نگاهی به وضعیت آموزشی زنان افغانستان
86/6/13
گرچه سطح آموزش‌هاي مذهبي در افغانستان نسبتا بالاست، اما آموزش‌هاي كلاسيك و فني پايين است و توانايي خواندن و نوشتن محدود بوده و از معضلات كشور پايين بودن سطح آموزش‌ها است. باتثبيت نظام سياسي جديد، دولت نظام آموزشي را مورد توجه خاص قرار داد. به گزارش ایونا ، در دو دهه گذشته درصد با سوادي ‪ ۱۵تا ‪ ۲۰درصد بود كه امروز اين رقم به بيش از ‪ ۳۰درصد رسيده است. در سال‌هاي قبل از طالبان، نيمي از پسران زير ‪ ۱۰سال و ‪ ۱۰درصد دختران اين گروه سني به مدرسه مي‌رفتند. به گفته "محمد حنيف اتمر" وزير آموزش و پرورش افغانستان،براساس آمارهاي موجود هم‌اكنون ‪ ۳۰درصد از ‪ ۹هزار مدرسه اين كشور ساختمان دارد.
وي افزود: بر اساس برنامه ريزي‌هاي انجام شده طي ‪ ۱۳ماه آينده هيچ مدرسه‌اي در كابل و نيز اين ولايت بدون ساختمان نخواهد بود. چندي قبل موسسه خيريه بين‌المللي "اكسفام" در گزارشي اعلام كرد" از هر پنج دختر، يك نفر امكان تحصيل در دوره ابتدايي را پيدا مي‌كند و در مجموع بيش از نيمي از كودكان به مدرسه نمي‌روند".
در گزارش موسسه اكسفام آمده است: از سال ‪ ۲۰۰۱ميلادي تاكنون، گرچه شمار دانش‌آموزان به پنج برابر افزايش يافت،اما از هر ‪ ۲۰دختر تنها يك تن موفق به راه يابي به مقطع بالاتر از ابتدايي مي‌شوند.
تحصيلات عالي در افغانستان تا پايان دوره كارشناسي رايگان است و كشور از اين نظر با كمبودهاي جدي مواجه است، معروف‌ترين مركز آموزش عالي اين كشور دانشگاه كابل است كه در سال ‪ ۱۳۱۰خورشيدي شروع بكار كرد. در سال‌هاي اخير دانشگاهها و موسسات آموزش عالي دولتي و خصوصي گسترش يافته و شمار دانشجويان با توجه به نيازها خيلي كم است. به علت مشكلات اقتصادي و درآمد پايين خانوارها، تعدادي از نوجوانان و جوانان كه از استعداد خوبي برخوردارند،قادر به ادامه تحصيل نيستند. آنان به جاي رفتن به مدرسه در بخش كشاورزي و دامداري و ساير فعاليت ها مشغول كار مي‌شوند. يكي از بزرگ‌ترين مشكلات آموزشي افغانستان كتاب درسي و وسايل كمك آموزشي است در بسياري از مدارس دانش آموزان با كمبود كتاب رو برو هستند و مطالب درسي به صورت جزوه از سوي معلم ارايه مي‌شود.
در افغانستان زنان نقش زيادي در تصميم‌گيري هاي اجتماعي،سياسي، اقتصادي ندارند و به عبارتي"مردسالار" است و اين قشر تصميم‌گيرندگان اصلي هستند. زنان علاوه بر كار در منزل، اغلب در بافت قالي، گليم، نخ ريسي و غيره فعاليت دارند. به علت ساختار اجتماعي،برخي گروه‌ها و افراد مخالف اشتغال زنان هستند و در دوران طالبان زنان از كاركردن در بيرون خانه ، تحصيل و غيره منع شده بودند. با سقوط طالبان زنان به آزادي بيشتري دست يافتند هرچند كه تعصبات شديدي وجود دارد. زنان افغان "محجبه" هستند و نسبت به رعايت آن پاي بند هستند هر چند تلاش هايي در گذشته براي بي‌حجابي صورت گرفت اما موفقيتي نداشته است. برغم همه اين مشكلات ،زنان افغان در فعاليت‌هاي اجتماعي و سياسي تا حدودي حضور داشتند كه "كبري نورايي " نخستين زني بود كه از سال ‪ ۱۳۴۲تا ‪ ۱۳۴۸خورشيدي به عنوان وزير بهداري خدمت كرد. پس از اين تاريخ دو زن در كابينه حضور داشتند و در زمان دولت طرفدار شوروي نيز براي مشاركت اجتماعي و سياسي زنان تبليغات زيادي صورت گرفت . هم اكنون يك زن افغان مسووليت وزارت زنان را بر عهده دارد و ‪ ۲۸نفر هم در مجلس نمايندگان كشور حضور دارند و حداقل يك سوم دانشجويان برخي دانشگاهها دختر هستند. به علت منع شركت زنان در امور اجتماعي، تعداد زنان تحصيل كرده بسيار كم است و از اين نظر سخت در تنگنا قرار دارد .