(1062 كلمه مجموعاً در اين متن موجود است) (389 بار خوانده شده است)
05/03/88 نويسنده: كوين واتكينز
در چند دهه اخير و در پي سرمايهگذاري چند ده ميليارد دلاري ابر شركتهاي خارجي در كشور هند، بسياري از كارشناسان دنيا از اين كشور به عنوان يكي از الگوهاي توسعه ياد ميكنند. اما در فراسوي شعارهاي مربوط به بازار آزاد، جهانيسازي و انقلاب سبز، حقايق ناگفتهاي از زندگي مردم اين كشور وجود دارد كه ناگفته مانده است. به گزارش فارس،افزايش فاصله طبقاتي، گسترش بيماريهاي عفوني و مسري قابل پيشگيري و ترك تحصيلهاي گسترده درميان كودكان، بخشي از اين حقايق است كه در فراسوي شعارهايي نظير گسترش فناوري اطلاعات در هندوستان، با ناديدهانگاري روبهرو شده است. نويسنده اين مقاله معتقد است كه تغيير وضعيت كنوني، نيازمند اصلاحاتي گسترده و فراگير در همه سطوح مديريت اين كشور فقير ميباشد. در فيلم «سفر به هند»، هنرپيشه فيلم «آدلا كوئستد» در صدد كشف هند واقعي و چيزي فراتر از انديشه كليشهاي مستعمره انگلستان ميباشد. در پايان نيز وي در مييابد كه او در گذشته دچار كجفهمي و دركي نادرست بوده است. اينك نيز در سايه عطش جهاني در راستاي جهانيسازي، هند واقعي به دنبال فرصتهاي بدون مرز بوجود آمده در سايه تغييرات مربوط به بازار آزاد ميباشد، هرچند ما در اين فرآيند ميتوانيم ناگفتههايي را مطرح كنيم. امروزه در بسياري از كشورهاي دنيا، ما شاهد تلاش در جهت تقويت انديشههاي جهانيسازي بودهايم واينك هند نيز با حركت در مسير چين، به دنبال دستيابي به يكي از بيشترين نرخهاي رشد اقتصادي است. از بخش فناوري اطلاعات تا فولاد،سيمان و قطعات خودرو، شركتهاي هندي در سراسر دنيا حضور يافتهاند. البته سمبلهاي اين توسعه و پيشرفت در همهجا قابل مشاهده است؛ چراكه به عنوان مثال، گسترش روزافزون فروشگاههاي زنجيرهاي بزرگ نشاندهنده شكلگيري يك طبقه متوسط 250 ميليون نفري در اين كشور ميباشد. همه ماهه نيز، 5 ميليون نفر به تعداد استفاده كنندگان از سرويسهاي تلفن همراه در هند اضافه ميشود. بازار سهام نيز در مرحله رشدي انفجاري قرار دارد و سرمايهگذاران خارجي نيز به اين كشور آمدهاند. اما امروزه به سادگي ميتوان «هند واقعي» را به فراموشي سپرد. چرا كه هند كشوريست كه همه ساله در آن 2.8 ميليون كودك به دليل تغذيه نامناسب و بيماريهايي كه به راحتي قابل پيشگيري و درمان هستند، جان خويش را از دست ميدهند. اين تعداد، تقريباً يك چهارم كل كودكاني است كه در سراسر جهان، جان خويش را از دست ميدهند. تقريباً نيمي از كل كودكان هندي، دچار كموزني بوده كه اين نرخ حتي از وضعيت كودكان اتيوپيايي هم وخيمتر است. درهمين حال، بايد اضافه نمود كه 300 ميليون هندي، درآمد روزانهاي كمتر از 50 پني دارند. براساس هريك از معيارهاي توسعه و رشد اقتصادي، وضعيت اقتصادي و اجتماعي اين كشور، بسيار نامناسب است. از لحاظ توسعه انساني نيز اين كشور روند رشد اندكي دارد. البته هند در مقايسه با همسايگانش، وضعيت بهتري دارد، چراكه به عنوان مثال، بنگلادش فقيرتر از هند بوده و رشد اقتصادي كمتري را نيز داراست. اما در طول دهه گذشته، دولت بنگلادش توانسته نرخ مرگ و مير كودكانش را 50 درصد بيشتر از هنديها كاهش دهد و هم اينك بنگلادش از نرخ زنده ماندن كودكان بهتري نسبت به هندوستان برخوردار است. ازسوي ديگر، هنگامي كه وضعيت فقر و درآمدهاي مردم هند را مورد بررسي قرار ميدهيم، تصوير بدست آمده پيچيدهتر ميگردد. خبر خوب اين است كه نرخ كلي فقر، همه ساله 1 درصد كمتر ميگردد. ولي خبر بد اينست كه اين وضعيت تنها به دليل رشد بالاي اقتصادي بوجود آمده در دهه گذشته، پديد آمده است. اما چه چيزي، هند را تا اين حد عقب نگاه داشته است؟ هند كشوريست كه ما در آن با انواع تقسيم بنديها روبروهستيم. مثلاً از لحاظ پويايي اقتصادي، ايالتهاي جنوبي هند در مقايسه با ايالتهاي شمالي، از وضعيت بهتري در حوزههايي نظير شهرسازي و كشاورزي و فاصله فقير و غني برخوردارند. نهادهاي اقتصادي و اتحاديههاي جهاني هم تأثير اندكي بر اين تقسيمبنديها داشتهاند، چراكه رشد اقتصادي بالا در نهايت تنها به رشد فقر در اين كشور انجاميده است. مثلاً موج انفجار تكنولوژيهاي پيشرفته را در نظر بگيريد. اين فناوريها از سوي عدهاي به عنوان نيرويي در جهت ايجاد انقلابي در جامعه هند نگريسته ميشود، اما واقعيت بسيار ملالآور است. بخش فناوري اطلاعات (IT) در مجموع براي 1 ميليون نفر اشتغال ايجاد نموده است، درحالي كه همه ساله 8 ميليون نفر به جمع متقاضيان كار در اين كشور بزرگ افزوده ميگردد. نرخ اشتغال در بخش كشاورزي سنتي نيز در دهه گذشته روبه كاهش نهاده است و بدين ترتيب كشاورزي كه منبع زندگي سه چهارم جمعيت هند ميباشد، در دايره بسته رشد پايين و كاهش سرمايهگذاري، گرفتار آمده است. ازسوي ديگر، ضعف خدمات دولتي نيز تأثيرات ناشي از اين رشد نامتوازن را با گسترش بيشتري روبرو كرده است. مثلاً ايالت اوتارپرادش با جمعيتي بيش از دو كشور آلمان و انگلستان، از لحاظ گسترش واكسيناسيون، وضعيتي بدتر از كشور فقير مالي و از لحاظ نرخ مرگ و مير كودكان، وضعيتي مشابه كشور سودان دارد. سيستم آموزش عمومي هم در وضعيتي وخيم قرار دارد. چراكه تنها كمتر از 10 درصد كودكان وارد دبيرستانها ميشوند. رهبران تجاري هند نظير «نارايانا مورتي»، مدير گروه شركتهاي فناوري اطلاعات اينفوسيس (Infosys)، هشدار داده است كه سيستم صنعتي كشورهاي جهان اول، نميتواند بر پايه بيسوادي گسترده، عدم دسترسي به آموزشهاي مدرسهاي و نابرابريهاي كلان جنسيتي موجود در كشورهايي نظير هند، بنا شود. بدين ترتيب به نظر ميرسد كه سرمايهگذاري اندك و موقتي به همراه عدم پاسخگويي در بخش خدمات را بايد علت اساسي شكلگيري اين مسائل دانست. باتوجه به نرخهاي پايين اخذ ماليات و كسري بودجه عظيم اكثر ايالتها، رشد اقتصادي موجود به سرمايهگذاريهاي عمومي و دولتي قابل استفاده براي مردم تبديل نشده است. البته توزيع مجدد ثروت ميتواند تاحدودي مشكلات كنوني را حل نمايد. چراكه مثلاً در سالهاي اخير، اعتبارات دولتي بيشتري در جهت پرداخت يارانه به طرحهاي دسترسي كشاورزان ثروتمند به آب رايگان (عليرغم نتايج اسفبار و نابود كننده اين طرحها بر محيط زيست اين مناطق) در مقايسه با بودجههاي پرداخت شده در بخش مراقبتهاي اوليه بهداشتي و درماني ازسوي دولت هند هزينه شده است. درحالي كه تعدادي از كارشناسان از نرخهاي رشد اقتصادي اعلام شده در مورد دولت هند، بهتزده شدهاند، مردم هند ديدگاه بسيار فراگيرتر و عميقتري دارند. چراكه سال گذشته، آنان ديگربار به دولتي كه با شعار «هند، ميدرخشد» به قدرت رسيده بود، رأي ندادند. زيرا هنديها معتقد بودند كه در برنامههاي اين دولت، عدالت اجتماعي ناديده گرفته شده است. اما تغيير اين ديدگاه، نيازمند اصلاحاتي گسترده و فراگير است كه بايد درميان همه ردههاي حكومتي و آنهايي كه اقتصاد اين كشور را به اين مرحله رساندهاند، جاري گردد.
