86/11/17
نام اسيد چرب ترانس مدتي است که به عنوان دشمن رگ‌ها مطرح است. واژه ترانس به نوع چپ‌گرد اسيدهاي چرب معمولي که به آنها «سيس» مي‌گويند، گفته مي‌شود. در صنعت براي بالا بردن مقاومت روغن نباتي مايع آن را هيدروژنه يا جامد مي‌كنند. در اين فرايند اسيدهاي چرب روغن، اشباع مي‌شود و به همين دليل به اين روغن‌ها اشباع شده مي‌گويند. روغن‌هاي جامد مدت بيشتري قابل نگهداري هستند، حرارت را بهتر تحمل مي كنند و علاوه بر اين به نور حساس نيستند ولي به دليل داشتن اسيدهاي چرب اشباع شده براي سلامت زيان آورند. علاوه بر اين در جريان هيدروژنه كردن، اسيدهاي چرب ترانس هم كه ضرر مضاعفي براي سلامت دارد در اين روغن‌ها به وجود مي‌آيد. به همين دليل روغن‌هاي جامد به طور كلي در فهرست غذاهاي خطرناك قرار مي‌گيرد. ارتباط وجود اسيد‌هاي چرب ترانس با گرفتگي عروق مدت‌ها است که در دنيا به عنوان عامل خطري جدي در مقابل سلامت افراد مطرح است و کشورها سعي مي‌کنند با تدوين قوانين از توليد و ورود کليه محصولات خوراکي که حاوي ايزومر ترانس هستند به کشورشان جلوگيري کنند. در این ارتباط وزير بهداشت، درمان و آموزش پزشكي نیز در گفت و گو با ایسنا از رشد 3 برابري مصرف كنندگان مداوم روغن مايع طي 2 سال گذشته خبر داد. دكتر كامران باقري لنكراني افزود: بر اساس آمار منتشره در شهريور ماه سال 84، فقط 13 درصد افراد جامعه از روغن جامد استفاده مي‌كردند،‌ حال آن كه اين ميزان در حال حاضر به بيش از 40 درصد افزايش يافته است. وي همچنين با اعلام اين كه تا دو سال پيش 87 درصد مردم روغن جامد مصرف مي‌كردند، گفت: خوشبختانه با طلاع‌رساني‌هايي كه در دوسال گذشته صورت گرفته، ميزان مصرف روغن جامد در كشور به كمتر از 60 درصد كاهش پيدا كرده است. وزير بهداشت از سوي ديگر از كاهش 50 درصدي اسيد چرب ترانس روغن جامد خبر داد و اظهار كرد: تا پيش از اين استاندارد اسيد چرب ترانس روغن‌هاي جامد كشور 20 درصد بود كه اين رقم به 10 درصد كاهش يافت. لنكراني با اشاره به اين كه كاهش اسيد چرب ترانس روغن جامد به 10 درصد با مصوبه شوراي عالي سلامت و همكاري موسسه استاندارد صورت گرفته است، خاطرنشان كرد: در نظر داريم تا اسيد چرب ترانس روغن جامد را در آينده‌اي نزديك به كمتر از 5 درصد كاهش دهيم و اين امر جز با همكاري صنايع مختلف امكان پذير نيست. وزير بهداشت، كاهش اسيد چرب ترانس روغن جامد را از يك سو و افزايش ميزان مصرف روغن مايع را از سوي ديگر راهي براي كاهش مضرات روغن‌هاي شامل اسيد چرب ترانس برشمرد و اظهار اميدواري كرد تا كيفيت روغن‌هاي توليد شده در داخل كشور مطابقت بيشتري با استانداردهاي جهاني داشته باشد.
در این زمینه دکترربابه شيخ‌الاسلام متخصص اپيدميولوژي تغذيه نیزبه خانواده‌ها توصيه كرد روغن‌هاي جامد را از سبد غذايي‌شان حذف و از روغن‌هاي مايع موجود در بازار كه همه گياهي هستند استفاده كنند. وی خاطرنشان كرد روغن‌هاي جامد علاوه بر چربي‌هاي اشباع شده، حاوي اسيد چرب ترانس هستند و تحقيقات جهاني ثابت كرده است كه براي قلب و عروق بسيار مضرند. دكتر شيخ‌الاسلام گفت توصيه متخصصان تغذيه اين است كه براي سرخ كردن غذا با روغن مايع نيز به تفت دادن اكتفا كنند و غذا را كمتر سرخ كنند. وي افزود اين روغن‌هاي مايع گياهي نيز براي سرخ كردن با حرارت بالا مناسب نيستند، لذا خانواده‌ها بهتر است كه از روغن‌هاي مايع مخصوص سرخ كردن آن هم به ميزان كم استفاده كنند. دكتر شيخ‌الاسلام گفت روغن‌هاي جامد موجب گرفتگي عروق مي‌شوند و افراد خانواده را زود هنگام و در سنين پايين دچار بيماري‌هاي قلبي عروقي كرده و خداي ناخواسته موجب سكته‌هاي قلبي و مغزي آنان مي‌شود. وي با ابراز تاسف از اين كه زندگي شهرنشيني تحرك را از ما گرفته است، گفت اين چربي‌ها نمي‌سوزد و همين تغذيه نامناسب و تحرك ناكافي موجب شده كه سن ابتلا به بيماري‌هاي قلبي عروقي كاهش يابد. وي خاطرنشان كرد كه به همين دليل تمام كشورهاي دنيا تلاش دارند ميزان چربي ترانس را در انواع غذاها كاهش دهند. وي گفت سازمان جهاني بهداشت اعلام كرده است كه با كاهش ‪ ۲درصد ايزومر ترانس مي‌توان تا ‪ ۲۵درصد از بيماري‌هاي قلبي عروقي جلوگيري كرد. شيخ‌الاسلام خاطرنشان كرد كه استاندارد جديد روغن جامد كه تحت عنوان "روغن خانواده" به بازار عرضه خواهد شد نيز متاسفانه تا ‪ ۱۰درصد ايزومر ترانس وجود دارد و چربي‌هاي اشباع شده آن بالاست.
سلامت خانواده در گرو استفاده از روغن‌هاي مايع گياهي است.