
[1]Boeing
تاریخ افزودن 21/05/1385
شركت بوئينگ بزگترين شركت هواپيمايي آمريكايي و هوانوردي است كه مقر آن در شيكاگو، ايلي نويز قرار دارد. بزرگترين تاسيسات آن در اورت واشنگتن واقع شده است. همچنين اين شركت دومين شركت بزرگ دنياست كه در زمينه تاسيسات دفاعي فعاليت ميكند و دومين شركت بزرگ دنيا در زمينه توليد هواپيماي مسافربري بعداز ايرباس است. اين شركت بزرگترين صادر كننده در ايالات متحده است. سهام شركت بوئينگ جزئي از سهام Down Jones Industrial Average است. بوئينگ داراي دو قسمت عمده است: سيستمهاي دفاعي تركيبي بوئينگ (IDS) كه در زمينه محصولات و توليدات دفاعي و ارتشي فعاليت ميكنند و هواپيماهاي مسافربري بوئينگ (BCA) كه مسوول خطوط هوايي مسافربري است.
تاريخچه:
قبل از دهه 1950:
در 15 جولاي 1916، شركت توسط ويليام.اي.بوئينگ و جورج كتراد وستورولت پايهگذاري شد و به خاطر حروف اول نام آنها B&W نام گرفت.
به زودي شركت به Pacific Aero Products تغيير نام داد و در سال 1917، شركت نام Boeing Airplan Company را براي خود برگزيد. ويليام.اي. بوئينگ در دانشگاه يل درس خوانده بود و ابتدا در صنايع چوب فعاليت ميكرد. او در اين صنعت بسيار موفق بود. و دانش غني درباره چوب و صنايع چوبي به دست آورد كه بعدها در ساخت هواپيما به كارش آمد. در 1927، او خط هوايياي با نام (BAT) Boeing Air Transport به وجود آورد. يك سال بعد، BAT به همراه Pacific Air Transport و Boeing Airline Company با هم ادغام شده و يك شركت را به وجود آوردند. شركت نامش را به United Aircraft-Transport corp در 1929 تغيير داد. اين شركت در 1930، شركت National Air Transport را خريد.
The Air Mail Act در سال 1934، اجازه نميداد كه خطوط هوايي و توليدكنندگان تحت نام يك شركت فعاليت كنند بنابراين شركت به سه كمپاني كوچكتر تجزيه شد:
Air Plan Company، United Airlines و United Aircraft Corporation در نتيجه Bill Boeing تمامي سهامش را فروخت.
كمي بعد، توافقي با Pan American World Airways انجام شد كه بر طبق آن قرار شد هواپيماي دريايياي براي نقل و انتقال مسافران بر فراز اقيانوس ساخته شود. اولين پرواز Boeing 314 Clipper در ژوئن 1938 بود. اين هواپيما بزرگترين هواپيماي مسافربري در زمان خود بود و گنجايش 90 مسافر را در پروازهاي روزانه و 40 مسافر را در پروازهاي شبانه داشت. يك سال بعد، اولين سرويس رسمي انتقال مسافر از ايالات متحده به UK رسما معرفي شد. در نتيجه راهها و مسيرهاي ديگر هوايي نيز گشوده شدند و به زودي شركت Pan American با بوئينگ 314 به تمام نقاط دنيا پرواز ميكرد. در 1938، بوئينگ كارش را بر روي Model 307 Stratoliner كامل كرد. اين هواپيما اولين هواپيماي داراي كابين تحت فشار در دنيا بود و قادر بود در ارتفاع 000/20 پايي و در شرايط بد جوي پرواز كند. در طول جنگ جهاني دوم، بوئينگ بمب افكنهاي بسياري ساخت. بسياري از كارگران شركت زناني بودند كه همسران آنها به جنگ رفته بودند. در ابتداي ماه مارس 1944، توليد به اندازهاي اوج گرفته بود كه ماهانه 350 هواپيما ساخته ميشد. براي اين كه هواپيماها از طرف دشمن هدف قرار نگيرند، رويشان را با علف و گياهان پوشانده بودند. هواپيماي B-17 را Lockheed Aircraft Corp. و Douglas Aircraft Co نيز ساختند و B-29 توسط Bell Aircraft Co. نيز ساخته شد. همچنين شركت Glennl Martin نيز آن را ساخت. بعد از جنگ كه سفارش براي ساخت بمب افكنها متوقف شد، 000/70 نفر در بوئينگ بيكار شدند. شركت تصميم گرفت براي رهايي از اين وضع، هواپيماي 4 موتوره مسافر بري خود را كه Stratocruiser نام داشت، به فروش برساند. اما فروش اين مدل چندان هم مطلوب نبود و بوئينگ مجبور بود به دنبال راه ديگري باشد تا از اين وضعيت خلاصي يابد. شركت در به فروش رساندن هواپيماهاي نظامي براي حمل افراد و سوخت رساني هوايي موفق بود.
دهه 1950:
در نيمه دهه 1950، فنآوري ساخت هواپيما بسيار پيشرفت كرد و به بوئينگ اجازه داد تا محصولات جديد توليد كند. يكي از اولين آنها، موشك كم بردي بود كه براي ردگيري هواپيماهاي دشمن به كار ميرفت. در آن زمان مساله جنگ سرد در بين بود و بوئينگ از اين موشك كوتاه برد براي ردگيري استفاده ميكرد و همچنين موشكهاي قاره پيما نيز ساخت. در 1958، بوئينگ، هواپيماي B707 را نيز به بازار آورد كه اولين جت مسافربري ايالات متحده بود. با B707 كه 4 موتور داشت و ميتوانست 156 مسافر را حمل كند، ايالات متحده هم در زمره دارندگان جت مسافربري درآمد. چند سال بعد، بوئينگ نسخه ديگري از اين هواپيما را با نام B720 عرضه كرد و كمي بعد B727 را عرضه كرد كه جتي در همان اندازه بود. اين جت سه موتور داشت و براي مسيرهاي متوسط طراحي شده بود. B727 هم از طرف مسافران و كاركنان خطوط هوايي مورد پذيرش قرار گرفت. با وجودي كه توليد در سال 1984، قطع شده بود اما 1300 عدد B727 در سراسر جهان در خطوط هوايي مختلف در حركت بودند.
دهه 1960:
در سال 1960، The Piasecki Helicopter را شركت بوئينگ خريد و به Boeing Vertol تغيير نام داد. هليكوپتر دو ملخه CH-47 Chinook را Vertol ساخت كه اولين پروازش را در 1961 انجام داد. در 1964، Vertol توليد CH-46 Sea Knight را نيز آغاز كرد. در 1967 بوئينگ يك هواپيماي مخصوص مسيرهاي كوتاه و متوسط را به بازار عرضه كرد: هواپيماي B737 كه پرفروشترين جت مسافربري در تاريخ هوانوردي است. اين هواپيما هنوز هم توليد ميشود و روز به روز هم در حال پيشرفت و توسعه است.
گونههاي متعددي از آن با ظرفيتها و دامنههاي گوناگون به بازار عرضه شده است. در 1967 در كارخانه Evertt، B747-100 نيز ساخته شد. ا ين هواپيما اولين پروازش را يك سال بعد انجام داد و اولين پرواز مسافربرياش در 1970 انجام گرفت.
دهه 1970:
در ابتداي دهه 1970، بوئينگ با چالش جديدي رو به رو شد.
The Apollo Program كه بوئينگ در طي دهه گذشت در آن شركت كرده بود، ملغي شد. يك بار ديگر بوئينگ تصميم گرفت با فروش هواپيماهاي مسافربرياش، فروش خود را بالا ببرد اما در آن زمان ركود عجيبي بر بازار حكمفرما بود و شركت در طي يك سال بيش از يك سفارش دريافت نكرد. توليد B747 Jumbo Jet به تاخير افتاد و بيش از مقادير پيشبيني شده هزينه برداشت.
سرانجام در 1970، اولين B747، هواپيماي 4 موتوره دور برد، وارد خطوط هوايي شد. اين هواپيماي مشهور با ظرفيت 450 مسافر و طبقه بالا تحول عظيمي در خطوط هوايي ايجاد كرد. تا سال 2001، بوئينگ تنها شركتي بود كه اينچنين هواپيمايي داشت و بيش از 1400 بار پرواز كرده بود. B747 مرتبا در حال تغيير و پيشرفت است. مدلهاي بزرگتر از آن نيز در حال توليد است كه طبقه د وم بزرگتري دارند.
دهه 1980:
در 1983، وضع اقتصادي رو به بهبودي گذاشت. بوئينگ هزارمين هواپيماي B737 خود را ساخت. طي سالهاي بعدي، هواپيماهاي مسافربري و مدلهاي نظامي آنان به جزء ابتدايي خطوط هوايي تبديل شد. هنگامي كه ترافيك مسافران خطوط هوايي بيشتر شد، رقابت نيز سختتر گشت. اين رقابت به ويژه با شركت تازه وارد ايرباس سخت تر بود. بوئينگ ميبايست هواپيماي جديدي ارائه كند و هواپيماي B757 را ارتقا دهد و به هواپيماي بزرگتر B767 تبديل كند و همچنين وضعيت B737 را بهبود بخشد. پروژه مهمي كه آن سالها شركت درگيرش بود پروژه شاتل فضايي بود كه بوئينگ به خاطر تجربهاش در طي پروژه آپولو، در آن شركت داشت. بوئينگ همچنين اولين شركتي بود كه در ساخت ايستگاه فضايي بينالمللي وارد شد. در همين زمان، پروژههاي نظامي متعددي، مانند هليكوپتر RAH-66 Comanche و نسل جديدي از موشكهاي كوتاه برد، نيز در دست كار بود. در اين سالها، بوئينگ در ارتقاي تجهيزات نظامي و توليد محصولات جديد فعالانه شركت ميكرد.
دهه 1990:
در 1994، بوئينگ مدرنترين جت مسافربري خود، هواپيماي دوموتوره B777 را به بازار عرضه كرد. اين هواپيما گنجايش 390 مسافر را داشت كه بين B767 و B747 بود. B777 براي پرواز بر فراز اقيانوسها و صحراها طراحي شده بود. اين هواپيما بسيار خوب فروش كرد. و با تكنيكهايي تماما كامپيوتري طراحي شده بود و در طراحي آن از روشهاي CAD بهره گرفته بودند. همچنين در نيمه دهه 1990، مدل جديدي از B737 با نام نسل جديد طراحي كرد. اين مدل، به سرعت فروش رفت. اين هواپيما شامل خصوصياتي از 600-737، B737 ، 700-737، 800-737 و 900-737 بود. در سال 1996، با شركت Bockwell International ادغام شد. توليدات اين شركت مجموعهاي از توليدات بوئينگ شدند و Boeing North American نام گرفتند. يك سال بعد بوئينگ با شركت MC Donnell Douglas Corp تركيب شد. به همين دليل، 95-MD كه از توليدات اين شركت بود تحت نام B717 وارد بازار شد و توليد MD-11 متوقف شد.
دهه 2000:
در سالهاي اخير، بوئينگ با رقابت تنگاتنگ ايرباس دست و پنجه نرم كرده است. از سال 1970، ايرباس در حوزه كاري اش چنان پيشرفت كرده كه توانايي رقابت با تمام محصولات بوئينگ را دارد. در حال حاضر ايرباس در حوزههايي با بوئينگ رقابت ميكند كه زماني بوئينگ در آنها حق انحصاري داشت. مثلا هواپيماي A380 از زمان ورودش به خطوط هوايي تمام سفارشهاي موجود در بازار را از آن خود كرد است. در حال حاضر بوئينگ ميخواهد دو هواپيماي جديد وارد بازار كند. يكي 787 Dreamliner و ديگري 777-200LR. هواپيماي بوئينگ 787، قبلا بوئينگ 7E7 ناميده ميشد. اما نام آن تغيير كرده است. 777-200LR بيشترين برد هواپيماهاي مسافربري را خواهد داشت. اين هواپيما وارد مراحل آزمايش خود شده است و قرار است اولين پرواز آن در خطوط هوايي پاكستان در سال 2006 انجام شود.
و اخيرا...
بعد از دهههاي متمادي پر از موفقيت، بوئينگ سرانجام در برابر شركت اروپايي ايرباس شكست خورد و يكهتازي بازار را در سال 2003 به ايرباس واگذار كرد. در 10 اكتبر 2001، بوئينگ در رقابت با شركت Lockheed Martin در يك قرارداد چند ميليارد دلاري شكست خورد. هواپيماي بوئينگ X-32 بود كه در رقابت با F-35 شركت Lockheed شكست خورد. در 2 آگوست 2005، بوئينگ موتور راكت Rocketdyne خود را به شركت Pratt&whitney فروخت.
در ماه مه 2005، بوئينگ اعلام كرد كه قصد دارد با رقيب خود Lockheed Martin شركت جديدي تاسيس كند كه United launch Alliance نام دارد. اين شركت تنها شركتي خواهد بود كه فراهم كننده سرويسهاي پرتاب راكت در دولت آمريكاست. انتظار ميرود كه اين توافقنامه مراحل قانوني خود را طي كند و تا آخر سال 2005 به اجرا درآيد.
موفقترين و جديدترين هواپيماي بوئينگ همان 737 است كه در سال 2005، 387 سفارش براي ساخت آن دريافت كرده است. 900-737 آخرين مدل از 737 است كه بوئينگ ارائه كرده و بزرگترين مدل 737 است كه 138 فوت طول دارد. با توجه به اين كه تعداد مشترياني كه از طريق كامپيوترهايشان اقدام به برقراري ارتباط با خطوط هوايي ميكنند، رو به افزايش است، بوئينگ يك سرويس ارتباط اينترنتي ارائه ميكند كه براي مشتريان دسترسي نامحدودي به همه جاي جهان را فراهم ميكند. بوئينگ شبكهاش را در سال 2005 به خبرنگاران عرضه كرد و توصيههاي ارزشمندي نيز دريافت داشت.
مترجم: آذين صحابي