لينوكس فارسي از بهمنماه سال 81 تا...؟! (1220 كلمه مجموعاً در اين متن موجود است) (493 بار خوانده شده است)  بررسي آخرين وضعيت پروژهي لينوكس فارسي در مركز تحقيقات مخابرات
لينوكس فارسي از بهمنماه سال 81 تا...؟!
86/4/9
پروژهي لينوكس فارسي از بهمنماه سال ١٣٨١ با انعقاد قرارداد مديريت پروژه ميان مركز فنآوري اطلاعات و ارتباطات پيشرفتهي شريف و شوراي عالي انفورماتيك و با حمايت شوراي عالي اطلاعرساني آغاز شد و قرار بود در طول سه سال به سرانجام برسد. اما با گذشت چند سال و ادامهي فعاليت اين طرح در مركز تحقيقات مخابرات ايران همچنان خروجي نهايي اين طرح مشخص نيست و ظاهرا نتيجهي قابل قبولي نداشته است؟!
به گزارش ايسنا؛ بسياري از كشورهاي جهان از قبيل آلمان، انگلستان، چين، كره و ژاپن، سيستمهاي عامل خود را به سمت لينوكس انتقال داده و به بوميسازي آن پرداختهاند و حتي استفاده از اين سيستم عامل در مدرسههاي اين كشورها در حال گسترش بوده و با برنامهيي مشخص به تربيت افراد آشنا با اين سيستم عامل مشغولند. در ايران نيز بنا به اين ضرورتها بود كه طرح ملي لينوكس فارسي يا طرح ملي نرم افزارهاي آزاد/متنباز تعريف و گامهايي در اين جهت برداشته شد اما متاسفانه با گذشت زمان، گويا اهميت و هدفهاي متعالي مانند امنيت، استقلال و خوداتكايي در حوزهي فنآوري اطلاعات، ايجاد تنوع نرمافزاري و جلوگيري از مونوپولي و بوميسازي مطابق با نيازهاي محلي، انتقال فنآوري و توسعهي صنعت داخلي و درنهايت، منافع مالي بلندمدت به دليل مسائل رعايت قانون كپي رايت و عضويت در سازمان تجارت جهاني (WTO) و رفع مشكلات پايهاي زبان فارسي در نرمافزارهاي متن باز پركاربرد، بويژه در سيستم عامل لينوكس كه در به سرانجام رساندن اين طرح انديشيده شده بود به فراموشي سپرده شد. اين در حالي است كه مديريت اين پروژه در سال گذشته تاخير در واگذاري بودجهي هر سالهي اين پروژه را از جمله دلايل ناتمام ماندن آن پس از سه سال مطرح كرده و از سوي ديگر نيز در همان سال مديريت اين پروژه گزارش عملكرد سه سالهاي را اعلام كرد.
بر اساس اين گزارش با توجه به برنامهي كلان طرح (مصوب كارگروه راهبري طرح )، ٨٥ درصد پيشرفت برنامه، در حوزهي پشتيباني از زبان فارسي در سيستم عامل لينوكس و ٢١ درصد در حوزهي ساير نرمافزارهاي متن باز مانند پورتالها، ترجمه واسطهاي كاربري، نرمافزارهاي كارگروهي و غيره محقق شده است.
در بخش ديگري از اين گزارش پيشبيني شده است كه تا سال ١٣٨٦ فعاليتهاي اصلي طرح، يعني پشتيباني فني از زبان فارسي در سيستم عامل لينوكس در سمت كاربر نهايي (در صورت تامين اعتبارات مورد نياز) پايان يابد و فعاليتهاي جنبي و ترويجي، فرهنگسازي و بهروزرساني خروجي پروژههاي بهصورت بينالمللي، همچنان ادامه پيدا كند. در سه سال گذشته حدود ٩٥٥ ميليون تومان براي اجراي ٣٤ پروژه از محل اعتبارات شوراي عالي انفورماتيك و شوراي عالي اطلاعرساني هزينه شده است، كه اطلاعات كليهي پروژههاي انجام شده در طرح شامل شرح خدمات، مبالغ قرارداد و خروجيهاي آنها بهصورت كاملا شفاف در درگاه www.foss.ir قرار گرفته است و مديريت طرح آمادهي پاسخگويي به هرگونه ابهام را در اينباره را دارد.
دربارهي خروجيهاي ملموس طرح در جامعه هم در گزارش آمده است كه در حال حاضر حداقل شش توزيع زنده يا قابل نصب از لينوكس فارسي توسط شركتها و گروههاي فعال بر مبناي بستر فني آماده شده در طرح توليد شده است كه عبارتند از شبديكس، لينوكس (حاوي مقالات و اسلايدهاي آموزشي)، پارسيكس (توسط گروه كاربران ايراني لينوكس)، فارليكس(كارآمد محصول يكي از شركتها با استفاده از خروجيهاي طرح) و شريف لينوكس. بر اساس اين گزارش، تهيهي ديسكهاي زندهي آموزشي لينوكس فارسي حاوي ٢٢٠٠ اسلايد و ٥٦ مقالهي آموزش، برگزاري و مشاركت در ٣٤ همايش و ٢٤ كارگاه آموزشي، انتشار خبرنامهي افق لينوكس با شمارگان ١٥٠٠ نسخه، تاليف ١٠ جلد كتابهاي كاربردي، راهاندازي و به روز رساني درگاه اطلاعرساني طرح با ٢٠٠٠ بازديدكننده در روز، پشتيباني از گروه كاربران لينوكس، پشتيباني از بخش ايران در شبكهي بينالمللي متن باز متعلق به (UNDP)، تهيهي ١٢٠ ساعت دورههاي آموزش الكترونيكي ازجمله فعاليتهاي ترويجي براي رسيدن به اهداف طرح بوده است.
حضور فعال در شبكهي جهاني توليد دانش نرمافزارهاي آزاد و متنباز تهيهي يك الگوي كاري موفق براي انجام پروژههاي ملي بر مبناي همكاري، جذب و مشاركت دولت، دانشگاه و صنعت، تلاش براي بوميسازي فنآوري اطلاعات و انتقال آن بهعنوان يك عامل مهم در توسعه و استقلال نرمافزاري كشور، رفع مشكلات زبان فارسي در تمام توزيعهاي گنو/ لينوكس در درازمدت با ثبت بينالمللي فعاليتهاي انجام گرفته در نسخههاي مرجع هر پروژه، ايجاد اعتبار و جايگاه بينالمللي براي ايران در اين حوزه و بويژه خاورميانه و تلاش در راستاي فرهنگسازي، ظرفيتسازي و ترويج نرمافزارهاي آزاد/متنباز در سطح جامعه از ديگر دستاوردهاي طرح در سه سال گذشته عنوان شده است.
اما پس از آنكه حمايت از اين پروژه زير نظر مركز تحقيقات مخابرات ايران قرار گرفت در نهايت سرانجام اين طرح به طور مشخص اعلام نشد، اما كمال محامدپور - سرپرست مركز تحقيقات مخابرات ايران - در گفتوگو با خبرنگار ايسنا دربارهي سرانجام پروژهي لينوكس فارسي يا نرم افزارهاي آزاد/متن باز اظهار كرد: به طور كلي در سال گذشته در مركز تحقيقات مخابرات ايران فضا را آماده كرديم تا بحث لينوكس و نرم افزارهاي متن باز در كشور باز شود و به تناسب آن نيز دانش آن را پيدا كنيم و دانشگاهها و شركتها نيز با اين امر آشنا شوند. او با اشاره به اين كه لينوكس و نرمافزارهاي متن باز براي امسال در اولويت مركز تحقيقات مخابرات ايران نيست، گفت: به نظر ميرسد ظرفيت كافي در بيرون يعني بخش خصوصي و دانشگاهها وجود دارد از اين رو اگر مواردي باشد كه در سطح كلان و ملي نياز باشد به اين نرم افزارها پرداخته شود و به مركز تحقيقات مخابرات اعلام شود به شكل پروژهي خاص آن را انجام خواهيم داد.
معاون وزير ارتباطات و فنآوري اطلاعات افزود: اما به طور كل اين موضوع را به صورت مساله كاربردي نرمافزاري در كشور دنبال ميكنيم و از مراكز و نهادهايي كه بخواهند در اين زمينه فعاليت كنند، حمايت ميكنيم.
او دربارهي سرانجام طرح ملي نرمافزارهاي آزاد متن باز كه به مديريت مركز ICT دانشگاه شريف در حال انجام بود گفت: طرح مذكور تا حدودي انجام شده است و حتي بخشهايي از آن به پايان رسيده است، به عبارت ديگر موارد پايه اين طرح انجام شده است و اما مسائل كاربردي آن كه به توسعهي اين نرم افزارها در كشور بستگي دارد، باقي ميماند كه بايد متناسب با نياز بازار و مراكز علمي و آموزشي مورد توجه قرار بگيرد.
او در پاسخ به اين پرسش چرا پس از گذشت چند سال هنوز خروجي اين طرح به طور كامل مشخص نيست و سيستم عامل لينوكس فراگير نشده است، گفت: اصولا در دنيا اين طور نيست كه تنها روي يك نرمافزار عمل شود و حتي در كشورهاي صنعتي از همهي آنها استفاده ميشود و در واقع يك نوع بازار رقابت ميان آنها وجود دارد و از اينرو در كشور ما نيز نميتوان تنها بر روي يك سيستم عامل تاكيد كرد، اما به عنوان يك دانش و فني ضروري است كه به آن پرداخته شود.
با تمام اين اوصاف اين سوال همچنان وجود دارد كه آيا با توجه به اينكه توسعهي نرمافزارهاي آزاد/متن باز به عنوان يك ضرورت در دنياي امروز به شمار ميآيد، نبايد به طور جدي به فراگيري آنها در كشور پرداخت و نگاهي وسيعتر از اجراي يك پروژه يا طرح به آن داشت؟!
آيا اين طرح مانند ديگر طرحهاي فنآوري اطلاعات سرگردان در نهادهايي مانند شوراي عالي فنآوري اطلاعات، شوراي عالي اطلاعرساني و يا شوراي عالي انفورماتيك تحت تاثير برخي اظهارات غير كارشناسي قرار نگرفته است؟
|
