقه (از سال 1999 تا کنون)
جمعيت: 32 ميليون نفر(جولاي 2004)
مساحت: 2380 هزار کيلومتر مربع
موقعيت جغرافيايي: شمال قاره آفريقا
زبان رسمي: عربي
ساير زبان هاي رايج: فرانسه، لهجه و گويش هاي بربر
نژاد و قوميت: عرب(84 درصد)- بربر(16 درصد)- اروپايي(کمتر از يک درصد)
مذاهب: اسلام (سني)99 درصد- مسيحيت و يهوديت يک درصد
واحد پول : دينار الجزايري
توليد ناخالص داخلي: 196 ميليارد دلار (2004)
توليد ناخالص داخلي (سرانه):6 هزار دلار
ميزان صادرات: 9/23 ميليارد دلار (2003)
ميزان واردات: 3/13 ميليارد دلار (2003)
کالاهاي عمده صادراتي : نفت و گاز طبيعي (2002)
کالاهاي عمده وارداتي : تجهيزات صنعتي 5/26 درصد، کالاهاي واسطه اي 9/25 درصد، مواد غذايي 9/24 درصد، کالاهاي مصرفي 8/12 درصد
محصولات کشاورزي: گندم- غلات- زيتون- ميوه جات
محصولات صنعتي: نفت- گاز طبيعي- صنايع سبک- برق- مواد پتروشيمي
منابع طبيعي: نفت- گاز طبيعي- فسفات- اورانيوم- مس- اکسيد آهن
شرکاي عمده تجاري : ايتاليا، فرانسه، آمريکا، آلمان، اسپانيا، هلند
انرژي
وزير نفت : شکيب خليل
ذخاير اثبات شده: 3/11 ميليارد بشکه (2004)
توليد نفت: 17/1 ميليون بشکه در روز (2003)
ظرفيت توليد نفت خام: 2/1 ميليون بشکه در روز (2004)
مصرف: 212 هزار بشکه در روز (2003)
صادرات خالص: 65/1 ميليون بشکه (2003)
مشتريان عمده: کشورهاي اروپايي (اسپانيا، ايتاليا، فرانسه و...)
ميدان هاي مهم نفتي: حسي مسعود- رورد البقوئل
بندرهاي مهم: الجزيره- آنابا- ارزو- بجايع- بني صف- دليز- اوران- اسکيکدا- تنس
شرکت ملي نفت: سوناتراک
ظرفيت پالايش نفت خام: 450 هزار بشکه در روز (2004)
مهمترين پالايشگاه هاي نفت (بشکه در روز): اسکيکدا (300 هزار)- الجزيره (60 هزار)- ارزو (60 هزار)- حسي مسعود (30 هزار)
خطوط انتقال: مايعات گازي(1344 کيلومتر)- گاز (85946 کيلومتر)- نفت گاز مايع (2213 کيلومتر)- نفت (6496 کيلومتر) (2004)
ميزان درآمدهاي نفتي: 8/17 ميليارد دلار (2003)
شرکت هاي نفت دولتي:
سوناتراک: فعال در زمينه اکتشاف، انتقال و بازاريابي نفت، گاز طبيعي و فرآورده هاي مربوط به آن
نفتک (Naftec): راه اندازي و کنترل کل پالايشگاه ها
نفتل(Naftel): مجري توزيع محصولات نفتي در داخل کشور
کوگيز(Cogiz): توليد محصولات جانبي گاز طبيعي
پايانه هاي صادرات نفت: ارزو(بزرگترين بندر صادرات نفت خام الجزاير)- اسکيکدا- الجزيره- آنابا- اوران- تأسيسات «بجايع» و »لسخير» تونس
مهمترين ميدان هاي نفتي: حسي مسعود(بزرگترين ميدان نفتي الجزاير)- رورد البقوئل- تين فويه تبانکورت اردو- زر زأتين- القاضي- العقرب- ايت خير
شرکت هاي خارجي فعال در انرژي: اي بي بي- آمرادا هس- آنادارکو- برلينگتون ريسورسز- بي اچ پي بيليتون- بي پي- سپسا- سي ان اُ دي سي- سي ان پي سي- اناگاز- اندسا- انل- اني- گاز دي فرانس- مرسک- پتروبراس- پتروفاک- رپسول- استات اويل- تاليسمان- توتال- وينترشال- وودسايد- واي پي اف
صنعت گاز
ذخاير: 5/4 تريليون متر مکعب (2004)
توليد گاز طبيعي: 8/82 تريليون متر مکعب (2003)
صادرات خالص گاز طبيعي: 56 تريليون متر مکعب
مهمترين ميدان هاي گازي: حسي رمول- رورد نوس- رورد نوس سوداِست- رورد ادرا- رورد کعف- رورد حمرا
ساير ميدان هاي گازي: منطقه اين صالح (5-10 تريليون فوت مکعب)- تين فويه تبانکورت (1/5 تريليون فوت مکعب)- الرار (7/4 تريليون فوت مکعب)- عون ديمتا(8/1 تريليون فوت مکعب) و ميدان هاي اوئد نومر
تأسيسات ال. ان. جي: ارزو جي ال 4 زِد- ارزو جي ال 1 زِد- ارزو جي ال 2 زِد- اسکيکدا جي ال 1 کي
مشتريان گاز طبيعي: ايتاليا، اسپانيا، تونس، پرتغال، فرانسه،آمريکا، بلژيک، ترکيه
وضعيت محيط زيست
کل مصرف انرژي(2001) : 31/1 بي.تي.يو (3/0 درصد کل مصرف انرژي جهان)
انتشارکربن ناشي از مصرف انرژي:5/22 ميليون تن متريک (3/0 درصدکل انتشارکربن جهان) (2001)
مصرف سرانه انرژي:2/41 ميليون بي تي يو (2001)
انتشار سرانه کربن: 7/0 تن (2001)
شدت انرژي: 7401 بي تي يو (2001)
سهم بخش ها از مصرف انرژي(1997): صنعت 4/48 درصد، حمل و نقل 3/28 درصد، مسکوني 4/23 درصد
سهم سوخت ها از مصرف انرژي (2001): گازطبيعي 9/67 درصد، نفت 3/31 درصد، زغال سنگ 5/1 درصد
سهم سوخت ها از انتشار کربن (2001): گازطبيعي1/67 درصد، نفت 9/30 درصد، زغال سنگ 2 درصد
مهمترين معضل زيست محيطي: وجود شن هاي روان(سايش و خورندگي زمين)- پسماندها و مواد زايد باقيمانده از پالايش نفت- نبود آب کافي قابل شرب
|
