87/04/30
مسعود بينش
توشيبا، آنگونه كه از نامش نيز برمي آيد، شركتي است كه از ادغام دو شركت مكانيكي و برقي پديد آمده است. نابغه مكانيكي ژاپن، هيساشي تاناكا با بنيانگذاري شركت توليدكننده تجهيزات تلگراف در 132 سال پيش اين بنا را آغاز كرد و نابغه برقي ژاپن، ايشي سوكي فوجيوكا با بنيانگذاري شركت برق توكيو در 117 سال پيش، بنا را تكميل كرد و بدينسان در 1939 با ادغام اين دو شركت، شركت توشيبا متولد شد. سير اختراعات و مصنوعات مكانيكي و الكتريكي آن دو اعجوبه ژاپني، درقالب شركت جديد نيز ادامه يافت، با اين ويژگي كه عنصر الكترونيك نيز بدان افزوده شد و توشيبا با پانهادن در عرصه توليد محصولات مختلف ديجيتالي و الكترونيكي و رايانه اي، در كنار توليد لوازم خانگي و تجهيزات پزشكي و تراشه ها و نيمه‌هاديها در صف مقدم شركتهاي برتر ژاپني و جهاني جاي گرفت. اما با داشتن چنين سابقه كهن و درخشان از لحاظ تاريخي و حركت مستمر در عرصه فناوريهاي نوين و اختراعات و ابداعات در عصر فناوري اطلاعات و ارتباطات، آتسوتوشي نيشيتا مديرعامل كنوني شركت، راه سختي را درپيش رو مي‌بيند. او اگر بخواهد توشيبا را درصدر صنايع الكترونيكي دنيا بنشاند، بايد غولهايي همچون زيمنس، سامسونگ، هيتاچي، ماتسوشيتا، سوني و LG را كنار بزند.

تاريخچه
گرچه شركتي كه امروزه به نام توشيبا شناخته مي شود، رسما 68 سال پيش تأسيس شد، اما سابقه اصلي اين شركت به 132 سال پيش، يعني سال 1875 برمي گردد. در اين سال، هيساشي تاناكا يكي از بزرگترين مخترعان ژاپن كه علاقه و مهارت خاصي در مكانيك داشت، كارخانه تجهيزات تلگراف را در توكيو راه‌اندازي كرد. اين حركت را مي توان سنگ‌بناي تأسيس شركت توشيبا دانست. در سال 1904، اين كارخانه به نام كارخانه مهندسي شيبارا تغيير نام داد. ازسوي ديگر، نابغه صنعت برق ژاپن، ايشي سوكي فوجيوكا در سال 1890، اولين كارخانه توليد لامپ فلورسنت را در ژاپن تأسيس كرد و آن را شركت برق توكيو نام نهاد. در سال 1939 با ادغام اين دو شركت، شركت TOKYO SHIBAURA تأسيس شد كه به نام TOSHIBA مشهور گشت و در سال 1984 رسما به همين نام تغيير يافت. در سال 1930 اولين ماشين لباسشويي برقي و نيز يخچال توسط شركت ساخته شد. سال بعد، اولين جاروبرقي ژاپني به بازار عرضه شد. سال 1942 اولين رادار توسط توشيبا تكميل و عرضه شد. در سال 1955 پلوپزبرقي و چهار سال بعد اولين تلويزيون ترانزيستوري و اجاق مايكروويو ساخته شد.
اين درحالي است كه شركت برق توكيو، پيش از ادغام و تشكيل رسمي توشيبا، اولين موتور القايي و نيز ژنراتور برق چرخ آبي 60 كيلووات را ساخته بود و در دهه هاي 1910 و 1920 موفق به توليد لوله پرتو X و پرتو كاتديك شده بود. در سال 1963 اولين توربين نيروگاه هسته اي به قدرت 12500 كيلووات توسط توشيبا تكميل و به كار گرفته شد. در فاصله اين دودهه، آزمايشگاههاي تحقيقاتي بسياري توسط شركت راه اندازي شد. تا سال 1978 كه اولين واژه‌پرداز ژاپني توسط توشيبا به بازار آمد، كارخانه هاي نورد، توربين‌سازي، سيليكون، لوازم خانگي و تجهيزات الكتريكي و توليد لامپ، توسط شركت فعال شده و به كار مشغول بودند. اولين سيستم پزشكي MRI در سال 1982 توسط توشيبا عرضه شد. دو سال بعد، بزرگترين نيروگاه سلول‌هاي خورشيدي 50 كيلوواتي در ژاپن راه اندازي شد. اولين رايانه شخصي كيفي (LAPTOP) در سال 1985 توسط توشيبا به جهان ارائه شد.
در 1995 ديسك‌هاي DVD با چگالي بالا توسط شركت توسعه يافت و سال بعد دستگاه DVD و DVDخوان عرضه شد. توشيبا اولين تلويزيون تخت را نيز در سال 1998 به بازار ارائه كرد. با ورود به هزاره جديدن توليد تلويزيون ديجيتالي در دستور كار شركت قرار گرفت. در سال 2005، توشيبا در عرضه HD - DVD سرآمد گشت. امروزه شركت توشيبا در حوزه صنعت الكترونيك و تجهيزات برقي پس از زيمنس، سامسونگ، هيتاچي، ماتسوشيتا، سوني و LG در مقام هفتم جهان ايستاده است. در سالهاي آغازين هزاره نو، توشيبا همكاري مشاركتي (J.V) با ماتسوشيتا را براي يكپارچه سازي كسب و كار توليد LCD در دستور كار قرار داد. توليد حافظه هاي كوچك FLASH با ظرفيتهاي مختلف از فعاليتهاي شركت بود. ظرفيت 8 گيگابايتي اين نوع حافظه‌ها در سال 2005 توسط شركت به بازار آمد. در سال 2004 كوچكترين سلول سوختي متانول با خروجي انرژي 100 مگاوات تكميل و توسعه يافت. توشيبا در سال 2006، كسب و كار نيروگاه هسته‌اي وستينگهاوس را خريد.

حوزه‌هاي فعاليت
عمده‌ترين حوزه‌هاي فعاليت توشيبا عبارت است از:
1 – دستگاهها و اجزاي الكترونيكي: حافظه‌هاي جانبي، كارت‌هاي حافظه، صفحات نمايشگر LCD، سلول سوختي براي تجهيزات تلفن همراه، نيمه هاديها.
2 – سيستم‌هاي زيرساخت اجتماعي: سيستم‌هاي قدرت، صنعتي، آسانسور، پزشكي، توربين‌هاي نيروگاههاي برق حرارتي، اسكنرهاي دقيق پزشكي، كارت‌هاي IC ورودي درها.
-3 محصولات ديجيتالي: شبكه‌هاي ديجيتالي و رايانه‌اي، ارتباطات تلفن همراه، DVD خوان، رايانه‌هاي كيفي، تلفن همراه.

فناوريهاي DVD
DVDخوان، تلويزيون تخت
و چندين فناوري ديگر اولين بار توسط توشيبا به بازار ارائه شده است.
-4 لوازم خانگي: پلوپز با فشار خلاء، ماشين لباسشويي با مصرف كم انرژي، يخچال، تهويه مطبوع.
در زمينه توليد تراشه، كارخانه‌هاي تراشه توشيبا پس از اينتل، سامسونگ و تگزاس، چهارمين توليدكننده بزرگ و برتر دنياست.

فلسفه مديريت توشيبا
چارچوب فلسفه مديريت توشيبا در تدوين چشم‌انداز و ماموريت و نيز استانداردهاي اخلاقي ديده شده است، كه هر كس در توشيبا بايد بدان عمل كند. شعار توشيبا، عمل متعهدانه براي مردم و براي آينده است. در چشم‌انداز مديريت توشيبا آمده است: شركتها از انسانهايي تشكيل شده است كه با هم كار مي‌كنند. در توشيبا، هر يك از ما تمام توان و استعداد خود را بروز مي‌دهيم و در راه موفقيت بلندمدت شركت به كار مي‌گيريم. ما به عنوان كاركنان شركت، به دنبال افكار و ايده‌هاي نوين هستيم تا آن را در خدمت شركت درآوريم. مسئوليت‌پذير باشيم و تصميم بگيريم. مديران، الهام مي‌دهند و رهبري مي‌كنند، جهت استراتژيك شركت را مشخص مي‌سازند و استعدادهاي افراد را پرورش مي‌دهند و از رسيدن به اهداف اطمينان مي‌يابند. اين مشاركت جمعي، مشتريان ما را به وجد مي‌آورد. ما با كار كردن با يكديگر، روياها را محقق مي‌سازيم تا با بالا بردن سطح زندگي مردم، دنياي بهتري داشته باشيم. توشيبا، از راه نوآوري فناوري و محصولاتي عرضه مي‌كند كه زندگي ايمن‌تر، راحت‌تر و بهره‌ورتري را فراهم آورد. ما روح نوآوري را با اشتياق خود براي شكل دادن به آينده و كمك به حفظ محيط زيست در سطح جهان تلفيق كرده‌ايم.
ما بر بنيان اعتماد و احترام، روابط نزديكي با مشتريان و شركاي كسب و كار خود در سراسر دنيا ايجاد كرده‌ايم.

تحقيق و توسعه
اساس حركت تحقيق و توسعه در توشيبا، «فناوري انسان محور» است. آنها به آينده‌نگري، راحتي، سادگي، ايمني و به وجد آوردن مشتري تاكيد مي‌ورزند. اصلي‌ترين حوزه‌هاي تحقيق و توسعه در توشيبا عبارت است از:
- حوزه شبكه و بي‌سيم؛
- حوزه انساني؛
- حوزه مواد نو؛
- حوزه سيستمها و محيط؛
- حوزه ذخيره‌سازي اطلاعات.

منابع انساني
190708 نفر كاركنان توشيبا در سال 2007 در بيش از 520 كارخانه شركت و بيش از 30 كشور جهان مشغول به كار هستند. با خريد كسب و كار نيروگاه هسته‌اي از وستينگهاوس، تعداد 20 هزار نفر به اين افراد اضافه شدند. بيش از 4 هزار تامين كننده داخلي در ژاپن و هزار تامين كننده خارج از ژاپن، پشتيباني تامين شركت را به عهده دارند.

فروش
توشيبا با فروش 8/60 ميليارد دلار و سود 17/1 ميليارد دلار در سال 2007، در جايگاه 91 پانصد شركت برتر جهاني قرار گرفت. تفكيك فروش منطقه‌اي شركت چنين است:
51 درصد ژاپن، 20 درصد آسيا (به جز ژاپن)، 15 درصد آمريكاي شمالي، 12 درصد اروپا و 2 درصد ساير نقاط جهان. تركيب فروش براساس حوزه‌هاي فعاليت عبارت است از:
محصولات ديجيتالي 36 درصد؛ زيرساختهاي اجتماعي 27 درصد؛ دستگاههاي الكترونيكي 22 درصد؛ لوازم خانگي 10 درصد و ساير موارد 5 درصد.

بنيانگذاران
يكي از بنيانگذاران توشيبا، هيساشي تاناكا از نوابع و اعجوبه‌هاي مكانيك و از مخترعان بزرگ كشور ژاپن است. او در 1799 متولد شد. تا سال 1854 كه تجهيزات تلگراف را اختراع كرد و كارخانه آن را در توكيو بنا نهاد، تعداد بي‌شماري اسباب‌بازيهاي مكانيكي و ساعتهاي مكانيكي، جاشمعي، فانوس، زمان سنج، پمپ‌هاي مكانيكي، لوكوموتيو و كشتي بخار ساخت. تلاشهاي او در گسترش سيستم تلگراف در ژاپن، همزمان با دوران امپراتور ميجي، در توسعه اقتصادي و بهبود زيرساختهاي شبكه ارتباطي كشور بسيار موثر بود. او در سال 1872 به توكيو رفت و سنگ بناي اوليه توشيباي امروزي را در منطقه گينزاي توكيو بنيان نهاد. كارخانه توليد تجهيزات تلگراف سه سال بعد افتتاح شد. تاناكا در 1881 درگذشت. شاگردش داي كيچي تاناكا راه او را ادامه داد و او كه به تاناكاي دوم شهره بود در 1882 كارخانه مهندسي تاناكا را راه‌اندازي كرد. در 1904 اين كارخانه به نام كارخانه مهندسي شيبارا تغيير نام داد.بنيانگذار ديگر توشيبا، پدر صنعت برق ژاپن، ايشي سوكي فوجيوكا در 1857 متولد شد. او علاقه وافري به رشته برق داشت و در اين زمينه تحصيل كرد. در سال 1884 در سفر به آمريكا، با اديسون ملاقات كرد. پس از بازگشت به ژاپن، در سال 1886 از تدريس در دانشگاه دست كشيد و چهار سال بعد، كارخانه ساخت لامپ را راه‌اندازي كرد. او نيروي برق را به ژاپني‌ها شناساند و ژاپن رابه عصر برق وارد كرد. در سال 1911، موفق به توليد انبوه لامپ تنگستني به نام «لامپ مزدا» شد. شركتي كه او تاسيس كرد، شركت برق توكيو نام داشت. در سال 1890 فوجيوكا اولين قطار برقي را در ژاپن راه‌اندازي كرد. او در ساخت نيروگاههاي برق در توكيو مشاركت موثر داشت. در همان سال اولين آسانسور برقي را در ساختمانهاي مرتفع توكيو به كار انداخت. فوجيوكا در سال 1918 درگذشت.

مديرعامل
مديرعامل كنوني شركت توشيبا، آتسوتوشي نيشيدا است. او ضمن تاكيد مستمر بر تداوم راه و پايبندي به ارزشهايي كه بنيانگذاران شركت بنا نهاده‌اند، بر محور سه موضوع توشيبا را به پيش مي‌برد: توجه به رشد پايدار همراه با سود، به حداكثر رساندن تاثير نوآوري و مديريت مشتري محور.

منابع:
1.www.toshiba.com
2.www.fortune.com