|
|
|
نگاهي به كسب و كار خانوادگي و روستايي (2259 كلمه مجموعاً در اين متن موجود است) (745 بار خوانده شده است) 
كسب و كار خانوادگي يك نوع كسب و كار است كه صاحبان آن با هم خويشاوند و فاميل باشند. به عبارت ديگر به كسب و كارهايي گفته مي شود كه افراد يك خانواده و خويشاوندان اقدام به تشكيل كسب و كاري مي نمايند. اين نوع كسب و كار ها را مي توان در بسياري از كشورها همچون ايتاليا مشاهده نمود
اغلب ميان دو واژه "خانواده" و "كسب و كار" نوعي تضاد و دوگانگي وجود دارد، در حالي كه اين مفاهيم به عنوان دو زير سيستم از يك ابر سيستم به نام اجتماع و جامعه هستند كه در اثر ارتباطات و تاُثيرات متقابلي كه بر روي يكديگر مي گذارند تشكيل يك نظام كلي تر را به نام "كسب و كار خانوادگي" (فاميلي) مي دهند. برخي ديگر نيز براي تعريف اين مفهوم به مباحثي چون بينش و هدف يك شركت و يا يك كسب وكار خاص اتكا نموده اند و به موضوع از اين منظر نگريسته اند. نهايتاً اينكه تئوري مشهور مبتني بر منابع ( RBV ) بدين منظور يك شركت و يا كسب و كار خاص را بر اساس دسته بندي منابع موجود آن (دانش ، مواد ، سرمايه ، نيروي انساني و ...) تعريف و تقسيم بندي مي نمايد.به هرحال تعاريف و تقسيم بندي هاي زيادي براي كسب و كار خانوادگي ارائه شده است. براي تعريفي دقيق و روشن از اين مفهوم مي توان با دو ديد و تقسيم بندي كلي و جزئي به موضوع نگاه كرد. از ديد كلي مي توان يك كسب وكار يا شركت خانوادگي را بدين گونه تعريف نمود :
شركت ها، مؤسسات و كسب و كارهايي كه بوسيله ارتباطات و تعاملات خانوادگي و افراد خانواده تحت تاًثير قرار مي گيرند. و از ديد جزئي تر تعاريف زير را مي توان براي يك كسب و كار خانوادگي برشمرد :
كسب و كاري كه متعلق به افراد يك خانواده مي باشد و توسط افراد فاميل و غيرفاميل اداره مي شود.
همانطور كه مشخص است يك كسب و كار خانوادگي گاهي مي تواند فراتر از يك شركت خانوادگي باشد. و گاهي نيز فقط در قالب يك شركت خانوادگي باشد. البته در تعريف اين نوع كسب و كار سه عامل مهم مطرح مي باشد: خانواده ، مالكيت و مديريت. آنچه كه از يافته هاي تمام تحقيقات بر مي آيد اين است كه همگرايي عامل خانواده و تنها يكي از دو عامل مالكيت و مديريت (خانواده و مالكيت يك كسب و كار ، يا خانواده و مديريت يك كسب وكار) مي تواند به تعريف يك كسب و كار خانوادگي بسنده كند.
به دليل اهميت بسيار زياد شركت ها و كسب و كارهاي خانوادگي در رشد و توسعه اقتصادي و همچنين اشتغال زايي و رفع بيكاري ، بسياري از كشورهاي جهان نسبت به اين مسئله و كارآفريني از طريق ايجاد اينگونه شركت ها روي آورده و برنامه ريزي هاي بسيار دقيق و هدفداري را در اين زمينه انجام مي دهند.
مطابق انتشارات آكادمي بين المللي تحقيقات شركت هاي خانوادگي ( IFERA ) در دسامبر 2003 ، سهم شركت هاي خانوادگي از كل شركت هاي موجود ، در اروپا حدود 60 – 93 درصد ، در ايالات متحده حدود 95 درصد و در آمريكاي مركزي و جنوبي حدود 65 درصد مي باشد. همچنين نزديك به 35 درصد از 500 شركت بزرگ آمريكايي از نوع شركت هاي خانوادگي مي باشد. شركت هاي بزرگي نيز در سطح دنيا مانند شركت هاي Hermés , Danone , Michelin , Peugeot , Henkel , BMW , Dr. Oetker , Beretta Barilla , Johnson & Johnson , Kelloggs , Mars , IKEA , Tetra Pak از نوع شركت هاي خانوادگي مي باشند. همچنين شركت بزرگ Hoshi كه در قرن ششم در ژاپن تاُسيس گرديد نيز شركتي خانوادگي مي باشد. در زير درصد شركت هاي خانوادگي از كل شركت هاي موجود در برخي از كشورهاي جهان آمده است.ايالات متحده 95-ايتاليا 93-فنلاند 80-يونان 80-قبرس 80-سوئد 79-اسپانيا 75-هلند 74-پرتغال 70 بلژيك 70-انگلستان 70-آلمان 60-فرانسه <60-استراليا 75
با توجه به آمار و اطلاعات فوق مشاهده مي شود كه كسب و كارهاي خانوادگي از مهمترين اولويت هاي كشورهاي مختلف براي اشتغال زايي و كارآفريني محسوب مي شوند. سياستمداران و دولتمردان در كشورهاي مختلف قوانين و مقرراتي وضع نموده اند كه ضمن فراهم آوردن تسهيلات و امكاناتي در جهت راه اندازي ، رشد و توسعه كسب و كارهاي خانوادگي ، موانع و مشكلات پيش روي مؤسسان اين گونه كسب وكارها را نيز حداقل نموده است. افزايش سرمايه گذاري و تشويق سرمايه گذاران براي انتقال سرمايه ها به سمت اين گونه شركت ها نيز از ديگر برنامه هاي اقتصادي دولت ها مي باشد.
رشد و بقاي كسب و كارهاي خانوادگي
براي اينكه يك كسب و كار خانوادگي رشد نمايد و براي نسل هاي بعدي نيز بقا داشته با شد بايستي يك برنامه ريزي دقيق و اصولي براي كسب وكار از سوي مالكان و مديران كسب و كار انجام گيرد. علاوه براين به دليل اهميت روزافزون اين نوع كسب و كار هم براي جوامع و براي اقتصاد ملت ها حمايت هايي نيز بايست از سوي دولت ها در اين راستا انجام شود.تركيب چندين عامل براي توضيح و تشريح موفقيت ، رشد و بقاي كسب و كارهاي خانوادگي لازم است از آن جمله مي توان به مواردي مانند فرهنگ خانواده ، شخصيت و خصوصيات هركدام از اعضاي خانواده ، عوامل محيطي و اجتماعي ، نوع كسب و كار ، خصوصيات كارآفرين (بنيانگذار) كسب وكار و بسياري موارد ديگر اشاره نمود. در شكل زير تركيبي از عوامل فوق مشاهده مي شود.
• كسب و كار روستايي
اكنون توسعهي روستايي بيش از گذشته با پديدهي كارآفريني سرو كار دارد. مؤسسات و شخصيتهاي رواج دهندهي توسعهي روستايي، كارآفريني را به منزلهي يك مداخلهي راهبردي ميدانند كه مي تواند فرايند توسعهي روستايي را تسريع بخشد اما به نظر ميرسد كه همگي آنها بر نياز به گسترش بنگاههاي اقتصادي روستايي نيز توافق دارند. آژانسهاي توسعه، كارآفريني روستا را به عنوان يك نيروي اشتغالزاي بزرگ، سياستمداران آن را همچون يك راهبرد كليدي براي جلوگيري از ناآرامي در مناطق روستايي، و كشاورزان، آن را وسيلهاي براي بهبود درآمد خويش ميدانند.به اين ترتيب، كارآفريني از نقطه نظر تمام اين گروهها به عنوان وسيلهاي براي بهبود كيفيت زندگي فردي، خانوادگي و اجتماعي و ابزاري براي تثبيت اقتصاد و محيطي سالم تلقي ميگردد. در شرايط وجود يك سمتگيري كارآفرينانه در قبال توسعهي روستايي، اين موضوع پذيرفته ميگردد كه كارآفريني، يك نيروي مركزي براي نيل به رشد و توسعه اقتصادي است. بدون آن، ديگر عوامل توسعه به هدر رفته و تلف ميشود؛ با اين حال، پذيرش اين نكته نميتواند به تنهايي به توسعهي روستايي و پيشبرد فعاليتهاي اقتصادي بيانجامد. كارآفريني در نواحي روستايي در جستجوي تركيب واحدي از منابع، هم در درون و هم در خارج از فعاليتهاي كشاورزي است. كارآفريني روستايي اساساً تفاوتي با كارآفريني در شهر ندارد جز اينكه بايد آن را در فضاي روستا تصور نمود. پترين (1994) كارآفريني روستايي را مجموع سه گزاره ذيل تعريف مينمايد:
1. نيرويي كه ساير منابع را براي پاسخگويي به يك تقاضا بيپاسخ بازار بسيج ميكند؛
2. توانايي خلق و ايجاد چيزي از هيچ
3. فرآيند خلق ارزش به وسيله امتزاج مجموعه واحدي از منابع درراستاي بهرهگيري از يك فرصت.
آنچه در مجموع ميتوان براي تعريف مقوله كارآفريني روستايي بكار برد عبارتست از:
”بكارگيري نوآورانه منابع و امكانات روستا در راستاي شكار فرصتهاي كسب و كار“
اين نوع كسب و كارها با توجه به اندازهي كوچك روستاها، در مقياسي كوچك هستند و اغلب بين 10-20 نفر بوده و با توجه به غالب بودن فعاليتهاي كشاورزي و كارگاهي از كارايي خاصي برخوردارند.
كسب و كار كوچك
به منظور تحليل آماري و با قاعده در خصوص كسب و كار كوچك ، بايد گفت كه اين مقوله داراي قوانين اجرايي تجاري است. هر صنعتي بر اساس درآمد و ميزان استخدام سالانه ، اندازه استانداردي را براي خود تعريف ميكند. در بيشتر موارد اين تعريف به واسطه نمايندگيهاي دولتي تعريف ميشود تا تحت قوانين تغييرپذير دولتي تحليل هايي را صورت دهند. به علاوه ، اين استانداردها براي برنامههايي كه در خصوص كمك بهبود به امور مالي است كارا ميباشد. كسب و كار كوچك بصورت مستقل است و هر شركتي با كمتر از 500 پرسنل در اين حيطه قرار ميگيرد. اين اندازه مرسومترين استاندارد تعريف شده است. در آمريكا حدود 5/22 ميليون كسب و كار مستقل از كشاورزي و زراعت وجود دارد كه 99 درصد آن كسب و كار كوچك( Small Business ) به حساب ميآيند.
راهنماي شروع يك كسب و كار كوچك:
اين راهنما به منظور آن تدوين شده است كه بتواند با بيان تمامي نكات و در عين حال حفظ سادگي و قابل فهم بودن، به شما در راه ايجاد يك كسب و كار موفق كمك كند.
گام اول: ارزيابي اوليه
- آيا كارآفريني براي شما ساخته شده است ؟
بديهي است كه شروع يك كسب و كار جديد ريسكهاي زيادي را به همراه دارد كه البته با برنامه ريزي ميتوان شانس موفقيت را بالا برد. بنابراين بهترين نقطه شروع آن است كه نقاط قوت و ضعف خود را بعنوان دارنده يك كسب و كار بشناسيد.
- آيا شخصيتي مستقل و خودجوش داريد؟
اين را هميشه در نظر داشته باشيد كه در صورت شروع يك كسب و كار كوچك ، اين خود شما هستيد و نه شخص ديگر كه بايد تصميم بگيريد كه چگونه پروژهها ، برنامهها و زمان خود را مديريت كنيد.
- تا چه حد با شخصيت هاي متفاوت و افراد گوناگون ميتوانيد ارتباط برقرار كنيد؟
صاحبان كسب و كار ناگزيرند كه با افراد و اقشار مختلفي سرو كار داشته باشند. آيا شما ميتوانيد با مشتريان، تامينكنندگان، كاركنان و ... در جهت منافع كسب و كار خود ارتباط برقرار كنيد.
- تا چه حد قدرت تصميمگيري داريد؟ صاحبان كسب و كار كوچك بايستي بطور متداوم ، به سرعت و در شرايط بحراني بتوانند مستقلا" تصميمگيري كنند.
- آيا شما استقامت فيزيكي و احساسي لازم براي اداره يك كسب و كار را داريد؟ مالكيت يك كسب و كار علاوه بر چالش و هيجان ، مستلزم فشاركاري زياد ، ساعتهاي كاري زيادي ميباشد. آيا شما ميتوانيد 12 ساعت در روز و هفت روز در هفته را كار كنيد؟
- تا چه حد ميتوانيد برنامهريزي و سازماندهي كنيد؟ تحقيقات نشان ميدهد بسياري از شكست ها در صورت برنامهريزي صحيح ، به وجود نمي آمد.
- آيا انگيزه لازم را براي تحمل مشقات را داريد؟
ممكن است شما در حين اداره يك كسب و كار احساس كنيد كه در برخي مواقع توانايي تحمل تمامي مشقات و زحمات را به تنهايي نداريد و فقط داشتن انگيزه قوي است كه ميتواند در اين مواقع سختي ، دلگرم و اميدوار سازد.
- اين كسب و كار چگونه خانواده شما را متاثر ميسازد؟
سال هاي اوليه شروع يك كسب و كار ميتواند سختيهايي را براي خانواده و زندگي شخصي شما ايجاد كند. در عين حال ممكن است خانواده شما تا به سوددهي رسيدن كسب و كار ، دچار مشكلات و فشارهاي مالي شوند. بنابراين حمايت و يا عدم حمايت خانواده نقش مهمي در شروع و ايجاد يك كسب و كار دارد.
گام دوم: برنامه ريزي كسب و كار
شروع يك كسب و كار نياز به انگيزه ، علاقه و استعداد دارد. همچنين نياز به تحقيقات وسيع و برنامهريزي صحيح دارد. اطلاعات زير براي تهيه طرح كسب و كار ( Business Plan ) ميتواند بسيار مؤثر واقع شود:
- قبل از شروع به كار ليستي از تمامي دلايلي كه ميخواهيد بخاطر آنها وارد دنياي تجارت شويد ، تهيه كنيد. مثلاً: شما ميخواهيد رئيس خود باشيد. شما ميخواهيد استقلال مالي داشته باشيد.شما ميخواهيد آزاد باشيد.
شما ميخواهيد آزادانه تمامي توانايي ها و دانستههاي خود را به كار ببريد.
- سپس بايستي تعيين كنيد كه اصولا" چه كسب و كاري براي شما مناسب است. لذا اين سؤالات را از خود بپرسيد:
من دوست دارم با وقت خود چه كاري انجام دهم؟چه مهارت هاي تكنيكي من تا به حال آموختهام؟
به نظر ديگران من در چه كارهايي مهارت دارم؟ من چقدروقت آزاد براي اداره يك كسب و كار موفق دارم؟
آيا من هيچ سرگرمي يا علاقهاي كه قابل تبديل شدن به كسب و كار شدن را داشته باشند ، دارم؟
- پس از تعيين كسب و كار مناسب تحقيقات لازم را جهت پاسخ به سؤالات زير به عمل آوريد:
آيا ايده من كاربردي است و آيا نيازي را برآورده خواهد كرد؟ رقبي من چه كساني خواهند بود؟
مزيت رقابتي شركت من نسبت به شركتهاي موجود چيست؟ آيا من ميتوانم خدمت بهتري ارائه دهم؟
آيا من ميتوانم براي كسب و كار جديد خود تقاضا ايجاد كنم؟
- آخرين مرحله قبل از تهيه طرح كسب و كار اين است كه چك ليست زير را تهيه كنيد و پاسخ دهيد:
من علاقه به شروع چه كسب و كاري دارم؟ چه خدمتي يا كالايي قرار است ارائه دهم؟ در كجا قرار است اين كار را انجام دهم؟چه مهارت و تجربهاي براي اين كار دارم؟ چه امكانات و تجهيزاتي نياز خواهم داشت؟
به چه تسهيلات و امكانات بيمهاي نياز خواهم داشت؟ پاسخ شما به تمامي سؤالات بالا شما را در طراحي يك كسب و كار كامل جامع ياري ميكند.
گام سوم: تامين منابع مالي
يكي از كليدهاي اساسي موفقيت و پيشرفت در شروع كار ، جذب و تامين منابع مالي كافي براي راهاندازي يك كسب و كار كوچك است. اطلاعات زير تكيه بر روشهاي جمعآوري پول براي شركتهاي كوچك دارد. همچنين شما را در تهيه درخواست وام ( Loan Prposal ) ياري ميدهد. منابع زيادي براي جمعآوري سرمايه وجود دارد. بايد توجه داشته باشيم كه قبل از تصميمگيري ، تمامي منابع ممكن را جستجو كنيم :
- پساندازهاي شخصي- دوستان و افراد خانواده – بانك ها و مؤسسات اعتباري – شركت هاي سرمايه گذاري مخاطره آميز
منبع: سايت خانه كارآفرينان ايران |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
