[1]90/08/19
گزارش 'یوكیا آمانو' در حالی منتشر شد كه از مدتی قبل محتوای آن به قاعده گزارش های پیشین در اختیار رسانه های غربی قرار گرفته بود و كشورهای غربی در اقدامی هماهنگ موج جدیدی از تبلیغات و جوسازی ها علیه برنامه هسته ای صلح آمیز جمهوری اسلامی ایران را به راه انداخته بودند. با وجود هیاهوی غرب در آستانه گزارش آژانس و بعد از آن، كشورها و نهادهای مستقل بین المللی با هشدار نسبت به خدشه دار شدن اعتبار حرفه ای آژانس، رویكرد مستقل و به دور از بازی های سیاسی را خواستار شدند.در نشست فوق العاده اعضای جنبش عدم تعهد، سفرای تروییكای عدم تعهد موظف شدند كه اعتراض خود را به گزارش جدید در ملاقات با مدیركل آژانس مطرح كنند. همچنین علی اصغر سلطانیه سفیر دایمی ایران در آژانس به همراه سفرای مصر و كوبا عصر سه شنبه اعتراض اعضای جنبش عدم تعهد را به مدیركل آژانس منعكس كرده اند.سلطانیه در این نشست آخرین وضعیت و اقدامات انجام شده توسط جمهوری اسلامی ایران را برای كشورهای عضو عدم تعهد تشریح كرد. در این جلسه، نماینده ایران با استناد به مدارك آژانس و اسناد معتبر فهرستی از 20 سوال و پاسخ كلیدی پیرامون مسایل هسته ای جمهوری اسلامی ایران را برای ابهام زدایی اعضا و افكار عمومی، به اعضای جنبش عدم تعهد ارایه كرد.پیش تر نیز علی اكبر صالحی وزیر خارجه كشورمان در واكنش به جوسازی ها در باره گزارش آژانس گفته بود كه اگر واقعا آژانس بینالمللی انرژی اتمی آژانسی بیطرف است باید راههای خود را به صورت حرفهای پیش ببرد. نباید تحت فشار دیگران كار انجام دهد آن زمان كه من در آژانس بینالمللی انرژی اتمی به عنوان نماینده دائم ایران فعالیت میكردم مواردی از جانب كشورهای دیگر مانند كرهجنوبی بود كه ثابت شده بود حتی تا 70 درصد غنیسازی انجام داده بودند و به صورت كاملا محرمانه بدون اینكه چارچوب پادمان آژانس را رعایت كرده باشند، اما به هر حال به خاطر مسائل سیاسی و به صورت فوری این پرونده را بستند.وی همچنین پس از انتشار گزارش آمانو، ورود به بحث های موشكی را فراتر از اختیارات آژانس دانسته و از این نهاد خواست تنها در چهارچوب حوزه وظایفش حركت كند.پس از انتشار گزارش آمانو اعتراض ها به آن و مهمتر از آن رویه جدیدی كه آژانس باب كرده است افزایش یافت.دویچه وله آلمان در خصوص واكنش روسیه نوشت كه این كشور از انتشار گزارش آژانس درباره برنامهی اتمی ایران در زمان كنونی شدیدا انتقاد كرد و آن را غیرسازنده خواند. وزارت خارجه روسیه روز سهشنبه اعلام كرد كه انتشار این گزارش در چنین شرایطی، شانس گفت و گو میان میانجیگران بینالمللی و تهران را كمتر میكند.پیشتر نیز خبرگزاری رویترز روز جمعه 13 آبان 1390(4 نوامبر 2011) از پكن گزارش داد كه 'هونگ لی' سخنگوی وزارت خارجه چین از آژانس درخواست كرد درباره ایران بی طرف بماند.'ریچارد میسون' نماینده سابق مجلس نیوزیلند و تحلیلگر مسایل سیاسی در گفتگو با ایرنا گفت: متاسفانه نفوذ آمریكا و اسراییل در آژانس این سازمان بین المللی را بی اعتبار كرده است. ایراد اتهام بدون استناد به اسناد معتبر و به گونه ای غیرحقوقی و غیرواقعی حاصلی جز بی اعتبار شدن یك سازمان بین المللی ندارد. علاوه بر این آژانس بین المللی انرژی اتمی كه به عنوان یك نهاد بین المللی باید در راه هسته ای شدن كشورها تلاش كنند عملا به ابزاری در دست قدرت های بزرگ برای محروم كردن كشورها از حقوقشان تبدیل شده است.یك بازرس سابق آژانس بین المللی انرژی اتمی گفت؛ با وجود اینكه بازرسان آژانس دایما به ایران سفر می كنند، اما هرگز نشانه ای از اینكه ایران مشغول ساخت سلاح هسته ای است، نیافته اند.دكتر 'یسری ابوشادی' بازرس سابق آژانس كه هم اكنون در مصر اقامت دارد، روز دوشنبه 16 آبان 1390 (7 نوامبر 2011) به الجزیره گفت: 'اتهامات جدیدی در گزارش آژانس علیه فعالیت های هسته ای ایران كه به نقل از سازمان های اطلاعاتی غربی و مشخصا آمریكا مطرح شده وجود ندارد. به رغم اینكه بازرسان آژانس به ایران سفر می كنند ولی هیچ دلیل حقیقی درباره نظامی بودن فعالیت های هسته ای ایران وجود ندارد. گزارش هایی كه درباره توان موشكی و احتمال حمل كلاهك هسته ای توسط این موشك ها مطرح می شود، قدیمی است.'روزنامه سوییسی 'تاگس انتسایگر' نیز با تاكید بر اینكه هیچكس در آژانس به حمله به تاسیسات هسته ای ایران فكر نمی كند، در مطلبی پیش از ارایه گزارش آمانو به نقل از یك دیپلمات در وین كه خواست نامش فاش نشود، افزود: تصور نمی كنم كه یوكیا آمانو، مدیركل آژانس «كلمات آتشین» درباره برنامه هسته ای به كار ببرد، اما این گزارش، اطلاعات بیشتری در خود خواهد داشت و این اطلاعات جدید در این گزارش از سوی بازرسان آژانس ارایه نشده بلكه از سوی سازمان های اطلاعاتی غربی ارایه شده است.گزارش اخیر آژانس دارای شماره داخلی GOV/2011/65 است، در 25 صفحه منتشر شده و یك ضمیمه 16 صفحه ای دارد. مدیر كل این گزارش را سه شنبه شب در حالی منتشر كرد كه رسما به كشورهای عضو گفته بود تا عصر چهارشنبه قصد علنی كردن آن را ندارد.برخی كارشناسان ابهام هایی جدی در این باره دارند و تعدادی از آنها معتقدند؛ از آنجا كه 'موسسه علم و امنیت بین المللی' كه بازوی پژوهشی سیا در امور فنی است، بلافاصله انتشار یك ارزیابی مفصل فنی درباره آن را آغاز كرد، نشان می دهد كه از چند روز قبل به گزارش آمانو دسترسی داشته است.محور نگرانی كشورهای مستقل و كارشناسان خدشه دار شدن اعتبار فنی سازمان بین المللی انرژی اتمی است. آنها معتقدند كه آژانس باید تنها بر شواهد فنی و متقن تكیه كند و نمی تواند با استناد به اهداف كشورهای قدرتمند نیت خوانی كند و حدسیات خود را به عنوان گزارش فنی منتشر نماید. شواهد واقعی ناشی از بازرسی ها نشان می دهد كه برنامه هسته ای ایران صلح آمیز بوده و هیچ انحرافی از تعهدات پذیرفته شدن ندارد.