24/05/1388
مسعود بينش
خلاقيت و خطرپذيري ويليام بوئينگ آنقدر بود كه براي تحقق روياهاي برادران رايت دست به اقدام مهمي بزند و حدود يك قرن پيش، شركت هواپيمايي بوئينگ را تاسيس كند. هنر و ظرفيت رهبري او نيز آنچنان بود كه با حضور مستقيم دو دهه در شركت، زمينه‌هاي توسعه آن را چنان فراهم آورد كه امروز بوئينگ به بزرگترين و برترين توليدكننده هواپيماهاي تجاري و دومين شركت بزرگ در زمينه صنايع دفاعي و پيشروترين شركت در طراحي و ساخت موشك‌ها و ماهواره‌ها و سفينه‌هاي فضايي تبديل شود. دستيابي به جايگاه 28 در جمع پانصد شركت برتر جهاني و حفظ اقتدار يك قرن حاكميت در صنعت هوايي و نفوذ به بيش از 90 كشور جهان و تامين 75 درصد هواپيماهاي مسافربري جهان، كارنامه درخشاني است كه ويليام بوئينگ سنگ بناي اوليه آن را نهاد و اكنون پس از فراز و نشيب يكصد ساله و پشت سر گذاشتن دو جنگ جهاني، جيمز مك نرني با سابقه درخشان مديريتي، سكان هدايت شركت را در دست گرفته است. گرچه حوزه فعاليت بوئينگ در صنايع هواپيمايي تجاري تا سيستم‌هاي دفاعي را دربرمي‌گيرد و حتي در همكاري نزديك با سازمان فضايي آمريكا (ناسا) طراحي و ساخت شاتل‌ها و سفينه‌هاي فضايي را نيز شامل مي‌شود، اما مديرعامل فعلي شركت از حضور تدريجي رقيبي به نام ايرباس در حوزه هواپيماهاي تجاري نمي‌تواند خوشحال باشد.
تاريخچه
ويليام بوئينگ بنيانگذار شركت بوئينگ در سال 1881 در آمريكا زاده شد. 24 سال بعد از دانشگاه ييل دانش آموخته گشت؛ در حالي كه علاقه و اشتياق به انجام كارهاي خطرپذير در او شعله‌ورتر شده بود. پنج سال پس از دانش‌آموختگي، شركت گرين وود تيمبر را تاسيس كرد و دو سال بعد شركت شيپ يارد را خريد و اندك اندك مقدمات تاسيس يك كارخانه هواپيماسازي را فراهم آورد. در سال 1916 با ساخت هواپيماي مدل B1 بزرگترين شركت هواپيمايي جهان متولد شد. اين در حالي بود كه اين هواپيما كمتر از هشت متر طول داشت و تا ارتفاع 900 پايي پرواز مي‌كرد. او با سرمايه 100 هزار دلار اين شركت را تاسيس كرد و آن را شركت محصولات هوايي پاسفيك نام نهاد و يك سال بعد نيز نام آن را به شركت هواپيمايي بوئينگ تغيير داد. در سالهاي اوليه فعاليت، بوئينگ به ساخت هواپيماهاي كوچك براي نيروي دريايي و يا حمل بسته‌هاي پستي دست زد. اين هواپيماها به نام مدل C شهرت يافت. در سال 1919 اولين هواپيماي تجاري بوئينگ به نام B1 به پرواز درآمد. طي دهه بعد، بوئينگ درصدد تغيير، استاندارد موتورهاي هواپيما از سيستم خنك‌كاري آبگرد به هواگرد بود و مدل A40 را پس از اين تغيير توليد كرد. در اين دهه بود كه هواپيماي بمب‌افكن توسط دونالد داگلاس طراحي شد و بوئينگ، شركت دولفين را كه متعلق به او بود، خريداري كرد و توليد مجموعه هواپيماهاي نظامي را نيز در دستور كار خود قرار داد. در سال 1928 هواپيماي بوئينگ مدل B1E با چهار سرنشين و سپس مدل 80 با 12 سرنشين به پرواز درآمد. گرچه همزمان با رشد و رونق شركت، در سال 1934، به دليل قانوني كه به تصويب رسيده بود، ويليام بوئينگ سهم خود را فروخت و شركت را رها كرد، اما همچنان تا پايان عمر به مشاوره با شركت ادامه داد. در خلال جنگ جهاني دوم، بمب افكن B29 توسط بوئينگ ساخته شد و به پرواز درآمد. 15 سال بعد نيز بمب افكن پيشرفته B52 مورد استفاده قرار گرفت. در همان سال، يعني 1957 اولين هواپيماي مجهز مسافربري مدل 7 به عنوان بوئينگ مدل 707 به بازار عرضه شد و مورد استقبال قرار گرفت. طي دهه بعد، مدل‌هاي 727، 737 و 747 نيز يكي پس از ديگري به بازار حمل و نقل هوايي جهان ارائه شد. در اين سالها، بوئينگ در ساخت موشك و سفينه‌هاي فضايي نيز وارد شده بود و با سازمان فضايي آمريكا (ناسا) همكاري نزديك داشت. در سال 1974، پس از تجربه ساخت موفق آپولو، سفينه مارينر10 ساخته و به ناسا تحويل داده شد. در سال 1990، بوئينگ 737 با فروش 1832 فروندي به عنوان پرفروش‌ترين هواپيماي جهان مطرح شد، در حالي كه بوئينگ در سالهاي قبل و بعد از آن به طراحي و ساخت و عرضه مدل‌هاي 757، 767، 777 و بالاخره در سال 2005، مدل 787 پرداخت.

حوزه فعاليت
بوئينگ، اولين و بزرگترين شركت هواپيمايي جهان در ساخت هواپيماهاي تجاري و دومين شركت بزرگ در ساخت سيستم‌هاي دفاعي جهان است. حوزه فعاليت بوئينگ، محدوده گسترده‌اي از سيستم‌ها، محصولات و خدمات فضايي و دفاعي را در زمينه طراحي، توليد و پشتيباني هواپيماهاي تجاري، جنگنده‌ها، بمب‌افكن‌ها، موشك‌ها، سفينه‌هاي فضايي، ماهواره‌ها، جنگ افزارها و فناوريهاي مختلف نظامي و دفاعي در برمي‌گيرد.
پنج حوزه اصلي فعاليت بوئينگ عبارت‌اند از:
1. هواپيماهاي تجاري
عمده‌ترين محصولات تجاري در اين زمينه، خانواده هواپيماهاي مسافربري سري 7 از 707 تا 787 است. حدود 12 هزار هواپيماي تجاري يعني مسافربري و باربري در جهان وجود دارد كه 75 درصد آن متعلق به بوئينگ است.
2. سيستم‌هاي دفاعي يكپارچه
طراحي، مونتاژ و پشتيباني سيستم‌هاي دفاعي و توليد انواع هليكوپترها و جنگنده‌هاي نظامي در اين حوزه قرار مي‌گيرد.
3. گروه مهندسي، فناوري و عمليات
اين گروه يك پشتوانه قوي براي سازمان فضايي آمريكا است كه در جهت طراحي و ساخت و عمليات شاتل‌هاي فضايي و ايستگاه بين‌المللي فضايي فعاليت مي‌كند. به طور كلي اين حوزه، از واحدهاي كسب و كار بوئينگ پشتيباني مي‌كند و استراتژي رشد را در جهان با فراهم آوردن افراد، فناوري ها، فرايندها و عملكردهاي مناسب در زمان مناسب و مكان مناسب در سطح شركت فراهم مي‌آورد.
4. شركت سرمايه‌گذاري بوئينگ
در جهت فراهم آوردن و تسهيل عمليات بانكي و پشتوانه واحدهاي كسب و كار اصلي در زمينه تجاري و دفاعي، اين شركت تاسيس شده است.
5. گروه خدمات بوئينگ
اين گروه به واحدهاي كسب و كار بوئينگ امكان مي‌دهد تا بر رشد سودآور تمركز كنند؛ چرا كه تمامي خدمات زيرساختي شامل خدمات تسهيلاتي، پرسنلي، جذب و استخدام، برنامه‌هاي رفاهي، ايمني، آتش‌نشاني، عمليات كارگاهي، حمل و نقل و نظير آن را فراهم مي‌سازد.
مدل مديريتي بوئينگ
رهبري و توسعه آن جزء ارزشها و فعاليت‌هاي اصلي شركت است. در مدل مديريتي شركت بوئينگ بر پيشبرد عملكرد از طريق رشد و توسعه بهره‌وري و رهبري تاكيد شده است. شركت داراي يك مركز رهبري است كه رويكرد توسعه رهبري در آنجا مدون و عرضه مي‌شود. اين رويكرد عبارت است از: - نهادينه سازي ارزشهاي بوئينگ و فرهنگ يكپارچه شركت- تمركز بر مهارت‌هاي كسب و كار و رهبري.- پشتيباني اهداف استراتژيك كسب و كار، از طريق آموزش، مربيگري و ارزيابي عملكرد- انجام اقدامات چالشي در كسب و كار و اخذ و تحليل بازخور در مركز رهبريشعار شركت در زمينه توسعه رهبري اين است: با رشد رهبران، بوئينگ رشد مي‌كند.

استراتژي‌ها؛ شايستگي‌هاي اصلي بوئينگ
تاكيد استراتژي‌هاي اصلي شركت بر اين موارد است:- استراتژي‌هاي رشد جهاني- اهداف و عملكرد مالي- به شراكت گذاشتن بهترين عمليات، فناوريها و توسعه بهره‌وري- توسعه رهبري- اخلاق.
شايستگي‌هاي اصلي بوئينگ عبارت‌اند از:
- تمركز بر فهم و درك دانش مشتري‌مدار- پيگيري مستمر براي درك‌، پيش‌بيني و مسئول بودن در برابر نيازهاي مشتريان مان- يكپارچگي سيستم‌ها در مقياس بزرگ- شركت ناب (بي‌ريخت و پاش).
تمامي شركت بايد واجد عمليات بي‌ريخت و پاش باشد كه مشخصه آن، استفاده كارا از دارايي‌ها، موجودي‌ها، مديريت تامين كنندگان، زمان كم چرخه فعاليت‌ها، كيفيت بالا و هزينه‌هاي كم حمل و نقل است.

فرهنگ و ارزش هاي سازماني
بوئينگ بر اين باور است كه موفقيت آينده او براساس استراتژي‌هاي سه‌گانه زير استوار است:
- اجراي راستين كسب و كار اصلي- به كارگيري نقاط قوت در محصولات و خدمات جديد
- گشايش صف ها و مرزهاي جديد.براي به عمل درآوردن اين استراتژي، ما توجه مي‌كنيم كه امروز كجا هستيم و فردا مي‌خواهيم كجا باشيم.جايگاه ارزشها در بوئينگ بسيار حساس است. مديران و كاركنان متعهد هستند كه ارزشهاي اصلي را تنظيم كنند، يعني نه تنها تعريف كنند كه چه كسي هستند، بلكه به عنوان راهنما، كمك و خدمت كنند، تا شركت به جايي برسد كه همه دوست دارند. آنها هر روزه با اين ارزش ها حقيقتا زندگي مي‌كنند. اين ارزشها عبارت‌اند از:
- پيشرو بودن
ما در حوزه‌هايي همچون: توسعه مهارتهاي رهبري تيم بوئينگ در هر سطح، عملكرد مديريت، طراحي، ساخت و پشتيباني محصولات و نتايج مالي پيشرو خواهيم بود.
- درستي
ما بالاترين استانداردهاي اخلاقي را به كار مي‌بريم و در تعهدمان صداقت داريم.
- كيفيت
كيفيت مستمر در هر كاري كه انجام مي‌دهيم.
- رضايت مشتري
رضايت مشتري اصل اساسي براي موفقيت ماست. نيل به اين هدف مستلزم آن است كه بفهميم مشتري چه مي‌خواهد.
- همكاري با يكديگر
ما به طور مستمر ياد مي گيريم و ايده‌ها و دانش را تسهيم مي كنيم و كارهاي مشترك را در هر سطح و هر فعاليت در شركت تشويق مي نماييم.
- تيم درگير و متنوع
ما به مهارت ها و قوت تيم متنوع خود ارزش مي نهيم. محيطي را فراهم مي‌آوريم كه افراد را قادر سازد در كار خود و تصميم‌گيري و پيشرفت اهداف مشترك كسب و كار، مشاركت كنند.
- شهروند سازماني خوب
بوئينگ معتقد است، شهروندي و نوعدوستي جزئي از DNA آنهاست. بدين لحاظ آنها در فراهم آوردن يك محيط كار امن و محافظت از محيط زيست عمل مي‌كنند.
- افزايش ارزش سهامداران
كسب و كار ما به توليد سود، افزايش رضايت مشتري و افزايش ارزش سهامداران منجر مي شود.

منابع انساني
بيش از 159 هزار كاركنان شركت، در آمريكا و 70 كشور دنيا فعاليت مي كنند. از اين تعداد حدود 40 درصد در بخش هواپيماهاي تجاري، 44 درصد در بخش سيستم‌هاي دفاعي و بقيه در ساير حوزه‌ها مشغول به فعاليت هستند.
شركت بوئينگ جامع ترين و بزرگ ترين آموزش هاي هوايي را چه در زمينه تعمير و نگهداري و چه كاركنان پرواز، در بازار هواپيماهاي 100 صندلي و بالاتر ارائه مي‌دهد.

فروش
شركت بوئينگ در سال 2007 با فروش 5/61 ميليارد دلاري و سود 2/2 ميليارد دلاري در جايگاه 28 در ميان پانصد شركت برتر جهان قرار داشت. فروش هواپيماهاي بوئينگ بيش از 90 كشور دنيا را پوشش مي دهد. 70 درصد هواپيماهاي تجاري توليدشده به خارج از آمريكا فروخته مي‌شود. 75 درصد هواپيماهاي تجاري دنيا نيز توسط بوئينگ تأمين مي شود. حدود نيمي از فروش شركت به حوزه هواپيماهاي تجاري برمي‌گردد. شركت بوئينگ با 22 هزار تأمين كننده جهاني قرارداد دارد و خود بزرگترين پيمانكار سازمان فضايي آمريكا است.

مديرعامل
مديرعامل كنوني شركت، جيمز مك نرني است و از سال 2001 به عنوان عضو هيئت مديره و از 2005 به عنوان مديرعامل مشغول به كار شده است. سابقه مديريتي مك نرني بسيار درخشان است. او همچون بنيانگذار شركت، ويليام بوئينگ، دانش‌آموخته دانشگاه ييل است و MBA را از دانشگاه هاروارد اخذ كرده است.
او 19 سال در جنرال الكتريك مشغول به كار بود و قبل از پيوستن به بوئينگ، مديرعامل شركت 3M بود. او كاركنان را منبع اصلي قدرت بوئينگ مي داند و بر اين باور است كه ديدگاههاي متنوع آنان در توليد خلاقانه محصولات به شركت كمك مي كند؛ شركتي كه همه با تعهد بر توسعه مستمر در آن گردآمده اند.

آينده
شركت بوئينگ چشم‌انداز خود را براي سال 2016 چنين ترسيم كرده است: كاركردن با يكديگر به مثابه يك شركت جهاني براي رهبري صنعت هوا فضا.