[1]1390/08/22
گردشگري جغرافيايي يا ژئوتوريسم يكي از جديدترين انواع برنامهريزيها و شاخههاي گردشگري است كه با مفاهيم جغرافيايي گره خورده است كلينگري در اين شاخه خاص از صنعت گردشگري نشات گرفته از ويژگي جغرافيايي آن است. با عنايت به اينكه توجه به شاخههاي نوين گردشگري رو به افزايش است، بررسي در اين زمينه بسيار ضروري به نظر ميرسد. حتي ميتوان گفت در طرحهاي جامع گردشگري كشور جاي اين شاخه بسيار خالي است. وجود جاذبههاي زمينشناسي و ژئومورفولوژيك در برنامهريزيهاي ژئوتوريسمي لازم است ولي به تنهايي كافي نيست. لذا جهت تعيين مكانهاي مناسب، ابتدا وضعيت زمينشناسي و ژئومورفولوژيكي از روي نقشههاي زمينشناسي و ژئومورفولوژي مورد بررسي قرار گرفته و بعد با استفاده از منابع موجود در زمينه انواع جاذبههاي فرهنگي و تاريخي گردشگري مكانهايي كه داراي شرايط لازم و كافي جهت برنامهريزي ژئوتوريسم ميباشند، مشخص گردد. عوامل پيدايش پديدههاي ژئوتوريسم: مهمترين عوامل پيدايش اشكال و جلوههاي زمين كه موجب جذب گردشگران ميگردد عبارتند از: 1. فرسايش 2. آتشفشانها 3. چينخوردگيها و گسلها 4. گنبدها و بلورهاي نمكي 5. تپههاي مرجاني. مهمترين منابع ژئوتوريسم: غارها، درهها، شكستگيها، آبشارها، چشمهها، رودخانهها، ناوديسها و طاقديسها جهت چينخوردگيها، رسوبات دورههاي مختلف زمينشناسي، آشتفشانها، مواد آذربين بيروني، كفهاي كريستالي، ايوانها و ستونهاي غاري و دريايي، گنبدهاي نمكي، تپهها و كولنيهاي مرجاني، بريدگي سواحل، لايهها و ديوارههاي سنگي، فلاتها، تپههاي مارني، كانالهاي آبي جزر و مد، تپه ماسههاي بادي و... از جمله مهمترين آثار و پديدههاي ژئوتوريسم براي بازديد علاقهمندان و گردشگران است. ژئوپارك: ژئوپارك مخفف پارك زمينشناسي و به سرزمينهايي كه پديدههاي زمينشناسي بيهمتا و تاريخچه تكامل زمينشناسي مشخص دارند، گفته ميشود.از آنجا كه زمين ميراث همه افراد بشر است، سازمانهاي جهاني نظير يونسكو به همراه دولتها و سازمانهاي محلي سعي در حفظ و ارائه بهتر اين ارزشها به نسلهاي آينده دارند. يونسكو طرحي به نام «شبكه بينالمللي ژئوپارك» ايجاد نموده. اين شبكه بستري براي تشريك مساعي متخصصان و دستاندركاران ميراث زمين شده و در حال حاضر 26 ژئوپارك در اين شبكه قرار دارند. از اين تعداد 8 ژئوپارك در چين و 17 محدوده در اروپا است. ايران به دليل تاريخ كهن و تنوع محيط زمين شناسي، پتانسيلهاي فراواني براي جذب توريست دارد يا ثبت جهاني ژئوپارك قشم توسط يونسكو، ايران داراي نخستين ژئوپارك خاورميانه شد. وجود جنگلهاي حرا بزرگترين جنگل دريايي جهان و عواملي چون گنبد نمكي با غارهاي نمكي، چشمه تنگه چاهكوه، چشمههاي آب معدني و... مهمترين عوامل ثبت جهاني ژئوپارك قشم ميباشند. بدون شك ثبت اين آثار در فهرست ميراث جهاني در ارتقاي جايگاه صنعت گردشگري ايران و معرفي جاذبههاي كم نظير ايران در سطح بازارهاي بينالمللي گردشگري ايران جلبنظر گردشگران بينالمللي نقش فراواني خواهد داشت. سهيل سيدي- كارشناس مديريت جهانگردي