كار آفرين جرات مي خواهد
مترجمان و گردآورندگان : علي زبردست ،امين رستم زاده
86/3/13


گويا در وضعيت فعلي كسب و كار و اشتغال و كارآفريني به علت وجود دست‌هاي فراوان و رقباي زياد و نيز انبوه بيكاران، دشوارتر گرديده است. در چنين شرايطي ارائه يك راهكار كليدي و بررسي امكان حضور موفق و تداوم مؤثر در اين زمينه اهميت دو چنداني پيدا خواهد كرد.

شناسايي نيازها و همچنين فرصت‌ها و نيز شناسايي زمينه‌هاي رفع آن نيازها و امكان استفاده از فرصت‌هاي موجود منجر به خلاقيت و نوآوري مي‌گردد و از اين طريق كساني گوي سبقت را از ديگران مي‌ربايند كه بتوانند آن نوعي از خلاقيت و نوآوري را انجام دهند كه ماهيت كسب ‌و كاري داشته و به عبارتي بازاري گردد.

فرهنگ كارآفريني، خلاقيت و نوآوري مجموعه ارزشها و نگرش ها، هنجارها و رفتارهايي است كه هويت افراد كارآفرين را تشكيل مي‌دهند.

افراد خلاق و كارآفرين سعي مي‌كنند با نوع متمايز نگاهشان به پديد‌ه‌هاي اطراف و شيوه‌هاي متفاوت رفتارشان در مواجهه با پديده‌هاي پيرامون خود، دست به فعاليت‌هاي كارآفرينانه بزنند و محصول و خدمات جديدي به جامعه ارائه نمايند.

از ويژگيهاي بارز افراد كارآفرين مي‌توان به خلاقيت، نوآوري، ريسك‌پذيري، تحمل شرايط ابهام، تحمل شكست، پشتكار، كنترل دروني، اعتماد به نفس، انعطاف‌پذيري، دور‌انديشي، استقلال طلبي، و ... اشاره نمود.

رويكرد جديد كارآفريني

واژه‌هاي خلاقيت و نوآوري معمولا به همراه كارآفريني مطرح مي‌شود و از اصول مهم آن به شمار مي‌آيد، در حاليكه جايگاه خلاقيت و نوآوري در عصر امروز فاصله بسيار زيادي از هم گرفته‌اند. از هزاره سوم قبل از ميلاد كه بشر شروع به خلق ابزارهايي چون نيزه، تير، چاقو و لوازم مورد نياز براي زندگي ابتدايي نمود، همگي جزء آغازين خلاقيتهاي بشري و كارآفريني به شمار مي‌آيد اما رفته رفته به مانند اتحاد جبري و با توسعه فكري بشري، نوآوري نيز در ادامه خلاقيت اضافه گرديد يعني اينكه ويژگي‌هاي جديدي به مخلوقات قبلي بشر افزوده و سطح رفاه انسان بالا رفت و در اين ميان اتحاد جبري بين خلاقيت و كارآفريني به صورتي عمل نمود كه با گسترش دامنه خلاقيت‌هاي بشري، نوآوري نيز مطرح شد و گسترش پيدا كرد به شكلي كه گوي سبقت را در طول قرن‌ها و بيش از پيش از خلاقيت ربود و رسيد به جايي كه امروزه سطح نوآوري در كالاها و محصولات خيلي وسيعتر و سريع‌تر از خلاقيت‌هاي موردي ايجاد مي‌شود و به عبارتي ديگر، نوآوري آسان گرديده و خلاقيت سخت‌تر. امروزه هزينه‌فروش به مشتري قديمي‌كمتر از هزينه بازاريابي براي يافتن مشتري جديد است.

حالا ديگر فروش يخچال به اسكيمو هنر نيست بلكه اسكيمو را بعنوان يك مشتري خشنود همواره در كنار خود داشتن، هنر است و همچنين اين نكته حائز اهميت شده‌است كه اگر ما بتوانيم ويژگي جديدي را به محصول قبلي اضافه‌نماييم، به نوآوري رسيده‌ايم و در آن صورت قيمت متفاوتي را مي‌توانيم براي آن تعيين نماييم.

در رويكرد جديد بازاريابي توجه به مشتري قديم و نگهداري آن از پيدا كردن مشتري جديد اهميت زيادي را پيدا كرده است. در كارآفريني نيز نياز به رويكرد جديد يعني توجه به امكانات و بسترهاي موجود كارآفريني در كنار توجه به كارآفريني در بسترهاي تازه از اهميت زيادي برخوردار است.

چنانچه اشاره شد امروزه خلاقيت محدودتر از نوآوري شده است، در سيستم كارآفريني ايجاد امكانات و بسترهاي جديد با توجه به محدوديت منابع خيلي سخت‌تر از استفاده از بسترهاي موجود و امكانات بلا‌استفاده يا بد استفاده فعلي جامعه بخصوص سازمان‌ها و مراكز و مؤسسات چه دولتي و چه خصوصي مي‌باشد به نظر مي‌رسد براي رسيدن به رشد و توسعه شاخص‌كارآفريني ابتدا بايستي از امكانات موجود سيستم استفاده كرد. اينجاست كه نياز به بازنگري و بررسي وضعيت موجود در سطح جامعه را داريم. به عنوان نمونه استفاده از طرح اعزام بسيجيان به ادارات جهت آموزش كار و محيط كار و يا طرح كارورزي وزارت صنايع و معادن نوعي از اين متد مي‌باشد. البته بايد گفت كه عدم هدايت صحيح آن طرح‌ها، منجر به نتايج بسيار ضعيفي شده است در حاليكه با سازماندهي مناسب و هدايت اصولي و هدفمند آن، مي‌شود به نتايج بسيار ارزشمندي رسيد.

مرحله اول ايجاد سازمان‌ها و يا انجمن‌هاي كارآفريني با پشتوانه قدرتمند مي‌باشد تا با مشاركت مبتكرين و مخترعين و مكتشفين با اين سازمان‌ها و مراكز، فرد كارآفرين ضمن اينكه در آن مراكز مثمرثمر واقع گردد، از امكانات موجود نيز استفاده نمايد كه در اين صورت هم فرد كارآفرين به امكانات مورد نظرش رسيده و هم سازمان مذكور بدون پرداخت هزينه آن، مطالعه و يا كار و يا خدمتي را براي رفع مشكلات و يا توسعه فعاليتهاي خويش دريافت مي‌نمايد كه اين تعاملي است به سود هر دو طرف (سيستم برنده برنده).

در مرحله آموزش افراد غير مبتكر و خلاق و آماده نمودن اين قشر براي استفاده از امكانات موجود مي‌باشد تا منجر به ايجاد ويژگي جديد در اين افراد و براي ايجاد‌كنندگان ويژگي جديد مي‌توان تسهيلاتي را از قبيل جذب و به‌كارگيري و يا پرداخت حق‌الزحمه و يا پاداش و يا وام و از اين قبيل، بسته به نوع و سطح كارآفريني و نقش فرد در نظر گرفت.

مدل‌هاي ارتباطي پيشنهادي با كارآفرينان:


مدل پزشك:


در اين مدل فرض مي‌شود كه يك فرد كارآفرين نوعي بيماري دارد كه بايد درمان شود (بيماري در اينجا مي‌تواند نوعي ايده يا اشتغال باشد). اتاق فكر كارآفريني يا مشاوره كارآفريني در اين مدل سعي مي‌نمايد كه ماهيت بيماري را بفهمد و در جستجوي مغايرت‌ها از حالت طبيعي باشد. در اين مدل كارآفرين مانند بيماري رفتار مي‌كند كه توانمند نيست در مقابل مشاور مي‌تواند به واسطه داشتن بعضي دانش‌هاي تخصصي، درست و غلط را به روشي تشخيص داده و كارآفرين را به سوي روشني سوق دهد.


مدل كارآگاه:
در اين مدل فرض بر اين است كه خبر اشتباهي وجود دارد و نيازمند اعمال تغييرات يا حذف آن است. اين مدل بر مبناي رويكردي است كه نشانه‌هايي در ارتباط با قانون شكني دارد و با يافتن آن، مشاور نظرات خود را در مورد جلوگيري از وقوع موارد مرتبط اعلام نموده و مسئله حل مي‌شود. قوت اين مدل در اين است كه روش نظام مندي را در جمع‌آوري داده پيگيري مي‌نمايد.


مدل فروشنده:
در اين مدل فرض مي‌شود كه مشاور محصول يا خدمتي را دارد كه پاسخگوي مجموعه‌اي از مسائل و مشكلات است. تصويري كه مي‌تواند به ذهن متبادر نمايد فردي است با يك صندوقچه جادويي كه براي هر مشكل راهي دارد مسئله مهم در اين مدل اين است كه راه‌حل‌ها با نيازهاي خاص هر كارآفرين سازگار است.

مدل آژانس مسافرتي: در اين مدل مشاور فرض مي‌كند كه كارآفرين قصد سفر دارد. كارآفرين ممكن است هميشه نداند كه واقعا كجا برود يا چگونه برود، بلكه وظيفه مشاور است كه مقصد سفر را ارائه نموده و بهترين وسيله را براي رسيدن به مقصد در اختيار او قرار دهد.

رويكرد آژانس مسافرتي براي مشاور بيش از ارتباط با ريشه‌ها و عوامل، با نتايج و تأثيرات در ارتباط است. اغلب مهم است كه گذشته را بشناسيم و روي جاهايي كه كارآفرين تجربه كرده است تمركز كنيم.

پيشنهادي كه با توجه به مطالب اخير مطرح است اين است كه بعضي رفتارهاي سازماني خود را با كارآفرين و كارآفريني تطبيق دهيم و با وارد كردن كارآفرين به فرايند ارتباطي و آموزش سازمان‌ها بايد بعضي رفتارهايش را به منظور تطبيق با نيازهاي كارآفرينان تغيير دهند.