[1]1390/10/06
بیكاری از جمله دغدغه های جوامع كنونی است. كشورهای غربی درگیر با بحران های اقتصادی ، با معضل بیكاری مواجه هستند. نرخ بیكاری 1/11 درصد در ایران (در فصل تابستان) حاكی از كمبود شغل و كار مناسب برای جویندگان كار در كشور است.به گزارش ایرنا، نرخ بیكاری از جمله مواردی است كه می تواند پایه اصلی برنامه ریزی های اقتصادی و اجتماعی برای كاهش این نرخ در جامعه باشد.كارشناسان اقتصادی براین باورند كه بیكاری همواره بستر بروز آسیب های اجتماعی است و نرخ بالای جرم و جنایت و هر گونه ناهنجاری های اجتماعی، ریشه در بیكاری افراد دارد.بیكاری اشكال مختلفی دارد كه شامل كم كاری ، بیكاری پنهان تا بیكاری تام است ، اما بدون تردید این پدیده به هر شكلی برای جامعه سم كشنده ای است كه بنیان های اجتماعی را تهدید می كند.در صورتی كه بخواهیم جامعه را از ناهنجاریهای اجتماعی پاك كنیم، ضروری است مسئولان به معضل بیكاری كه دامنگیر خانواده های متعددی در كشور است، توجه ویژه ای نشان دهند.معضل بیكاری مختص یك قشر و یا گروه اجتماعی خاصی در جامعه نیست، هرچند كه جوانان و زنان بیش از دیگر گروه های اجتماعی در معرض آن قرار دارند. همچنین موضوع بیكاری مربوط به یك نهاد خاص نیست، بنابراین برای حل مشكل بیكاری، باید عزم ملی در جامعه ایجاد شود.بر اساس گزارشی كه در خصوص بیكاری در ایران در نشریه اقتصادی 'میس' چاپ نیكوزیا انتشار یافته، عواملی نظیر رشد بالای جمعیت، پایین بودن رشد اقتصادی، عدم توجه به طرحهای كارآفرین، عملكرد نامطلوب نظام آموزشی در تربیت نیروهای ماهر،خصوصیسازی، وجود قوانین دست و پا گیر برای فعالیت های اقتصادی و ضعف ساختاری بازار كار به عنوان هفت عامل تاثیر گذار در نرخ بالای بیكاری ایران عنوان شده است.این گزارش بالا بودن نرخ بیكاری را همواره از مشكلات عمده پیش روی اقتصاد ایران دانسته كه بر اثر این پدیده، زیانهای اقتصادی، سیاسی و اجتماعی بسیاری بر بنیان های اقتصادی و اجتماعی كشور وارد شده است.میس در گزارش خود، نبود خط مشی واحد و معیارهای استاندارد برای تعیین نرخ بیكاری در داخل را عامل اختلاف نظر دستگاههای مختلف در مورد وضعیت بیكاری در این كشور دانسته است.گفتنی است مركز آمار ایران با انتشار گزارش آمارگیری نیروی كار كشور در تابستان سال 90، سكوت 1.5 ساله خود را در زمینه نرخ بیكاری شكست و نرخ بیكاری را 11.1درصد اعلام كرد.بر اساس این گزارش، نرخ بیكاری در پاییز سال 1389 با 1.5 درصد كاهش نسبت به بهار همان سال به 12.1 درصد رسید و در زمستان آن به 14.6 درصد افزایش یافت. نرخ بیكاری در سال جاری روند نزولی داشته به طوریكه از 3/12 درصد در فصل بهار به 1/11 درصد در فصل تابستان سال جاری كاهش یافته است.این آمار، نشان دهنده آخرین نرخ بیكاری رسمی اعلام شده پیش از سرشماری سال 90 است.در سرشماری سال جاری، میزان بیكاری بر اساس تعریف جدید سازمان بین المللی كار بر مبنای اشتغال بر اساس یك ساعت كار در هفته ارزیابی می شود.به نظر می رسد با توجه به نرخ اعلام شده از سوی مركز آمارایران ، باید انتظار اعلام نرخ بیكاری تك رقمی را همزمان با انتشار نتایج سرشماری سال 90 داشت.با توجه به نرخ بیكاری اعلام شده از سوی مركز آمار ایران، میزان نرخ مشاركت اقتصادی طی تابستان سالجاری، به 37 درصد رسیده است، به این معنا كه كاهش 2.1 درصدی نرخ مشاركت اقتصادی در جمعیت بالای 10 سال كشور طی تابستان سال جاری نسبت به تابستان سال 1389 را نمی توان شاخص مثبتی تلقی كرد.همچنین نرخ بیكاری جمعیت بین 15 تا 29 سال كشور حدود 23 درصد است كه این رقم در جمعیت شهری بیشتر بوده و به 30.3 درصد رسیده است. به نظر می رسد طبق ارزیابی مركز آمار ایران نرخ یاد شده نسبت به تابستان سال 89 بهبود و از 34 درصد به 30 درصد كاهش یافته است.ارایه آمار واقعی بیكاری همواره یكی از موارد اختلاف بین نهادهای مختلف حاكمیتی است.بر اساس گزارش دولت دهم در خصوص عملكرد ایجاد اشتغال، سال گذشته 1.6 میلیون شغل در كشور ایجاد شد و هم اكنون دولت در صدد است 2.5میلیون شغل دیگر ایجاد كند.دولت های نهم و دهم در چند سال گذشته، سعی كرده اند با طرح های مختلف از جمله راه اندازی بنگاه های زود بازده، به كارآفرینان جوان كمك كنند، اما برخی كارشناسان اقتصادی اینگونه طرح های دوره ای را ناموفق و غیرهدفمند دانسته اند.به اعتقاد كارشناسان، از یكسو ظرفیت جذب نیرو در دستگاههای دولتی به نهایت خود رسیده و از سوی دیگر، بار مالی سنگینی بر اثر جذب بیش از اندازه نیرو بر دولت تحمیل شده، ضمن اینكه موضوع خصوصیسازی شركتهای دولتی بیش از پیش بر مشكل بیكاری در ایران افزوده است.'عبدالرضا شیخ الاسلامی' وزیر تعاون، كار و رفاه اجتماعی با بیان اینكه، سالانه 1.3 میلیون متقاضی جدید، وارد بازار كار می شود، تعداد بیكاران كشور را براساس آخرین اطلاعات مركز آمار ایران حدود 2.6 میلیون نفر اعلام كرد.وی همچنین ایجاد2.5 میلیون فرصت جدید شغلی تا پایان سالجاری را از جمله تلاش های دولت برای مقابله با بیكاری در كشور برشمرده و بیان داشته است: طی مدت یكسال ورودی های جدیدی به بازار كار خواهیم داشت.شیخ الاسلامی افزود: هر سال حدود 1.3 میلیون متقاضی جدید وارد بازار كار می شود و در هر حال، ایجاد 2.5 میلیون فرصت جدید شغلی كار بسیار بزرگی است ودر دولت تمام تلاش خود را برای تحقق این امر به كار گرفته ایم و امیدواری ما به ایجاد این میزان شغل، بسیار است.نمایندگان مجلس شورای اسلامی نیز در روزهای اخیر برای مبارزه با پدیده بیكاری وارد عمل شدند و روز یكشنبه (27 آذر ماه امسال ) برغم مخالفت قاطع دولت با كلیات طرح تعیین مقرری برای بیكاران جویای كار، با این طرح موافقت كردند تا زمینه قانونی برای پرداخت مقرری به افرادی كه هرگز شاغل نبوده، اما جویای كار هستند را فراهم كنند.این طرح كه فوریت آن تیرماه سال گذشته تصویب شده بود، به امضای 156 نفر از نمایندگان مجلس رسیده است.بررسی طرح 'بیمه بیكاری و حمایت از بیكاران متقاضی كار' در حالی در مجلس آغاز شد كه نماینده دولت به صراحت آن را دارای 'بار مالی عظیمی' برشمرد كه از عهده دولت خارج است.در صورت تصویب نهایی این طرح در مجلس، مقرری كمك هزینه بیكاری برای مجردهای بیكار 30درصد حداقل دستمزد و برای متاهلان 50 درصد حداقل دستمزد خواهد بود و پرداخت آن می تواند تا 10 سال ادامه یابد.'جواد زمانی'، سخنگوی كمیسیون اجتماعی مجلس شورای اسلامی به عنوان طراح، با اشاره به وضعیت نامطلوب اشتغال در كشور با بیان اینكه دولت از اشتغال 2.5 میلیون جوان در كشور خبر داده است، گفت: اینكه 2.5 میلیون جوان در كشور از بیكاری نجات یابند آرمانی است، اما 9 ماه از سال میگذرد و هنوز گزارشی مبنی بر ایجاد اشتغال در كشور از سوی مسئولان حوزه كار ارائه نشده است.آنچه مسلم است بیمه بیكاری تا حدودی می تواند تسكین دهنده آلام معضل بیكاری به ویژه برای جوانان و زنان باشد ، اما نمی تواند درمان كننده این موضوع باشد.با توجه به اینكه حل معضل بیكاری به تمام نهادهای كشور برمی گردد بنابراین همه دستگاهها باید در صدد رونق تولید(كالایی و خدماتی) باشند تا در كنار تولید بتوان از دستان توانمند نیروی كار عظیمی كه هم اكنون در كشور به عنوان سرمایه انسانی است،بهره گیری شود.