
[1]دانايان و نادانان در معرض قضاوت
27/06/1385
هيچ ميدانيد و باخبريد، كه هر كس بيشتر ميداند و آگاهياش افزون است، به همان نسبت مسئوليّتش هم اضافه ميشود؟. و امّا ناآگاهي و ناداني هم اگر جرم نباشد وغفلت صد البته قابل بخشش نيست، چرا كه امروزه با اين همه امكانات و آموزشهاي (سمعي و بصري) كسي حق ندارد، كه اظهار بياطّلاعي نمايد و در برابر مسئولّيتهايش شانه خالي كند، و برخلاف گذشتهها كه (ناداني) را حمل بر (خوشبختي) ميكردند و به (طنز و طعنه) ميگفتند، خوشا به حال نادان كه خيالش از هر بابت راحت است، و لااقل (غم و غصّه) ندارد، و هر كار كه دلش بخواهد بابت همين (خصيصه) انجام ميدهد، ولي غافل از اينكه (ناداني) برابر است با عقبماندگي، با بيحاصلي، و در نهايت بيخبري محض، از هرگونه (فهم درست) از آنچه در پيرامونش ميگذرد، و بر باد دادن عمري كه ميتواند به بهترين وجهي از آن بهرهمند شود و هم دنيايش را بسازد و هم آخرتش را و همينجاست كه باز ميگرديم بر مسئوليت آنان كه ميدانند و افزون بر آنچه بايد بدانند ميدانند و ميدانيم كه پنهان نمودن علم و دانش هم همانند آنست كه كسي مال و منالش را پنهان بسازد و احتكار كند تا خيرش به ديگران نرسد. دانائي به راستي انگيزه و عامل توانائيست و اگر اين دانائي در خدمت جامعه و مردم قرار بگيرد، به مراتب سود و ثمرش افزوده ميشود، و چه بسا كه عالمگير ميگردد، همچنانكه (رشد و تعالي) جوامع بشري (مرهون) همين دانايان است. اگر فيالمثل، مخترعين و مكتشفين، و نخبگان علم و دانش و فلسفه و شعر و ادب، فقط براي خودشان اختراع، و كشف و علمشان را پنهان ميكردند، چنين جلوههاي خيرهكننده و آثار و ذخائري از بديعترين و حيرتآورترين دستاوردهاي بشري، جهان را اينگونه جالب و جذّاب نميساخت. آثار هنري در هر شكل و در هر قالب و شمائلي زينتبخش زندگي بشريست و خلاقان اين آثار اگر در ساختن و پرداختنش رنج بردهاند، در عوض چراغ راه و زندگي (نادانايان) شدهاند، و سهمي هم از (علم و دانششان) را به ديگران هديه كردهاند. و آنانكه به گونهاي از (گردونه) رشد و تعالي و دانشاندوزي فاصله گرفتهاند، و در بيخبري بسر ميبرند، نميتوانند كه كوتاهي و قصور خود را موجّه جلوه دهند، و به بهانههاي گوناگون از زير بار مسئوليت كسب (دانائي) شانه خاليكنند، چرا كه (جوهر) دانائي در (ذات و خميره) همه انسانها به وديعه نهاده شده است و كافيست كه (دانائي) بر او بگذرد و (تلنگري) بزند تا كليد (درك و شعورش) را روشن سازد.