چگونه كودك را به كتاب خواندن علاقهمند كنيم؟ (969 كلمه مجموعاً در اين متن موجود است) (848 بار خوانده شده است)  چگونه كودك را به كتاب خواندن علاقهمند كنيم؟
30/06/1385
زماني خواندن يك كتاب براي كودك خوشايند و لذتبخش است كه موجودات خيالي داستان به پرواز در آيند، قطارها به صورت واقعي حركت كنند و صدا بدهند و خرگوشها در زير نور ماه به خواب بروند. هنگامي كه براي كودك خود كتاب ميخوانيد فرصت پيدا ميكنيد تا با صداهاي موجودات و شخصيتهاي داستاني سخن بگوييد، تخيلي رفتار كنيد و حتي مانند يك كودك باشيد. به عبارت ديگر از شخصيت واقعي خود خارج شده و مانند شخصيتهاي داستاني رفتار كنيد. شما تصميم ميگيريد كه چقدر هيجان زده باشيد، شادي كنيد، يا غمگين و حتي عصباني شويد چقدر بايد روي يك شخصيت تأكيد كنيد و چه اندازه لازم است كه بر هيجان قصه بيفزاييد، به اين ترتيب نتيجه كار منحصر به فرد خواهد بود.
كودك در سنين خيلي پايين (شيرخوارگي) كه دركي از معاني واژه ها ندارد و تفاوت ظريف موجود بين آنها را نميفهمد، از شنيدن صداهاي متنوع شما و ديدن احساسات و عواطف شما لذت ميبرد. اداي عبارتهاي داستان توسط شما حاوي علايم و نشانههاي محرمانه است كه فقط شما و فرزندتان مفهوم آنها را درك ميكنيد. چگوه براي فرزند خود كتاب ميخوانيد؟ با صداي آهسته، با لحني گرم و دلنشين، با شور و حرارت يا...؟ به هر شيوهاي كه براي كودك خود كتاب بخوانيد، ميتوانيد بيش از پيش به او نزديك شده و از كنار يكديگر بودن لذت ببريد. وقتي كه كودك از سنين پايين با كتابخواني آشنا شود، همراهي شما به او كمك ميكند كه به تدريج مهارتهاي فردي خود را گسترش داده و تكامل بخشد. ارزشمندترين دستاورد نيز علاقهمند شدن به كتاب است.
انتخاب كردن كتاب براي كودكان :
به دنبال كتابهايي بگرديد كه داستانهاي خوب و متنوعي دارند، كتابهاي مصور و كتابهايي كه شما نيز از مطالعه آنها لذت ميبريد و كتابهايي كه با خلق و خوي كودك شما سازگار است.
براي انتخاب كتاب مرحله زندگي كودك خود را در نظر بگيريد، و ببينيد در چه دوره تكاملي قرار دارد. نخستين دوره كودكي، دورهاي است كه بچهها مهارتهاي سرگرمكننده متعددي را فرا ميگيرند و با شرايط تازهاي روبهرو ميشوند. براي كودكان مختلف و مناسبتهاي گوناگون، كتابهاي متنوعي موجود است، تقريباً درباره هر موضوعي كتاب وجود دارد.
به دنيا آمدن فرزند دوم، نگهداري از كودك، دوستيابي، دوستان واقعي و غير واقعي، به مدرسه رفتن، اخلاقهاي خوب، اخلاقهاي بد، عواطف و احساسات، همكاري كردن، به دكتر رفتن، به دندانپزشكي رفتن، تنها بودن با خواهر يا برادر خود، خوابيدن و حتي مراسم مذهبي.
آيا تا به حال پس از خواندن عبارتي از يك كتاب به فكر نيافتادهايد كه : "اين موضوع همان چيزي است كه ميخواهم با كودكم در ميان بگذارم. . .؟" خواندن كتاب كودكان، به بزرگسالان (والدين) كمك مي كنند تا بتوانند آنچه در ذهن خود دارند، بيان كنند. چيزهايي كه گاه والدين نميتوانند براي اداي آن واژهاي بيابند.
كتابي را براي فرزند خود انتخاب كنيد كه :
- هر دو از خواندن آن لذت ميبريد و به موضوع آن علاقهمنديد.
- با خواندن آن، كودك شما دانستنيهايي درباره جهان پيرامون خود ميآموزد.
- به شما كمك ميكند كه آنچه در ذهن خود داريد، بيان كنيد.
- به كودك كمك ميكند تا احساس خوب و مثبتي از خود داشته باشد و به قابليت هاي تازه خود پي ببرد.
- به كودك كمك كند كه بداند در دنياي اطراف او كودكان ديگري هم هستند كه شرايط و احساسات مشابهي با او دارند.
- به كودك كمك كند تا مفاهيم و معاني ارزشها، سنتها، خانواده، جامعه و... را درك كند.
در سنين شيرخوارگي، كودك از خواندن چه نوع كتابهايي لذت ميبرد؟
- كودك از بدو تولد از شنيدن صداي كتاب خواندن شما لذت ميبرد. براي او شنيدن صداي گرم و دلنشين لذتبخشترين چيز در دنياست. تا زماني كه كودك با حوصله به سخنان شما گوش ميدهد كتابخواني را ادامه دهيد.
- قبل از خواب، هنگامي كه كودك با شيئي بازي ميكند و آن را روي زمين ميغلتاند زمان مناسبي براي گوش كردن به كتابخواني شماست.
- به كودك امكان آشنا شدن با كتاب به شيوه خودش را بدهيد. در اين سن، كودك دوست دارد اشياء را بخورد، پاره كند، روي آنها بنشيند يا بايستد. بنابراين از كتابهاي نرم، پارچهاي و مقاوم استفاده كنيد.
- كتابهايي كه در هر صفحه، يك تصوير كامل و مشخص دارند.
- كتابهايي كه داستان بسيار كوتاه و درباره موضوعهايي آشنا و ملموس با زندگي كودك دارند.
در دوره نوپايي، مناسبترين كتابها براي كودكان كدامند؟
- داستانهاي كوتاه درباره موضوعهاي مختلف و متنوع.
- كتابهاي كارتي (هر صفحه از كتاب يك كارت جداگانه است) و داستانهايي كه از زندگي روزمره كودك سرچشمه گرفتهاند.
- كتابهايي كه اشعار موزون دارند و بچهها ميتوانند آنها را تكرار كنند.
- كتابهايي كه مضمون واحدي دارند. به طور مثال درباره شكلهاي هندسي، رنگها يا حروف الفبا نوشته شدهاند.
كتابهاي مورد علاقه كودكان پيشدبستاني كدامند؟
- كتابهايي كه داستان بلند و كمي پيچيدهتر دارند.
- كتابهايي كه اشعار موزوني دارند و درباره زندگي روزمره كودكان نوشته شدهاند و براي گسترش دنياي آنها و افزايش دانستههايشان سودمندند.
- لطيفه، قصههاي بلند، قصههاي محلي و سنتي كه ترسناك نباشند.
در پايان ذكر اين نكته ضروري است كه هيچگاه بيش از حد به مطالعه كتاب اصرار نكنيد. چون اين امر نتيجهي معكوس دارد و كودك را از كتاب گريزان ميسازد.
منابع :
1. روشهاي صحيح مطالعه، انتشارات دفتر مركزي مشاوره وزارت علوم
2. كليدهاي آرام كردن كودك ناآرام، تأليف دكتر ويليامسيرز، ترجمه ربابه مرتضوي : انتشارات صابرين
3. چهل نكته براي يك مطالعهي خوب، انتشارات مركز مشاوره دانشگاه ايلام
4. چگونه ميتوان ترتبيت كرد، مجيد رشيدپور، انتشارات انجمن اولياء و مربيان
5. تعليم و تربيت نامرئي، دكتر عبدالعظيم كريمي : انتشارات تربيت
6. رفتار والدين با فرزندان، محمدعلي سادات : انتشارات انجمن اولياء و مربيان |
