[1]90/08/14
دکتر محمود بهمنی رییس کل بانک مرکزی به دنبال متلاطم شدن دوباره نرخ ارز و تشکیل صف های طولانی درمقابل اغلب صرافی ها ، اعلام کرد که قصد دارد طرح افزایش نرخ سود بانکی را در شورای پول و اعتبار مطرح نماید . احتمالا ارایه چنین پیشنهادی از سوی رییس کل بانک مرکزی را می بایست در راستای مهار نقدینگی ها و جمع آوری بخشی از پول های سرگردان ،از بازار متلاطم ارز ارزیابی کرد . زیرا در هفته های گذشته بازار داد و ستد ارز به گونه ای دستخوش ناآرامی شد که بخشی از سوداگران و دلالان با انتقال سرمایه های کوچک و بزرگ خود به این بازر آشفته ، تصویری متفاوت و تقریبا بی ثبات از تصمیم های بانکی را در عرصه های مختلف به نمایش گذاشتند . اين نوسان ها كه به افزايش تفاوت نرخ دلار آزاد با قيمت رسمی آن ، حدودا تا250 تومان،منجر گرديد، باعث شد كه متقاضیان خرید ارز از طریق مجاری مجاز ، به شدت افزایش یابند . به طوری که در هفته گذشته ، از نخستین دقایق شروع به کار صرافی های مجاز ، بسیاری از خریداران در برابر صرافی ها صف طولاني تشکیل دادند . اما سوال این است که تفاوت محسوس نرخ رسمی ارز با بازار غیر رسمی آن ، همچنان درهفته هاي آینده نیز ادامه خواهد یافت ؟... زيرا تغییر مداوم نرخ ارز در بازار که معمولا در پی کاهش ارزش برابری ریال در مقابل دیگر ارزها اتفاق افتاده باعث شده است که برخی از مردم از پس انداز کردن سرمایه ها و نقدینگی های خود در بانک ها خود داری کنند و سرمایه کوچک و بزرگ خود را برای داد و ستد و یا حتی پس اندار به بازار ارز منتقل کنند . البته ظرفیت های پیدا و پنهان بازار ارزي كشور، دست كم آن گونه كه در هفته ها و حتي ماه هاي گذشته به نمايش درآمده است، به گونه ای است که برخی از دارندگان سرمایه های خرد و کلان متقاعد شده اند که ممکن است در آینده نزدیک نیز از ارزش برابري ریال با سایر ارزهای خارجی همچنان کاسته شود . طبیعتا همین برداشت ابتدایی اما ملموس از آینده نرخ ارز ممکن است برای عده ایی از فعالان بازار جذابیت های کاذبی ایجاد کند . به طوری که همین جذابیت های دروغین می تواند بازار داد و ستد ارز را ، بیش از پیش به سوی تلاطم و دلالی سوق دهد. زیرا هر چند که توان ارزی بانک مرکزی برای كنترل نرخ ارز بسیار بالاست، اما چندان نیز منطقی به نظر نمی رسد که برای مهار آشفتگی ها و نابسامانی های بازار ارزی کشور ، صرفا از ابزار های همچون تزریق مسقیم دلار استفاده شود . زيرا پیآمدها و آثار زیان بار ناشی از بکار گیری چنین سیاستی ، اساسا براي اقتصاد كشور مطلوب ارزیابی نمی شود . به طوری که در اواخر هفته گذشته ،یکی از مدیران ارشد بانک مرکزی اعلام کرد که برای یکسان سازی مصنوعی نرخ ارز ، تاكنون هزینه های بسیار سنگینی پرداخت شده است . البته فراموش نباید کرد که یکی از مهمترین اتفاقاتی که می تواند بر پیکر تولید و اقتصاد کشور آسیب های ناخواسته ایی وارد کند ، دو يا سه نرخي كردن قیمت ارز در بازار است كه معمولا اين رويداد به كسب سود هاي آسان و باد آورده منتهي خواهد شد . و همین سود باد آورده است كه می تواند ورود برخی از فعالان اقتصادی را به چنين بازاري برای کسب درآمد های سريعتر وآسانتر بسيار پرانگيزه تر كند . اتفاقی که به خروج سریعتر بخشي از نقدینگی ها از بخش های تولیدی خواهد انجاميد... بدين ترتيب انتشار گسترده چنين نشانه های در فضاي كنوني اقتصاد ايران مي تواند بخشي از نقدينگي ها و سرمایه ها جدا شده از بخش های اقتصادی را با شتابي افزون تر به سوی داد و ستدهاي زیان بار ارز در کنار خیابان سرازیر نمايد .