پنجشنبه 4 خرداد 1391 - 22:28

بيماري‌هاي كليه شايع، خطرناك اما قابل درمان

(1331 كلمه مجموعاً در اين متن موجود است)
(1023 بار خوانده شده است)

87/08/25
فرصت چهارساله براي مقابله با بروز فاجعه بيماريهاي كليوي را جدي بگيريم !
«بيماري‌هاي كليه شايع، خطرناك اما قابل درمان»، اين مطلب حقيقتي است كه كليه كارشناسان به آن اذعان داشته و در اسفند سال گذشته از سوي انجمن جهاني كليه به عنوان شعار روز جهاني برگزيده شد.
در روز جهاني كليه سعي مي‌شود كه با افزايش آگاهي اجتماعي در مورد وضعيت آماري بيماري‌هاي كليه و همچنين ايجاد هشدار در مورد عواقب بيماري‌هاي كليه و ترغيب سياستگذاران سلامت و مردم به سرمايه‌گذاري براي بيماري‌هاي كليه اقدام شود. اين در حالي است كه هفته حمايت از بيماران كليوي (23 تا 30 آبان ماه) هفته ملي محسوب شده و در كشورهاي مختلف در زمان‌هاي متفاوت برگزار مي‌شود. در اين هفته تلاش مي‌شود كه وضعيت بيماران كليوي مورد بازنگري قرار گرفته و مشكلات متعددي كه اين بيماران با آن مواجه بوده و حل نشده باقي مانده‌ به چالش كشيده شود. به گزارش ايسنا، دياليز در بيماران كليوي، رنجي است كه نمي‌توان حد و مرزي را براي آن متصور شد. روزانه 200 ليتر خون توسط كليه‌ها تصفيه مي‌شوند كه با از كار افتادن آنها، اين وظيفه تصفيه دامن گير دستگاه‌هاي دياليز مي‌شود. به گفته كارشناسان؛ هر دستگاه دياليز در دنيا از عمري پنج ساله برخوردار است اين در حالي است كه در كشور ما حتي دستگاه‌هاي 20 ساله نيز به كار گرفته مي‌شوند. باز هم به گفته كارشناسان؛ امروزه جمعيت بيماران كليوي و دياليزي از رشد روزافزوني برخوردار بوده و همه ساله افراد زيادي در سراسر جهان به ‌بيماري حاد كليه كه ‌در مراحل اوليه علايم و نشانه‌اي ندارد، مبتلا مي‌شوند. به اين ترتيب در صورت عدم برنامه‌ريزي و پيشگيري، در آينده‌اي نه چندان دور دردي مشترك با عنوان "نارسايي كليه" انسان‌هاي سر تا سر دنيا اعم از مسوولان و رجل سياسي تا غريب‌ترين عضو ساكن روستاهاي دورافتاده را با يكديگر پيوند خواهد داد.
به گفته مسوولان و بر اساس محاسبات ستاد وزارت بهداشت، افزايش تعداد تخت‌هاي دياليز به عنوان يك ضرورت مسجل شده است. متاسفانه ما نيز در كشور با روند روبه رشد بيماران دياليزي مواجه هستيم. طوري كه در سال 1380 جمعيت مبتلايان به بيماري‌هاي مزمن كليه (ESRD) حدود 16 هزار نفر گزارش شده بود كه اين رقم در سال 86 به 32 هزار نفر افزايش يافت. همچنين پيش بيني مي‌شود تا پايان سال 91 جمعيت مبتلايان به ESRD دو برابر شود. بنابراين حدود چهار سال براي مقابله و مديريت اين بيماري‌ها زمان باقي است. در حال حاضر بالغ بر 35 هزار بيمار كليوي تحت دياليز يا پيوند در كشور وجود دارد. بر اساس استانداردهاي جهاني حدود 500 ميليون نفر در دنيا در معرض بيماري‌هاي كليوي قرار دارند. به عبارت ديگر از هر 10 نفر يك نفر به نارسايي كليه مبتلاست. حدود 49 درصد بيماران كليوي تحت درمان پيوند كليه، 3/5 درصد از روش درماني دياليز صفاقي و 47/5 درصد از دياليز خوني استفاده مي‌كنند.
همچنين با توجه به نرخ رشد جمعيت بيماران كليوي در كشور، طي 10 سال گذشته تعداد بخش‌هاي دياليز از 147 بخش به 336 بخش افزايش يافته است كه افزايش اين تعداد تخت نيز به عنوان يك ضرورت، براي مسوولان مسجل شده است. بر اساس آمارها، طي سال 86 حدود 58 درصد از بيماران كليوي از سه نوبت دياليز در هفته استفاده مي‌كردند. 40 درصد بيماران از دو نوبت دياليز در هفته و درصد كمي هم يك بار در هفته دياليز مي‌شدند. بنابراين تنها حدود 60 درصد بيماران از استانداردها بهره‌مند هستند.
در حال حاضر مجموعه بيماري‌هاي مزمن غيرواگير بيش از 72 درصد بار بيماري‌ها را در افراد بالاي 30 سال تشكيل مي‌دهد. در حالي كه مرگ و مير ناشي از بيماري‌هاي عفوني در پايان اين دهه 3 درصد كاهش مي‌يابد، 17 درصد در اين بيماري‌ها افزايش خواهد داشت. از طرف ديگر بيش از 80 درصد بودجه‌هاي بهداشت و درمان دنيا صرف اين بيماري‌ها مي‌شود. راه آسان و كم هزينه، پيشگيري و تشخيص زودرس بيماري‌هاي مزمن غيرواگير از جمله بيماري‌هاي كليه و درمان‌هايي در جهت كند كردن سير بيماري و جلوگيري از بروز عوارض آن است. اين امر با آزمايش‌هايي ساده امكان پذير است. به اين ترتيب اين بيماري در مراحل اوليه كنترل شده و خطر نارسايي كليه انتهايي (دياليز و پيوند) و مشكلات قلبي و عروقي ناشي از آن كاملا منتفي مي‌شود.
دكتر احمد تارا، رييس بيمارستان شهيد مدرس و فوق تخصص كليه، در گفت‌وگو با خبرنگار ايسنا، با اشاره به نياز دوره‌اي تجهيزات پزشكي از جمله دستگاه‌هاي دياليز به نوسازي و همچنين جايگزيني دستگاه‌هاي جديد گفت: دربحث تجهيزات پزشكي روند جاري وجود دارد؛ به اين ترتيب كه اين وسايل پس از ورود به كشور به كار گرفته مي‌شوند و پس از مدتي نياز به نوسازي دارند. طي ده سال اخير بسياري از بخش‌هاي دياليز در كشور به دستگاه‌هاي جديد مجهز شدند؛ اما، در مقابل رشد زياد بيماران نيازمند دياليز و همچنين نياز به گسترش بخش‌هاي جديد در عمل به ندرت از دستگاه‌هاي جديد براي نوسازي بخش‌هاي با دستگاه‌هاي قديمي‌تر استفاده مي‌شود.

وي در اين باره ادامه داد: همانطور كه مركز مديريت پيوند و بيماري‌هاي خاص وزارت بهداشت اعلام كرده كمبود جدي دستگاه‌هاي دياليز در كشور مسجل شده است. وي قرار نگرفتن پيوند در رديف بيماران خاص را از جمله چالش‌هاي بزرگ بيماران مبتلا به نارسايي مزمن كليه عنوان كرد و افزود: بسيار ضروري و توجيه‌پذير است كه پيوند نيز در گروه بيماران خاص قرار گيرد. مشكلات اين بيماران تنها محدود به خاص بودن آنها نيست؛ چرا كه اين بيماران در شرايط فعلي با قيمت بسيار بالاي داروهاي پس از پيوند مواجه هستند. قيمت داروهاي پيوند به ويژه براي شش ماه اول پس از پيوند نسبت به سه سال گذشته به طور متوسط تا 20 برابر افزايش پيدا كرده است كه اين امر اغلب از توان بيماران خارج بوده و بعضا ممكن است درمان‌هاي ارزان قيمتي براي آنها استفاده شود كه مسلما در طول عمر كليه پيوندي موثر خواهد بود.
وي افزود: از طرف ديگر براي بيماري كه دچار پس زدگي كليه شده و مقاوم به درمان‌هاي ارزان است هزينه يك دوره درمان بيمار به طور متوسط 4 تا 6 ميليون تومان برآورد مي‌شود؛ كه پرداخت اين رقم براي معدود افرادي بدون كمك سايرين ممكن خواهد بود. وي با استناد به آمارهاي سازمان جهاني بهداشت گفت: طي سال 2010 بيماري‌هاي قلبي عروقي و ديابت به دليل فقدان برنامه‌هاي پيشگيري، در منطقه خاورميانه با انفجار بروز همراه خواهد بود و به دنبال آن انفجار شيوع بيماري‌هاي كليه در حال پيش آمدن است. طوري كه تا سال 2010 به نسبت سال 2000 در منطقه خاورميانه آمار دو برابر خواهد شد. دكتر تارا در ادامه با اشاره به تامين وسايل درماني مورد نياز بيماران كليوي گفت: معمولا تامين وسايل براي افرادي كه در محدوده قابل انتظار از لحاظ سن، جنس و نوع بيماري قرار دارند كار مشكلي نيست. اما بعضا براي بيماراني كه نيازهاي خاص دارند پيش بيني تامين تجهيزات با مشكلاتي مواجه مي‌شود. نكته‌اي كه بسيار يادآوري آن مهم است اين است كه وضع موجود دياليز و پيوند در ايران بسيار بهتر از كشورهاي ضعيف و متوسط دنيا است و حتي طبق گزارشي در سال 2002 پنجاه و هشت درصد بخش‌هاي دياليز انگليس جاي خالي براي پذيرش بيماران نداشته‌اند. حقيقتا دولت در سال‌هاي گذشته در نقش يك سازمان خيريه عمل كرده و بسياري از هزينه‌هاي دياليز در كشور رايگان بوده است. در حالي كه در بسياري از كشورهاي جهان خدمات دياليز رايگان نبوده و جزيي از هزينه‌هاي بيماران توسط سازمان‌هاي خيريه پرداخت مي‌شود. مسلما ادامه عملكرد دولت به عنوان متولي كامل در سال‌هاي آينده دور از انتظار خواهد بود و بايد ارگان‌هاي خيريه در كشور قوي شوند. وي با تاكيد بر ضرورت تدوين منشور حقوقي بيماران كليوي در كشور گفت: يكي از مشكلاتي كه در كشور وجود دارد عدم آگاهي بيماران از حقوق آنها به عنوان يك بيمار دياليزي است. به عنوان مثال بيمار دياليزي لازم است در هفته 12 ساعت دياليز دريافت كند؛ مگر در شرايطي كه پزشك 9 ساعت در هفته را كافي بداند. متاسفانه به دليل محدوديت بخش‌هاي دياليز بسياري از مراكز بدون اينكه براي بيمار مناسب باشد اقدام به كاهش زمان دياليز بيمار، براي پذيرش بيماران بيشتر مي‌كنند. اين امر در عمل اتلاف تجهيزات يعني ست و صافي و در كنار آن ضرر بيمار خواهد بود.

[ بازگشت به مقالات پزشکی | صفحه اصلي بخش ها ]

تمامی حقوق مادی و معنوی این سایت متعلق به روزنامه تفاهم می باشد. استفاده از مطالب سایت فقط با ذکر منبع مجاز است