کار، دنیای کار، واژه های کار

(1862 كلمه مجموعاً در اين متن موجود است)
(3327 بار خوانده شده است)  

87/11/07
کار فعالیتی دائمی که برای تولید کالا و خدمات در قبال گرفتن دستمزد انجام می گیرد.( 1 )
پس در کار سه خصوصیت وجود دارد که آنرا از سایر فعالیتها متمایز می سازد. یکی این که مداوم و همیشگی است دیگر اینکه به تولید کالا و خدمات منجر میشود و علاوه بر این درقبال دریافت پول انجام میگیرد بنابراین فعالیتی که مستمر نباشد ( یعنی در فاصله زمانی
مشخص و بصورت منظم انجام نگیرد) و یا فعالیتهایی نظیر لباس پوشیدن معاشرت و قدم زدن که به تولید کالا نمی انجامد و یا کارهایی که مثل خدمات خانه داری بانوی منزل که در قبال دریافت دستمزد صورت نمیگیرد ، (( کار محسوب نمیشود)).
علل کار کردن افراد:
مهمترین دلیل کار کردن مردم امرار معاش است آنها برای گرفتن دستمزد به منظور تامین
مایحتاج خود کار میکند. امرار معاش با اینکه در کار کردن انگیزه ای قوی است ولی تنها
انگیزه نیست علاقمندی محبوبیت اجتماعی و یا ارضای سایر نیازهای جسمانی و روانی. عوامل دیگری برای انجام کار می باشد.
اگر دو شغل با درآمد مساوی به چند نفر عرضه شود هرکدام یکی از آن دو را انتخاب خواهند کرد اینجا دستمزد و امرار معاش مطرح نیست بلکه عومل دیگری نظیر علائق و نیازهای متفاوت افراد به میان می آیند.
یکی از دلایل کار کردن افراد پایگاه اجتماعی آنهاست موفقیت شخص در جامعه به وسیله کاراو تعیین می شود. مثلا پزشکان و مهندسان و استادان دانشگاه پایگاه مهمی دارند ولی
کارگران در درجات پایین تر قرار می گیرند.
برای روشن شدن بیشتر موضوع به سایر نیازهایی اشاره می شود که کار قادر به ارضای آنهاست و در زمره علل و انگیزه کارکردن افراد به شمار می روند.
نیازهایی که قادر به ارضای آنهاست:
یکی از نیارهایی که به وسیله کار ارضا می شود نیاز با مردم بودن است افراد ی که این
نیاز را دارند دوست ندارند کارهایی را برگزینند که به تنهایی انجام می شود این گروه به
کار کردن در جمع علاقه مند می باشند بر عکس عده ای مایلند به تنهایی کار کنند این دو
دسته نیازهای شخصی متفاوتی دارند . نیاز دیگری که رفع آن از طریق کار میسر است خدمت کردن به مردم است در اینجا موضوع خدمت به مردم مطرح می باشد ولی در نیاز قبلی بودن با مردم است. شاید شخص کاری را در تنهایی انجام دهد و ضمنا نیاز وی در مورد خدمت کردن به مردم نیز ارضا شود.
از جمله نیازهایی که در افراد به وسیله کار ارضا می شود می توان به تعداد زیادی اشاره
کرد از جمله این که عده ای مایلند چیزی را خلق کنند و یا مورد تایید دیگران واقع شوند و
یا توانایی های خود را ارزیابی نمایند.
در این مورد نظریاتی از ویلیام مننجر(2) بیان می شود:
به نظر او یک رشته نیازهای روانی است که بوسیله کار ارضا میشود این نیازها عبارتند از :

1 – کار وسیله ای برای مهار و مصرف کردن انرژی افراد در راه مطلوب : افرادی دارای انرژی زیادی میباشند بوسیله کار این انرژی مهار و مصرف میشود.
2 – کار وسیله ای است برای ایجاد روابط اجتماعی: صمیمی ترین دوستان کسانی هستند که همکارند از طریق کار کردن و ایجاد روابط اجتماعی می توان مورد تایید دیگران قرار
گرفت.همچنین یکی از نیازهای انسان که دوست داشتن و دوست داشته شدن است تا حدودی بوسیله کار ارضا میشود.
3 – کار به انسان فرصت می دهد تا جزئی از کل باشد: فرد از طریق کار کردن خود را عضوی از جامعه می داند که در تولید کالا و یا انجام خدمتی در آن نقشی به عهده دارد و این نقش را مهم می شمارد مثلا عضو یک اداره خود را جزئی از آن اداره می داند و این خود وسیله دیگری است برای نزدیک شدن فرد به جامعه.
4 – کار فرصتی است که انسان بوسیله آن توانایی های خود را ارزیابی می کند: انسان با
مقایسه وضع خود با دیگران به تواناییها و محدودیتهای خود آگاه می شود و بر مهارتهای
شغلی خود می افزاید. کسی که چیزی را خلق می کند توانایی انجام کار را احساس میکند و از نتیجه کار خود راضی است بیشترین صنعتگران و هنرمندان در این زمینه نیازشان برآورده می شود.
5 – کار یکی از علائم بلوغ و بزرگسالی است: نوجوانی که با خانواده اش زندگی میکند و
هزینه خانواده را تامین می کند احساس غرور و بزرگسالی می کند.
6 – برای عده ای از مردم کار دلیل زیستن است: اگر از این گروه بپرسید (( که هستید؟))
شغل خود را می گویند برای این که این عده شغلشان از همبستگی های خانوادگی مهمتر است.
نکاتی درباره دنیای کار:
درباره مشاغل و دنیای کار مطالبی قابل طرح است که به بعضی از آنها اشاره می شود:
1 – مشاغل پیوسته در تغییرند. بعضی از مشاغل از بین می روند و مشاغل جدیدی نیز به وجود می آیند.
2 – اکثر مشاغل به یکدیگر وابسته اند و در این میان مشاغلی که در یک حوزه شغلی قرار
میگیرند به یکدیگر وابستگی بیشتری دارند.
3 – همه کارها مهم هستند و در این مورد صاحبان مشاغلی ارزشمند تر و شایسته ترند که یا به کار انداختن توانایی و مهارت خود کارشان را به نحو احسن انجام می دهند.
4 – مشاغل متعدد و متنوعند و این تعدد و تنوع با پیشرفت صنعت و علوم بیشتر می شود.
5 – در بسیاری وابستگی به دیگران اجتناب ناپذیر است یک نویسنده کارش وابسته به ناشر و ناشر کارش وابسته به صنعتگری است که ماشین چاپ او را می سازد.
6 – کار تخصصی است و تخصص لازمه تقسیم کار است.
7 – در بسیاری از مشاغل تقسیم کار بسیار جزئی و دقیق است .
8 – لازمه بسیاری از مشاغل استفاده از تکنولوژی است و هر چه علم و تکنیک پیش برود ازکارهای انجام شده با دست کاسته می شود.
9 – در کشورهای صنعتی بسیاری از کارکنان در صنایع و سازمانهای بزرگ به کار اشتغال دارند.
10 – ورود به مشاغل از سطوح مختلف و از راهها متعدد امکان پذیر است..
11 – مشاغل مبنای افقی و عمودی دارند به عبارت دیگر سلسله فعالیتهای درون یک شغل مبنای افقی و مشاغلی که از نظر سطح در بالا و پایین قرار می گیرند مبنای عمودی مشاغل را مشخص می سازند. سلسله مراتب توجیه کننده مبنای عمودی مشاغل است .
12 – توزیع مشاغل در بخشهای شغلی متفاوت در حال تغییرند در جوامع اولیه و کشورهای عقب افتاده بیشترین مشاغل در بخش کشاورزی و در جوامع در حال توسعه بیشترین مشاغل در بخش خدمات و در کشورهای صنعتی بیشترین مشاغل در بخش صنعت وجود دارند و این جوامع زمانی که به سوی صنعت خود کا ر بروند مشاغل به سمت بخش خدمات تغییر جهت خواهند داد بنابراین با رشد و تکامل جوامع مشاغل به سرعت در بخش های مختلف جا به جا می شوند.
14 – هر کسی برای مشاغلی بیش از آنچه تصور می کنند شایستگی دارد یا به عبارت دیگر هر فرد برای یک شغل ساخته نشده بلکه امکان دارد یک فرد برا ی مشاغل متعددی آمادگی داشته باشند.
تعریف چند واژه مربوط به کار:
کارگر: کسی است که به هر عنوان در مقابل دریافت حق السعی اعم از مزد، حقوق سهم سود و سایر مزایا به در خواست کارفرما کار میکند.(3)
کارگر شخصی است که با قرارداد خصوصی یا عمومی شفاهی یا کتبی کاری را برای کارفرما ی خود و تحت نظر او انجام دهد.(4)
به نظر می رسد کارگر کسی است که با انجام فعالیتی طبق نظر کارفرما دارای حق دریافت مزد طبق قراردار از کارفرما می شود یا کارگر کسی است که برای دیگران با خواست آنها کار میکند.
کارفرما: شخصی است حقیقی یا حقوقی که کارگر به درخواست یا به حساب او در مقابل دریافت حق السعی کار میکند.(5)
کار فرما کسی است که برای انجام فعالیتی شخص یا اشخاصی را به کار می گیرد و در مورد چگونگی کار دستور می دهد.
کارمزد: پولی که کننده کار ( کارگر) در برابر کاری که انجام داده از کارفرما میگیرد.
کارخود: شخصی است که برای خودش کار میکند مثل صاحب مغازه، کشاورز، مالک و راننده خودرو و کارخود کسی است که با انجام فعالیتی طبق نظر خودش کار می کند و در آمدش هم برا ی خودش می باشد.
از کار افتاده: کسی است که در اثر پیری یا سانحه ای توان ونیروی لازم برای انجام کار
مورد نظر را ندارد.
کار اجباری: خدماتی که با تهدید به مجازات و بدون آنکه ذینفع به میل و رضای خاطر برای انجام آن داوطلب شده به وی تحمیل می گردد و لی به حسب پاره ای از قوانین موارد ذیل
استثنا شده است:
1 – خدمت نظامی: که برابر قانون به شخص محول شده باشد.
2 – کاری که نتیجه محکومیت بوده و دادگاه صالح به محکوم تحمیل می کند به شرط اینکه تحت مراقبت مقامات عمومی کشور صورت گیرد و به ثالث و اشخاص خصوصی واگذار نشود.
3 – کاری که با اقتضای (( فورس ماژور )) تحمیل می شود از قبیل اینکه در مواقع جنگ یا احوال بروز آن حوادث ناگوار مانند آتش سوزی ، سیل، قحطی، زلزله و شیوع امراض ساری بین مردم یا حیوانات و هجوم حیوانات و حشرات موذی و انگل های نباتی به طوری که شرایط عادی زندگی تمام یا قسمتی از ساکنین یک کشور در معرض مخاطره قرار گیرد.
کار تولیدی: کاری است که مستقیما در امر تولید موثر است در مقابل کارهایی استعمال می
شود که مستقیما در امر تولید دخالتی ندارند ولو اینکه بطور غیر مستقیم در آن تاثیر
بگذارند مانندکار پزشک وقاضی.
کار اقتصادی: فعالیتی است که باعث میشود ارزش کالا یا خدمتی افزایش یابد.
کار غیر اقتصادی: فعالیتی است که باعث می شود ارزش کالا یا خدمتی کاهش یابد.
کار موظف: کاری است مستمر که در مقابل آن به نحوی از انحنا حقوق داده میشود.
کار افتخاری: کاری است که برای هدفهای بزرگ بدون دریافت حقوق انجام میشود.
کار حرام: کارهایی که موجب ضرر و زیان فرد یا اجتماع می گردد و از نظر اسلام حرام است مثل ساخت آلات قمار، آلات لهو، ربا خواری، سرقت و دزدی، غش در معامله و ......
کار حلال: کاری است که فرد برای بهبودی اوضاع خود و خانواده اش انجام می دهد پیامبر می فرمایند: هر کسی که برای اداره زندگی خود و خانواده اش تلاش نکند و آنها را رها سازد ملعون است.
کار مستحب: بعضی کارها از نظر اسلام مستحب است کارهایی که منفعت عمومی دارد و انجام دهند آن نیکو کار خوانده می شود مثل ساختن پل، احداث بیمارستان حمایت از یتیمان دستگیری از مستمندان.
کار مکروه: کارهایی که از نظر اسلام انجام دادن و ندادن آن مساوی است مثل کار زیاد برای ازدیاد ثروت و ....
کار ایده ال: کاری است که کننده آن به غیر از در آمد لذت هم ببرد.
نتیجه کار: فرد با کار کردن باعث در آمد برای خود و خدمت به دیگران می شود.
مدیر محمدرضا شاهین
کاریابی کارمند اصفهان