[1]86/08/06
آغازسرما وتشديدآسيبهاي ناشي ازآلودگي هوا !
با آغاز دومين ماه از فصل پاييز و نزديك شدن به ايام سرد سال، رفتهرفته خاطره ناخوشايند روزهاي آلوده و نفسگير تهران و ديگر كلانشهرهاي بزرگ كشور زنده ميشود؛ روزهايي كه بر اثر پديده وارونگي هوا، آلودگي هوا كه گويا ديگر ويژگياي لاينكف براي اين شهرها شده است، بيش از هميشه رخ مينمايد و هر روز بايد گوش به زنگ شنيدن هشدارهاي ايمني و حتي تعطيلي مدارس بود، هشدارهايي كه شايد چندان تاثيري هم بر سلامت شهروندان بيدفاعي كه ناگزير از نفس كشيدن و فروبلعيدن ذرات سمي منوكسيدكربن، دي اكسيد كربن، ذرات معلق و ساير اعضاي فهرست بلندبالاي آلايندههاي هواي شهر هستند، نداشته باشد!
دكتر سيد اكبر شريفيان، متخصص بيماريهاي شغلي در گفتوگو با خبرنگار ايسنا، با بيان اين كه آلودگي هوا با تغيير ساختار صنعتي جوامع، نمايان شده است، اظهار داشت: در سالهاي گذشته آلودگي هوا عمدتا گرد و غبار پراكنده در هوا بوده است. اما در حال حاضر به علت تغيير ساختار پروسههاي صنعتي، انواع مواد شيميايي در هوا پراكنده شدهاند كه در صورت افزايش آنها از حد مجاز، به عنوان آلايندههاي هوا شناخته ميشوند.
مطالعات نشان مي دهد، منواكسيد كربن، اكسيدهاي گوگرد، ذرات معلق در هوا با قطر كمتر از 10 ميكرون، اكسيدهاي نيتروژن و ازن پنج فاكتور اصلي در آلودگي هوا محسوب ميشوند كه هر يك خطرات جدي را براي سلامتي بدن به دنبال دارند. دكتر شريفيان، احتراق ناقص را يكي از منابع توليد كننده منواكسيد كربن عنوان و اذعان داشت: يكي از مهمترين منابع توليد منواكسيد كربن موتورهاي خودروها و كورههاي حرارتي هستند كه جزو شايعترين و خطرناكترين آلايندههاي صنعتي هستند. منوكسيد كربن كه فاقد رنگ و مزه است عامل اصلي اكثر مرگ و ميرها در فصل زمستان در زير كرسي و يا در حمام است. تحقيقات حاكي ازآن است كه منواكسيد كربن تنها آلايندهاي است كه ميزان آن در فضاي بسته بيشتر از فضاي آزاد است كه در صورت مواجهه مكرر، باعث گوش درد و اوتيت گوش ميشود. وي ادامه داد: بزرگترين خطر منواكسيد كربن در دراز مدت، تصلب شرايين (سفت شدگي جدار عروق) است و افرادي كه با ميزان بالايي از آن مواجههاند، جزو بيماران قلبي عروقي و سكتهيي محسوب ميشوند. دكتر شريفيان در عين حال تغيير ساختار ساختمانها از متراژهاي بالا به آپارتمانهاي كوچك را يكي از عوامل تشديد كننده مخاطرات ناشي از آلايندههاي هوا عنوان كرد و گفت: در پي اين تغييرات ديوار حايل بين آشپزخانه و اتاق نشيمن برداشته شده و به شكل «اپن» درآمده است. اين امر سبب شده كه اكسيدهاي نيتروژن حاصل از اجاقهاي طبخ غذا، در فضاي آپارتمان پراكنده و درنهايت باعث عفونتهاي مكرر تنفسي به ويژه در كودكان شود و سرماخوردگي متعدد كودكان را در فصل سرما ايجاد كند. شريفيان تصريح كرد: گاز متصاعد شده از استن براي پاك كردن آرايش و تينر نقاشي در فضا، تحت تاثير UV خورشيد تبديل به آلاينده ازن ميشود كه مشابه ازن لايه حفاظتي زمين است اما هر اندازه كه ازن جو نقش حفاظتي داشته، ازن آلاينده هوا نقش تخريبي دارد كه باعث تحريك پذيري ريه در مقابل مواد شيميايي ميشود. از سوي ديگر، وسايل نقليه بزرگي مانند تريلي، كاميون و اتوبوس به عنوان يكي از توليد كنندههاي اكسيدهاي گوگرد، با بويي شبيه به تخم مرغ گنديده از مهمترين محركهاي ريه بوده و ميتواند حملات مرگبار آسم را ايجاد كند.
وي يادآور شد: ذرات معلق در هوا با قطر كمتر از 10 ميكرون در نتيجه فرسايش لاستيك در خيابانها، آتش زدن زباله در سطح شهر و تجزيه مواد مختلف ايجاد شده و پس از ورود به دستگاه تنفسي ميتواند نهايتا باعث بروز سرطان ريه شود. همچنين بيماران عروقي قلبي، افراد مبتلا به آسم و سيگاريها جزو گروههاي آسيبپذير جامعه محسوب ميشوند كه هنگام آلودگي هوا در معرض خطر بيشتري هستند.
ماسكهاي كاغذي فقط باعث عدم ورود گرد و غبار به دستگاه تنفسي ميشود
اين موارد درحالي است كه با توجه به افزايش آلودگي هوا و در پي آن افزايش آمار بيماران در سطح جامعه مردم نيز به فكر اقداماتي براي پيشگيري مي افتند، از جمله آنها ميتوان به گسترش استفاده از ماسكهاي كاغذي در بين مردم جامعه اشاره كرد. در اين ارتباط، دكتر شريفيان نسبت به گسترش مصرف ماسك هاي كاغذي در شهر تهران ابراز نگراني كرد و گفت: ماسكهاي كاغذي فقط براي استفاده جراح در اتاق عمل است و به هيچ وجه نميتوانند، باعث عدم ورود آلايندههاي هوا به ريه شده و عدم مصرف آن به مراتب بهتر از زدن آن محسوب مي شود زيرا استفاده از ماسكهاي كاغذي اطمينان كاذب به افراد داده كه متاسفانه يك ايراد فرهنگي به حساب ميآيد.
وي خاطرنشان كرد: به علت اين كه ماسكهاي كاغذي ناخودآگاه، مقاومتي را مقابل تنفس فرد ايجاد ميكنند، بنابراين فرد مجبور به تنفس عميق است كه باعث انباشته شدن مواد آلاينده در اعمال ريه ميشود. ماسكهاي كاغذي چنانچه مرغوب باشند، فقط باعث عدم ورود گرد و غبار به دستگاه تنفسي مي شوند.