[1]دانشگاها روح القا ي كارافريني به جامعه
86/3/27
كارآفريني رابايد يكي ازضروريات عصرحاضردانست،عصري كه به جامعه اطلاعاتي وهنگامه ي جهاني شدن موسوم است و دربردارنده ي پيامدهاي مهمي همچون فراگيري تكنولوژيهاي نوظهوروتغييروتحولات شتابناك درعرصه ي مبادلات بشري ورقابت شديد وبيرحمانه درعالم كسب وكارمي باشد،درچنين فضايي از كارآفريني به عامل رشدوتوسعه جامعه ياد ميشودونيزبعنوان يكي ازشاخص هاي مهم وتاثيرگذاردربسياري اززمينه هاكه مورد اقبال گسترده جمع كثيري ازنخبگان وصاحب نظران واقع ميگردد.اين خوددلالت برتاثيرات عميق وگسترده آن دربه چالش كشيدن انسان هاي عصرپست مدرن دارد.مع الوصف چنين پديده ارزشمندي بويژه توجه دوگروه ازافرادرابه خودجلب نموده وازسوي آنان موردمداقه وكنكاش بيشتري واقع گرديده وآنان رابرآن داشته تاازراه مطالعه ي عميق تربه جستجوي ابعادپيدا ونهان آن بپردازندتاازثمرات،نتايج وتبعات آن درراستاي خلق ارزش بيشتردرجهت پويايي وتوانمند سازي وهمچنين رفع معضلات ومشكلات فراروي كاروان پيشرفت انسانيت عصر حاضربه احسن وجه استفاده نماينداين دوگروه عبارتنداز:
1-اقتصاددانان وفعالان عرصه هاي اقتصادي
2-دانشگاهيان،متوليان عرصه ي تعليم وتربيت،دانشگاههاومراكزآموزش عالي
عالمان اقتصادي،آنگاه كه به مسائل مهم موردعلاقه خودنظير:اشتغال،بيكاري،عدم توسعه يافتگي وياپويايي وشكوفايي اقتصادي ونيز حوزه هاي نوين اقتصادي همچون:اقتصاد دانش محور،اقتصاداطلاعات،اقتصادوب محور،اقتصاد توسعه،اقتصادكارآفريني ومباحثي ازاين دست توجه مي كنند،شايد يكي از مهمترين وجذاب ترين گزينه هاوموارد موردعلاقه ي خودرارقم زده وازآن بعنوان راهكاركارامد وپرفايده جهت رونق وتوسعه ي اقتصادي وساماندهي به نابساماني هاي اقتصادي وپيامدهاي مذموم وناهنجارآن استفاده نمايند.البته ازاين ديدگاه به كارآفريني نگريستن نگاه بعيد وغريبي نيست،چه آنكه بسترنخستين مقولات كارآفريني اقتصادبوده ودرآغاز علماي بزرگ مكاتب اقتصادي همچون:اسميت،كانتيلون،باتيست سي،شومپيترو...زودترازديگران به كارآفريني ونقش هاي بي بديل آن پي برده بودندوازاين نظرآن داراي سابقه ي درخشان وديريني است حتي تا به امروز كه به رغم تمام تمايلات وگرايشات نوظهوردردگرعرصه ها وحيطه هاي دانش بشري به كارآفريني اقبال نشان داده شد،همچنان بايد اقتصاددانان راصاحبان اصلي اين قلمرو دانست كه همواره به اثرات وتبعات چشمگير آن بالاخص براي جوامع درحال توسعه توجه دارندچراكه امروزه مهمترين دغدغه ها وچالشها همجنان ازعواملي نظير اشتغال ،بهره وري،رقابت پذيري وتعادل اقتصادي و...اذهان اقتصاددانان را به خودمشغول نموده است وآنان برآنندتادرچرخه ي فعاليتهاي اقتصادي سالم وكارامدباهدف ايجادارزش افزوده مناسب وارتقاي بهره وري كامل وبهينه عوامل كل ازهمه ي ظرفيتها پتانسيل هاي بالقوه استفاده نموده تاقادرباشند بااندك هزينه اي بيشترين فايده وبهره رامستفاد گرديده وفرايند وروند رقابت رابه نفع عوامل توسعه آفرين تسهيل وتعديل نموده تاشكاف وتوسعه نيافتگي به سمت رشد وشكوفايي اقتصادي تغييريابد.
اما نقش غيرقابل انكار،بنيادي وحياتي دانشگاه ها وبالاخص دانشگاه جامع علمي-كاربردي بعنوان پرچمدار توسعه كارآفريني درجامعه چيست مچگونه تبين ميگردد؟
پس از آنكه ثابت شد كارآفريني بعنوان يك رفتار قابل آموزش و تسري به همه افراد است و همه افراد مي توانند كارآفريني را اكتساب نمايند وظايف ومسئوليتهاي سنگين اين گروه محسوستر وملموسترگرديدولذادرحوزه هاي تعليم وتربيت ودرمراكز متولي امرآموزش تخصصي ومهارتي نگاه ويژه اي به كارآفريني وقلمرو وسيع آن بعنوان يك علم ميان رشته اي ونيز چگونگي آموزش اثربخش ونظام مندآن افكنده شد ودانشگاه ها وموسسات آموزشي درراستاي رسالت آموزشي وچارچوبهاي تخصصي خود به اهميت موضوع واقف گرديده ودراين رابطه نقش راهبري ومشي پيشگامي خودرادرپي گرفته به گونه اي كه دانشگاهها خاستگاه وپايگاه حقيقي كارآفرينان وافراد تحول طلب ونوانديش وخلاق عرصه هاي نوين اجتماع گرديدندوهرروز بيش ازپيش بادرپيش گرفتن متدها وروش هاي نوين آموزشي مبتني بر علوم وفناوري جديد ودرقالب هايي همچون ايجاد مراكزرشد ،پاركهاي علم وفناوري ،خوشه ها و...مامن وموطن اصلي كارآفريني گرديده تاتمام هم وغم خودرامصروف آموزش افراد خلاق،نوآور،تلاشگر،تعالي جووباانگيزه وانرژتيكي نمايندتاازطريق گسيل آنان به جامعه،روياي جامعه متعالي،كارآفرين،ارزشي وتوفيق گرا رامحقق سازند.
امروزه كارآفريني درمفهوم جديد وبه اعتبار پيامدهاي ارزشمندخوداقبال گسترده مجامع علمي ودانشگاهي رابا خود همراه ساخته وميرود تاباحمايت هاي بخش هاي ديگر جامعه مانند بخش صنعت،كسب وكار،تجارت وبازار به يكي از آرزوهاي ديرينه كه همانا همكاري وهماهنگي دانشگاه وصنعت بعنوان دوبال پرواز واوج گيري شهپر ترقي وپيشرفت جامه عمل بپوشاند.بنابراين بايد كارآفريني ومتعاقب آن اقبال دانشگاه ها به آن را مولود خجسته وميمون دانست كه نقطه تلاقي دوقطب تاثير گذارجامعه رابوجودآورده است وازاين رهگذرجامعه صنعتي وتجاري رااز دستاوردهاي ارزنده ي علمي وپژوهشي دانشگاهها كه همواره بعنوان يك خلا راهبردي برپيكر نحيف ورنجور صنعت ميتازيد وآن رامي رنجاندمتمتع سازد.تارهاوردهاي گرانسنگ فعالان عرصه هاي تعليم وتربيت را وجهه ي همت خود قرارداده وراه برون رفت ازسكون وركود رابيابد.
ازطرفي دانشگاهها نقش بسيارمهمي درآموزش وترويج فرهنگ كار وكارآفريني درجامعه داراهستند وآن ازاين حقيقت بر مي آيد كه اين مراكز مامن ،پايگاه،جايگاه وخاستگاه تعداد كثيري از انسانهاي فرهيخته،توانمندباانگيزه،جوياي نام وتعالي جو هست كه ميتوانند بعنوان سرمايه هاي انساني ونقش آفرينان آينده،درصورت ديدن آموزشهاي اصولي كارآفريني بهمراه فراگيري مهارتهاي مرتبط كسب وكار رقم زنندگان واقعي آينده يك جامعه تلقي گردند.بنابراين بردانشگاه ودانشگاهيان ومتوليان عرصه ي علمي كشور فرض است تا به اين پتانسيل عظيم انساني وسرشارازانرژي وحرارت بعنوان يك فرصت بي بديل نگاه نموده وازتمام ظرفيتها وقابليتهاي موجود درجهت ياددهي فنون ومهارتهاي نوآوري،خلاقيت،ابتكار،ارزش آفريني وبالاخره شيوه هاي نوين كسب وكار استفاده نموده تاجامعه راازنظروجود افراد قابل،توانمند،متخصص وكارآفرين تضمين وتامين نمايند.دانشگاهها وحتي آموزش وپرورش عمومي ميتوانند بهترين نقطه براي آغاز خيزش وحركت پرشوري تلقي گردندكه دروراي آن ايجادشكوفايي،توسعه يافتگي،تعالي آفريني،پويايي وارزش آفريني باشد.آنان ميتوانند جامعه رادرعصر پرشتاب تغيير وتحول وازراه پرورش عاملان تغيير از نعمات ودستاوردهاي ارزنده وجودكارآفرينان برخوردارسازند.به همين منظور توصيه ميگردد كه درجامعه ي ايراني نقش ارتباطي دانشگاهها وآموزش وپرورش با صنعت،اقتصاد،تجارت وكسب وكار وحتي دولت مردان متولي امر اشتغال پررنگ تر گرديده وازطريق ايجاد شبكه هاي كارآفريني نسبت به ايجاد ارزش هاي اقتصادي\اجتماعي تلاش نمايند دانشگاه كه به تحقيق يكي از استوانه هاي مهم درراستاي اشاعه ،ترويج ونهادينه ساختن كارآفريني وفرهنگ متعالي كسب وكارونيز ايجادكننده نگرش مثبت به آن درجامعه ايراني ميباشدواين موضوع رادرعرصه عمل نيزبه اثبات رساندلكن شايسته است درمسيرروبه جلوي خويش ودرراستاي اهداف وماموريتهاي بنيادين خود مقوله تدريس وآموزش كارآفريني را با جديت هرچه تمامتري پيگيري نموده تا دراذهان عمومي همچنان تداعي دانشگاه كارآفرين رابنمايدلذاپيشنهاد ميگرددعلاوه براينكه درس كارآفريني درحاشيه ديده نشودوجزودروس اصلي قلمداد گردد،نسبت به گزينش و تربيت اساتيداين درس حساسيت نشان داده شودوالزام گرددبه همراه اين درس مباحث وموضوعات مرتبط باكسب وكارنظير قوانين ومقررات بانكي،ثبت،كار،بيمه،واردات وصادرات،تجارت وهمچنين نحوه اداره بنگاهها وكسب وكارها آموزش دادهشودضمن آنكه آموزشهاي عملي ومهارتي دركنارآن جدي گرفته شود.
پيشنهاد ميگرددازدوره ي جديد دررشته كارآفريني دانشجوجذب شود ونسبت به راه اندازي مراكز رشد ونيز كانونهاي كارآفريني در تمامي دانشگاهاا ايجاد گردد تا متولي كارآفريني درآن دانشگاه گرديده ونسبت به برنامه هاي مربوطه اقدام سريع وعاجل صورت گيرد.
باتوجه به آنچه ذكرآن رفت شايسته است برنامه هاي آموزشي وترويجي كارآفريني موردارزيابي مجددواقع گرديده واولويت هاي كاري آن مشخص شودتاآموزش كارآفريني در دانشگاه به شيوه علمي،اساسي واثربخش اتفاق افتاده و دانشگاه ازمصادرمهم دراين حوزه تلقي گرديده واصلا جامعه آن را به اين نام وبااين ماموريت بشناسد.
سيدنبي اله حسيني مدرس كارآفريني دانشگاه