[1]نفت خصوصی برای سرمای نروژ
23/05/1385
نروژ
اقتصاد نروژ به شدت به بخش نفت و گاز طبيعي وابسته است؛ به گونهاي كه اين بخش، بزرگترين منبع درآمد دولت به شمار ميآيد و بزرگترين سهم را در توليد ناخالص داخلي دارد. بخش نفت و گاز طبيعي، نزديك به 20 درصد از تولید ناخالص داخلی اين كشور را به خود اختصاص داده است.
تسلط نفت در اقتصاد نروژ، چالش هاي بلند مدتي را براي كشور ايجاد مي كند. دولت نروژ برای جلوگیری از تاثیر منفی پایان یافتن ذخایر نفت بر اقتصاد کشور، در سال 1990، «صندوق نفت» را ايجاد كرد. اين صندوق دو هدف را تامين ميكند:
1) تلاش براي هموار كردن انحرافهاي كوتاه مدت؛
2) عمل كردن به عنوان ابزاري براي رويارويي با چالش هاي مالي و احتمالي كاهش در آمدهاي نفتي از طريق انتقال ثروت به نسل هاي آينده.
انرژي
نروژ توليدكننده و صادركننده عمده انرژي است. در سال 2003، اين كشور سومين صادركننده بزرگ نفت خام جهان پس از عربستان و روسيه و دومين صادركننده بزرگ گاز طبيعي به قاره اروپا بود. تقريباً دو سوم كل مصرف انرژي كشور از طريق نفت، گاز طبيعي و زغال سنگ تامين مي شود. نروژ همچنين مقادير محدودي برق از باد و ديگر انرژي هاي تجديد ناپذير توليد ميكند.
نفت درياي شمال و گاز طبيعي، نخستين بار در دهه 1960 كشف شدند. اگر چه توليد نفت در منطقه درياي شمال، هزينه نسبتاً بالايي دارد (12 تا 14 دلار براي هر بشكه )، ثبات سياسي اين كشور و نزديكي به بازار مصرف كنندگان بزرگ اروپا، به نروژ اجازه داده است تا نقش مهمي را در بازار جهاني نفت و گاز طبيعي بازي كند.
به گزارش نشريه «نفت وگاز»، از ژانويه 2004، ذخاير نفت خام اثبات شده نروژ، 45/10 ميليارد بشكه بود. بيشتر ذخاير نفت نروژ، در فلات قاره نروژ(NCS ) واقع شده اند كه به سه بخش تقسيم شده است: درياي شمال، درياي نروژ و درياي برنت. بيشترين ذخاير اثبات شده اين كشور و فرآورده هاي نفتي در درياي شمال واقع شدهاند. از دسامبر 2003، 48 ميدان نفتي در منطقه NCS وجود داشته اند، 42 ميدان در درياي شمال و 6 ميدان در درياي نروژ واقع شدهاند. به گزارش وزارت نفت و انرژي نروژ (MPE) تا آن هنگام، ذخاير نفت خام اثبات شده اي در درياي برنت وجود نداشتند.
در سال 2003، نروژ حدود 2/4 درصد از نفت جهان و 9/6 درصد از نفت خام غير اوپك را توليد كرد. پايين بودن مصرف داخلي نفت، به اين كشور اجازه داده است كه تقريباً تمام محصولات خود را صادر كند. نروژ سومين صادر كننده بزرگ نفت خام جهان است. بيشتر نفت خام نروژ به كشورهاي همسايه صادر ميشود. یک سوم صادرات اين كشور در 9 ماه اول سال 2004 به انگلستان صادر شده است. ديگر مقاصد صادراتي عمده نفت خام نروژ، هلند، ايالات متحده آمريكا، آلمان، كانادا و فرانسه بودهاند. ايالات متحده آمريكا همواره بزرگ ترين وارد كننده گاز مايع از نروژ بوده است.
در سال 2003، كل متوسط تولید روزانه نروژ، 27/3 ميليون بشكه در روز تخمين زده شد و پس از چهار سال پياپي كاهش توليد، انتظار می رفت که در سال 2004 تولید نفت نروژ اندکی رشد یابد، اما نزدیک به 5 درصد کاهش یافت. با وجود حفظ ميزان توليد كل نفت خام در سطح بالاي 2/3 ميليون بشكه در روز در سالهاي اخير، پس از سال 2000، توليد نفت خام نروژ سال به سال كاهش يافته است ولي در همين حال كندانسه و ان.جي.ال ها (میعانات گازی و مایعات گازی) افزايش سالانه داشته اند.
با وجود اعتصابهاي كارگران نفتي در ژوئن 2004 به مدت يك هفته و تعمير تجهيزات ساحلي، در طول 10 ماه اول سال 2004، كل توليد نفت، تنها 5/1 درصد پايين تر ازتوليد در دوره مشابه سال 2003 بوده است.
در اكتبر 2004، ميدان Kvitebjorn ايجاد شد كه انتظار ميرفت به توليد 64 هزار بشكه كندانسه در روز برسد. ذخاير باز يافتني آغازين اين حوزه، نزديك به 190ميليون بشكه كندانسه برآورد شده اند.
در 8 ژوئن 2004، دولت نروژ، جواز فعاليت در مناطق جدیدی را به 16 شركت و پيشنهاد
بهرهبرداري را به شركتهاي نورسك هيدر، شل، اني، توتال، پرترا(Pertra)، پالادين(Paladin)، اكسان موبيل، تگزاكو شورون و آر.دبليو.اي ( RWE)، به صورت 39 مجوز براي سرمايهگذاري مشترك در بلوكها، اعطا كرد. در همین سال، دولت نروژ مناطق دیگری را نیز برای فعالیت های اکتشافی مجاز اعلام كرد. در دسامبر 2003، دولت تصميم گرفت تا با استثناهايي، مجوز ادامه فعاليت اکتشاف و تولید را صادر كند. به شركت هاي نفتي تا فوريه 2005 مهلت داده شد تا بلوك هايي را كه احتمال وجود نفت در آنها بيشتر است، تعيين كنند.
تجديد ساختار در صنعت نفت
تا پيش از سال 1999، دولت نروژ 100 درصد بزرگترين شركت نفتي كشور، استات اویل و سهم عمده دومين شركت بزرگ نفتي، نورسك هيدرو را در اختيار داشت. استات اویل همچنين، سرمايه گذاري مالي مستقيم دولتي(SDFI ) را اداره ميكرد.
در سال 1999، نورسك هيدور، ساگاپتروليوم ( Saga Petroleum) را كه تنها شركت نفت خصوصي در نروژ بود، از آن خود كرد. با سرمايه گذاري در خريد 6/2 ميليارد دلار سهام عرضه شده نورسك هيدرو، سهم دولت نروژ از 51 درصد به 44 درصدكاهش يافت.
در سال 2001، مجلس نروژ طرحي را تصويب كرد تا 5/21 درصد از دارايي هاي SDFIرا بفروشد.
استات اویل نخست، 15 درصد SDFI را به دست آورد. دولت نروژ باقيمانده 5/6 درصد از دارايي هاي SDFI را در مارس 2002 به مزايده گذاشت. بزرگترين خريدار، نورسك هيدرو بود. اين شركت سهم خود را در ميدانهاي «گران»، «اسبرگ» و «تون» به ترتيب به 38 درصد، 34 درصد و 44 درصد رسانيد. كل سهام فروخته شده دولت، 130 هزار بشكه نفت در هر روز بود، به علاوه سهم كوچكتري به «توتال فاينا الف» و «رويال داچ شل» و ديگر شركت ها اختصاص داده شد.
با وجود فروش سهام SDFI، مجلس نروژ در سال 2001، برنامه خصوصي سازي براي فروش درصد كمي از استات اویل را تصويب كرد. سهامداران نخست، 2/18 درصد از شركت را بهدست آوردند. در جولاي 2004، دولت 6/4 درصد از سهام استات اویل را فروخت و دارايي هاي دولتي به 1/77 درصد كاهش يافت.
گاز طبيعي
از ژانويه 2004، ذخاير گاز طبيعي نروژ، حدود 12/2 تريليون مترمكعب برآورد شده است. بيشتر ذخاير گاز طبيعي اثبات شده نروژ در درياي شمال، درياي نروژ و درياي برنت قرار گرفته اند. نروژ تنها بخشي از گاز طبيعي توليد شده را مصرف ميكند، كه ميزان آن در سال 2002 حدود 25/7 ميليارد مترمكعب برآورد شده است.
پس از سال 1995، توليد گاز طبيعي در اين كشور، به كندي افزايش يافته است. بزرگ ترين ميدان گاز طبيعي نروژ، ترول (Troll) است، كه بيش از نيمي از ذخاير گاز طبيعي قابل برداشت را در خود جاي داده است. در سال 2003، اين ميدان، 17/26 ميليارد مترمكعب گاز طبیعی توليد كرد به این ترتیب میانگین روزانه تولید گاز طبیعی در این کشور 8/70 ميليون متر مكعب است.
صادرات گاز طبيعي
نروژ دومين صادر كننده بزرگ گاز طبيعي در اروپا، پس از روسيه است. صادرات گاز خشك نروژ در سال 2002، 8/70 ميليارد مترمكعب برآورد شده است. نروژ با ظرفيت صادراتي بيش از 96/84 ميليارد متر مكعب در سال، ظرفيت كافي براي افزايش دادن صادرات گاز را دارد. اگر خطوط لوله Langeled به انگلستان وصل شود، ظرفيت صادراتي نروژ حدود 99/19 ميليارد متر مكعب افزايش مي يابد.
در سال 2003، آلمان بزرگترين مصرف كننده گاز طبيعي نروژ بود، پس از آن فرانسه، انگلستان، بلژيك، هلند و ايتاليا مصرف كنندگان گاز طبيعي نروژ بودند.
زغال سنگ
زغال سنگ نروژ در جزيره «اسوال بارد » (Svalbard) واقع شده است. همچنين تنها نيروگاه زغال سنگي در اين جزيره قرار دارد. در دسامبر 2001، مجلس نروژ به اعطاي 9/16 ميليون دلار يارانه براي گسترش عمليات در «اسوال بارد» رأي داد. در سال 2002 نروژ 73/1 ميليون تن زغال سنگ توليد كرد، در حاليكه ميزان مصرف اين كشور 39/1 ميليون تن بود.
برق
فراواني منابع آب نروژ به اين كشور اجازه داده است تا تقريباً همه برق خود را از طريق نیروگاه های برق آبي توليد كند. براي مثال، در سال 2002، اين كشور 9/125 ميليارد كيلو وات ساعت برق توليد كرد كه 4/99 درصد آن از طريق نیروگاه های برق آبي توليد شد.
از آنجا كه نروژ بيشتر نيروي برق خود را از طريق برق آبي توليد مي كند، تامين عرضه انرژي كشور، به شرايط آب و هوايي بستگي دارد. دولت نروژ ميكوشد تا از طريق واگذار كردن امتياز براي ساخت نيروگاه هاي برق گازي، بخش نيروي خود را متنوع سازد.
محيط زيست
نروژ خواهان تولید انرژی از منابع تجديدپذير و غیرآلاینده است و می کوشد تا بخش نفت خود را به دوستدار محيط زيست تبديل كند. تحت الزام پروتكل كيوتو، نروژ موافقت كرده است انتشار ترکیبات کربن را محدود كند. با تلاش دو جانبه براي تأمين هدف كيوتو و توسعه بيشتر فناوري براي حفظ محيط زيست از طريق فرآورده هاي نفت و گاز، نروژ به يكي از پيشگامان ايجاد طرح هاي كاهش ضايعات دي اكسيدكربن تبديل شده است.
چشم انداز كشور
رئيس جمهوري : كينگ هارالدوي
تاریخ استقلال : 26 اكتبر 1905 از سوئد
جمعيت : 45/4 ميليون
موقعيت جغرافيايي و وسعت: شمال اروپا، مرز درياي شمال و اقيانوس آتلانتيك شمالي و از غرب با سوئد همسايه است، 8403/123 مايل مربع
پايتخت: اسلو
گروه هاي قومي: آلماني و لاپس
مذهب : پروتستان لوتر (8/87 )، ديگر پروتستانها و كاتوليك 8/3درصد، كاتوليك 2/3 درصد و نامعلوم 2/5 درصد
وضعيت اقتصادي
واحد پول : كرون نروژ
توليد ناخالص داخلي ( برآورد 2004 ): 269 ميليارد دلار
رشد توليد ناخالص داخلي به قیمت های ثابت:3/3درصد برای سال 2004 و 5/2 درصد برآورد 2005
صادرات كالا (برآورد 2004): 5/66 ميليارد دلار
واردات كالا (برآورد 2004): 2/39 ميليارد دلار
مازاد تجاري كالا ( برآورد 2004 ) : 3/27 ميليارد دلار
مقاصد صادراتي(2002 ): انگلستان ( 3/19 درصد )، آلمان( 7/12درصد)،آمريكا (7/8 درصد)، سوئد (5/7 درصد )و دانمارك ( 4درصد)
مبادی واردات (2002): سوئد و( 3/15 درصد )، آلمان (1/13 درصد)، دانمارك ( 9/7درصد)، انگلستان (3/7 درصد) و آمريكا (1/6 درصد)
صادرات عمده: سوخت و ديگر فرآورده هاي انرژي، غذا و نوشابه و مصنوعات
واردات عمده: تجهيزات ماشين آلات و حمل و نقل، مصنوعات متفرقه، غذا، نوشيدني و تنباكو
وضعيت انرژي
وزير نفت وانرژي : تورهيلدويدوي
ذخاير نفتي اثبات شده (برآورد 1/1/2004):4/10 ميليارد بشكه
تولید نفت (ژانويه و اكتبر 2004 ): 18/3 ميليون بشكه در روز، كه 82/2 ميليون بشكه آن نفت خام است.
مصرف نفت (برآورد اكتبر و ژانويه 2004): 264 هزار بشکه در روز
خالص صادرات نفت (برآورد 2004): 92/2 ميليون بشكه در روز
ظرفيت پالايش نفت خام (برآورد 2004 ): 310 هزار بشكه در روز
ذخاير گاز طبيعي (برآورد 2004 ):12/2 تريليون مترمكعب
توليد گاز طبيعي (برآورد 2002): 25/68 میلیارد مترمكعب
مصرف گاز طبيعي ( برآورد 2002): 24/7 میلیارد مترمكعب
خالص صادرا ت گاز طبيعي ( برآورد 2002 ):88/60 میلیارد مترمكعب
ظرفيت توليد برق (برآورد 2002): 1/27 گيگا وات
مصرف برق (برآورد 2002): 107 كيلو وات
خالص صادرات برق (برآورد 2002): 19 ميليارد كيلو وات
ذخاير زغال سنگ تجديد پذير ( برآورد 2001 ): يك ميليون ت
توليد زغال سنگ (برآورد 2002): 73/1 ميليون تن
مصرف زغال سنگ (برآورد 2002): 39/ 1 ميليون تن
خالص صادرات زغال سنگ (برآورد 2002): 34/0 ميليون تن
وضعيت زيست محيطي
وزير محيط زيست : نات آرهيلدهريد
كل مصرف انرژي ( برآورد 2002 ) : 9/1 كادريليون « بي.تي.يو» ( 5/1 درصد از مصرف كل انرژي جهان)
انتشار دي اكسيد كربن ناشي از مصرف انرژي ( برآورد 2002 ) : 7/45 ميليون تن متريك ( 2/0 درصد از انتشار كل دي اكسيد كربن جهان )
مصرف سرانه انرژي ( برآورد 2002 ) : 9/441 ميليون « بي. تي. يو»
انتشار سرانه كربن : 1/10 تن متريك
شدت انرژي ( برآورد 2002 ): 15609 « بي. تي.يو» به ازاي هر دلار توليد ناخالص داخلي به قيمت ثابت
شدت كربن ( برآورد 2002): 36/0 تن متريك كربن به ازاي هر هزار دلار توليد ناخالص داخلي به قيمت ثابت 1995
سهم انواع سوخت از مصرف انرژي ( برآورد 2002) : برق( 5/63 درصد )، نفت ( 4/22 درصد )، گازطبيعي ( 8/13 درصد ) و زغال سنگ ( 8/1درصد )
سهم انواع سوخت از انتشار كربن ( برآورد 2002 ) : نفت ( 3/58 درصد )، گاز طبيعي ( 1/43 درصد ) و زغال سنگ ( 6/7درصد )
بحث هاي اصلي محيط زيست : آلودگي آب، تخريب جنگل ها و اثر بر رودخانه ها ناشي از باران هاي اسيدي، تهديد ذخاير....، آلودگي هوا ناشي از آلودگي وسايل نقليه
توافقهاي عمده بين المللي در زمينه محيط زيست : اين كشور عضو كنسوانسيون هاي مربوط به آلودگي هوا ناشي از اكسيد نيتروژن، گوگرد 85، گوگرد 94 و تركيبات آلي سبك، پروتكل محيط زيست، قطب جنوب، عهدنامه قطب جنوب، تغييرات آب و هوا، گونه شناسي، عدم تعهد، انقراض گونه هاي زيستي، تغييرات زيست محيطي، ضايعات خطرناك، قانون درياها، ضايعات دريايي، تحريم
آزمايشهاي هسته اي، حفاظت از لايه اوزن، آلودگي هاي ناوگان دريايي است.