[1]فيلترينگ سايتهاي اينترنتي در كشورهاي جهان 1-
86/6/17
مشترك گرامي، دسترسي به اين سايت امكان پذير نميباشد" هنگام جستجو در اينترنت،وقتي اين عبارت بر صفحه مانيتور نقش ميبندد، نشان از اين دارد كه سايت مورد نظر "فيلتر " شده است. فيلترينگ " همانگونه كه ميتواند برخي از سايتهاي غير مفيد و غير اخلاقي را مسدود سازد، ميتواند سايتهاي مفيد و سالم را از دسترس كاربران دور كند. به گفته آگاهان ،فيلترينگ اگر صحيح به كار گرفته نشودچرخه صحيح اطلاع رساني را دچار اختلال خواهد كرد و در اين صورت زيانهاي ناشي از فقدان اطلاعات صحيح براي جوامع بشري بسيار بيشتر خواهد بود. عمده دلايل فيلتر كردن اينترنت در كشورهاي مختلف را ميتوان در چهار تقسيم بندي كلي گنجاند: "مسائل سياسي"، " مسائل اجتماعي"، " مسائل امنيتي " و "مسائل اخلاقي ". آنچه باعث تفاوت مبنايي هر كشور براي فيلترينگ ميشود، ارزشهاي بنيادين مورد توجه در هر مقوله در آن كشورهااست. در مجموع ميتوان گفت تعداد كشورهايي كه در منطقه و جهان به نحوي با مساله فيلترينگ و سانسور در اينترنت مواجه هستند نسبتا قابل توجه است. كشورهايي مانند سوئد، فرانسه وآلمان در قاره اروپا و كشورهايي مانند هند،عربستان، كوبا، كره جنوبي، مالزي و در مجموع آسيا به عنوان بزرگترين قاره دنيا و نيز كانادا داراي گستردهترين ميزان تنوع فيلترينگ ميباشند. عربستان،كويت و مصر از كشورهاي همسايه ايران هستند كه فيلترينگ شديدي را در كشورهاي خود ايجادكرده اند. گزارش زير بر تجارب ديگر كشورها در امر فيلترينگ مروري اجمالي دارد.
عربستان سعودي
در بخشي از تحقيقي كه در دانشكده حقوق دانشگاه "هاروارد" در آمريكا در زمينه فيلتر كردن سايتهاي اينترنتي در سال گذشته انجام شد، مشخص شد كه "عربستان سعودي " يكي از بالاترين رتبهها را در فيلترينگ سايتهاي اينتر نتي دارد. سايتهاي فيلتر شده در عربستان علاوه بر سايتهاي غيراخلاقي، برخي سايتهاي مذهبي، پزشكي، فكاهي، فيلم و موسيقي را نيز شامل ميشوند. اين بررسي نشان ميدهد كه سايتهاي غير اخلاقي بيش از ساير سايتها فيلتر ميشوند و در مجموع حدود ۸۶درصد از سايتهاي غير اخلاقي در عربستان غيرقابل دسترس هستند. بر پايه اين آمار ۲۴۶سايت كه راجع به مذاهب مختلف مطلب و گزارش ارائه ميدهند و نيز تعدادي سايت پزشكي از جمله سايتهايي كه كه درباره روشهاي سقط جنين توضيحاتي داشته اند، فيلتر شده اند. برخي از سايتهاي فيلترشده مربوط به زنان است و از جمله سايتهايي است كه به صورت عمومي مباحث مربوط به زنان را دنبال ميكنند كه اين نكته با توجه به محدوديتهايي كه در عربستان براي زنان وجود دارد چندان غير منتظره نيست. در بين سايتهاي مورد بررسي در گزارش يادشده ۸۱سايت مطالب صرفا فكاهي و ۲۵۱سايت درباره فيلم و موسيقي، اطلاعات ارائه ميكردند كه همگي جزو سايت هاي فيلتر شده هستند. سايتهايي نيز كه به ارائه موارد منفي از دولت و كشور عربستان ميپردازند يا با سياستهاي كلي عربستان درخاورميانه هم خواني ندارند نيز جزو سايت هاي فيلتر شدهاند (مانند سايتهاي سازمان عفو بينالملل وجنبش حزب الله وبلاگهاي شخصي افراد نيز همگي فيلتر هستند و دسترسي به آنها به سادگي امكان پذير نيست. بر پايه اين گزارش هم چنين سايتهايي كه به كاربر اجازه ميدهند تا با استفاده از آنهااز فيلترها عبور كند همگي فيلتر شده اند.
نكته قابل توجه آن كه در ميان سايتهاي فيلتر نشده، بسياري سايتهاي خبري ، سايتهاي دولتي آمريكا و اسرائيل (به جز يك مورد) قراردارند. درپايان اين تحقيق به سه نكته اشاره شده است:اول آنكه دولت عربستان در مورد فيلتركردن سايتها (چه غيراخلاقي و چه موارد ديگر) بسيار جدي است. دومين نكته اين است كه به خاطر وضعيت متمركز ارائه خدمات اينترنت در اين كشور، فيلتركردن به سادگي عملي است. و آخر اينكه، سايتهايي كه از مواردي غيراز موارد غيراخلاقي فيلتر شدهاند، جزو سايتهاي پرطرفدار در كشورهاي ديگر هستند. موثر بودن فيلتركردن در عربستان علاوه بر منحصر بودن ارائه خدمات اينترنتي در دست دولت، به خاطر منعطف بودن سيستم فيلترينك نيز ميباشد. مثلا اين كه سايتهايي كه قدرت فرار از سيستم فيلترينك را فراهم ميكنند نيز فيلتر ميشوند تا حدودي به ضمانت اجرايي سيستم فيلترينك كمك ميكند. اگرچه هميشه راههايي براي دورزدن سيستمهاي فيلترينگ وجوددارد كه كاربران در كوتاه مدت ميتواننداز آنها استفاده كنند تاهنگامي كه مسوولين فيلترينك خود رادرآن زمينه به روز كنند.