خوش رویی و حسن خلق در آینه عصمت (2)(3030 كلمه مجموعاً در اين متن موجود است) (1380 بار خوانده شده است)  خوش رویی و حسن خلق در آینه عصمت
86/2/13
قال ابي عبدا... عليهالسلام : (خوشروئي و حسن خلق در آينه عصمت)
قال علي عليه السلام :
«راس الايمان حسن الخلق و التحي بالصدق»
راس ايمان نيكويي خلق و زيور يافتن به راستي
سرآمد تمام وظايف براي افراد با ايمان اين است كه خود را با صفات حميده و اخلاق پسنديده متخلق سازند و خويشتن را به زيور راستگويي بيارايند.
عن ابيعبد ا... عليه اسلام قال : ان ا... تبارك و تعالي ليعطي العبد من التواب علي حسن الخلق كما يعطي المجاهد في سبيل ا... يعد و عليه و يروح
خداوند به بنده خود در مقابل حسن خلق پاداشي ميدهد همانند اجر مجاهد راه حق كه روز و شب در فعاليت و كوشش باشد.
عن جرير بن عبدا... قال : قال رسول ا... صليا... عليه و اله :
انك امر قد احسن ا... خلقك فاحسن خلقك
خداوند تو را نيكو خلق كرده و شكل و ظاهرت را زيبا آفريده است تو نيز با حسن خلق، صورت باطني خويش را پسنديده و نيكوساز
قال علي عليه السلام : «حسن الخلق للنفس و حسن الخلق للبدن» :
خُلق، نيكو براي جان است خَلق نيكو براي بدن
عن ابا عبدا... عليه السلام قال : ان الخلق منيحه يمنحها عزوجل خلقه فمنه سجيه و منه نيه فقلت فايتهما افضل؟ فقال صاحب السجيه هو مجبول لا يستطيع غيره و صاحبالنيه يصبر علي الطاعه تصبرا فهو افضلهما.
خلق خوب عطيهاي است كه خداوند به بندگان خود اعطا فرموده است.
پارهاي از صفات خوب براي بعضي جنبه فطري دارد و به طور طبيعي واجد آن هستند و براي برخي اكتسابي است و بايد با اراده و قصد آن را تحصيل كنند.
راوي سوال كرد كدام يك از اين دو برتر و افضل است؟ حضرت در جواب فرمود : كسي كه خلق خوب با سرتش آميته شده ناچار بر طبق آن عمل ميكند و طبعش به غير آن گرايش ندارد ولي صاحب خلق اكتسابي براي نيل به فضائل اخلاقي، بايد مشكلات را تحمل كند و به سختيهاي اطاعت الهي تن در دهد تا بتواند شكل باطني خود را بسازد و به خوي پسنديده متخلق گردد، البته اين افضل و برتر است.
فقال الصادق عليهالسلام :
فقال رسولا... صلي ا... عليه و آله : من سعاده الرجل حسن الخلق و من شقا و ته سوء الخلق
يكي از شاخههاي سعادت آدمي در زندگي، حسن خلق است و از جمله عوامل شقاوت و بدبختي آنان، سوء خلق
عن العابدين عليهاسلام قال : قال رسولا... صليا... عليه و آله بعثت لمكارم الاخلاق و محاسنها.
امام سجاد از رسول خدا حديث كرده كه فرموده است : من از طرف باريتعالي براي مكارم اخلاق و محاسن اخلاق مبعوث شدهام.
عن ابي عبدا... عليهالسلام عن النبي صليا... عليه و اله قال : ان الخلق الحسن يذيب الذنوب كما تنيب الشمس الجمد و ان الخق السييء ليفدا العمل كما يفرالخل العسل.
امام صادق عليهالسلام از رسول اكرم صليا... عليه و آله حديث كرده است كه فرمود : اخلاق خوب گناهان را ذوب ميكند همانطور كه اشعه آفتاب برف و يخ را، و اخلاق بد،عمل خوب را فاسد ميسازد همانطور كه سركه عسل را.
عن علي عليهالسلام قال : ذللو اخلاقكم بالمحاسن و قودوها الي المكارم
اخلاق خود را در آغاز با صفات حميده رام كنيد و سپس آن را بسوي مكارم اخلاقي و سجاياي انساني بكشانيد.
قلت لا بي عبدا... عليه اسلام : ما حد حسن الخلق؟
قال تلين جانبك و تطيب كلامك و تلقي اخاك ببشر حسن (جناحك)
راوي حديث ميگويد : به امام صادق عليهالسلام عرض كردم : حد حسن خلق چيست؟ فرمود : با مردم به نرمي برخورد كني، پاك و مودب سخن بگوئي و در مواجهه با برادرانت گشادهروي باش
عن العالم عليهالسلام قال : لا عيش اغني من حسن الخلق
هيچ زندگي و حياتي غنيتر و پربركتتر از حسن خلق نيست
قال الصادق عليه السلام : البر و حسن الخلق يعمران الديار و يزيدان فيالاعمار
نيكوكاري حسن خلق شهرها را آباد ميكند و عمرها را افزايش ميدهد
عن الصادق عليهالسلام قال : قال لقمان يا بني حسن مع جميع الناس خلقك ان عدمك ما تصل به قرابتك و تتفضل به علي اخوانك فلايعد منك حسن الخلق و بسط البشر فانه من احسن خلقه احبه الاخيار و جانبه الفجار.
حضرت صادق عليهالسلام فرموده است : لقمان حكيم به فرزند خود سفارش ميكرد كه با همه مردم به حسن خلق برخورد كن. اگر فاقد ثروت باشي و نتواني به بستگانت كمك مالي نمايي يا برادران دينيت را از عطاياي خود بهرهمندسازي، مراقبباش كه حسن خلق و گشادهروئي را از دست ندهي چه افراد خوش اخلاق را خوبان دوست ميدارند و بدان نيز خود را به وي نزديك ميكنند.
قال علي عليه السلام : رب عزيز انله و خلقه و رب ذليل اعزه خلقه
چه بسا عزيزي كه اخلاق بد، مايه ذلت و خواري او شده و چه بسا خوار و ذليلي كه اخلاق خوب، او را به عز و بزرگي رسانده است.
و جزاء سيئه سيئه مثلها
بدكار، به اندازه جرمي كه مرتكب شده است (نه بيشتر) استحقاق كيفر دارد
فمن عفا و اصلح فاجره علي ا....
اگر كسي بدكار را مورد عفو قرار دهد، از گناهش در گذرد، و اصلاح نمايد پاداش او با خداوند است.
يابن جندب ميل من قطعك واعط من حرمك و احسن الي من اساء اليك و سلم علي من سبك و انصف من خاصمك واعف عمن ظلمك
امام صادق عليهالسلام به عبدا... بن جندب فرمود : بپيوند با كسي كه از تو بريده،عطا كن به كسي كه تو را محروم نموده، نيكي كن درباره آن كسي كه با تو خصومت نموده و ببخش كسي را كه به تو ستم كرده است.
اللهم صل علي محمد و آله و سردني لان اعارض من غشني بالنصح و اجزي من هجو في بالبر و ايب من حر مني بالبذل و اكافيء من قطعني بالصله و اخالف من اغتابني الي حسن الذكر و ان اشكر الحسنه و اغضي عن السيئه
امام سجاد عليهالسلام : ضمن دعاهاي خود از پيشگاه باريتعالي درخواست ميكند مرا در فضيلت و حسن اخلاق، ثابت قدم بدار و توفيقي عطا كن تا در مقابل آن كس كه نسبت به من دو رنگ و ناخالص است پاكدل و با خلوص باشم، درباره آن كس كه مرا ترك گفته نيكي نمايم،به آنكه مرا محروم نموده با بذل و عطا عملش را پاداش دهم كسي كه از من قطع رابطه كرده به وي بپيوندم، آن كس كه از من غيبت نموده است او را به خوبي ياد كنم، و موفق باشم كه نيكي را ذكر شكر گويم و از بدي چشم پوشي نمايم.
عن النبي صلي ا... عليه و اله قال : حسن الخلق نصف الدين
پيغمبر گرامي اسلام فرموده است : اخلاق خوب نصف دين است.
عن ابي عبدا... عليه السلام قال : ان حسن الخلق من الدين.
اخلاق خوب از جمله شئون ديني و قسمتي از تعاليم الهي در آئين اسلام است.
عن اميرالمؤمنين عليهالسلام : ان ا... عزوجل جعل محاسن الاخلاق وصله بينه و بين عباده
خداوند حسن خلق را رابط بين خود و بندگانش قرار داده است.
عن الصادق عليهالسلام قال : الخلق الحسن جمال فيالدنيا و نزوه فيالاخره و به كمال الدين و القربه الي ا... تعالي
حسن خلق، در دنيا مايه زيبايي و جمال اجتماعي و در آخرت وسيله دوري از عذاب الهي است.
با حسن خلق، دين كامل ميگردد و آدمي به خداوند نزديك ميشود.
هم رسولاله صلي ا... عليه و اله قال : ما يوضح في ميزان امرء يوم القيمه افضل من حسن الخلق.
روز قيامت چيزي برتر و وزينتر از حسن خلق، در ميزان عمل انسان قرار نميگيرد.
23- قال رسولاله صليا... عليه و آله : يا ايها الناس اني اعلم انكم لا تسعون الناس با موالكم و لكن بالطلاقه و حسن الخلق.
ميدانم ثروت شما آنقدر نيست كه مردم را از عطاياي خويش بهرهمند سازيد و قلوب آنان را به خود متوجه نمائيد ولي با گشادهروئي و حسن خلق ميتوانيد آنها را خشنود كنيد و عواطفشان را به خويشتن معطوف داريد.
قال ابي عبدا... عليه السلام :
حسن خلق، روزي آدمي را افزايش ميدهد.
قال رسولا... صلي ا... عليه و اله :
جبرئيل از طرف باريتعالي بر من نازل شد و گفت اي محمد بر تود باد به حسن خلق، كه اخلاق بد،خير دنيا و آخرت را از ميان ميبرد.
قال علي بن الحسين عليه السلام :
حضرت سجاد عليهالسلام فرمود : سخن خوب آميخته به اخلاق و ادب، مال را زياد ميكند، رزق را افزايش ميدهد، اجل را به تأخير مياندازد، آدمي را نزد قومش محبوب مينمايد و سرانجام صاحبش را از بهشت جاودان و رحمت نامحدود باريتعالي برخوردار ميسازد.
قال النبي صليا... عليه و آله :
هيچكس داخل بهشت نميشود مگر آنكه واجد حسن خلق باشد.
بهترين بندگان در پيش خدا كسي است كه خلقش نيكوتر است
قال الصادق عليهالسلام :
خداوند دين اسلام را به شما داده، شما هم آن را خوب نگهداري كنيد به اين ترتيب كه بخشنده و خوش اخلاق باشيد.
قال الصادق عليهالسلام :
كسي كه داراي اخلاق نيكو باشد ثواب او مانند كسي است كه همواره روزه بگيرد و عبادت كند.
قال الصادق عليه السلام قال رسول ا... صلي ا... عليه و آله :
بيشترين چيزي كه امت مرا به بهشت ميبرد ترس از خدا، و اخلاق نيكو است.
قال علي عليه السلام :
عاليترين مايه مجد و شرف آدمي، حسن خلق است.
قال علي عليهالسلام :
چه بسا عزيزي كه خلق ناپسند به ذلت و خواريش افكنده و چه بسا ذليلي كه حسن خلق محبوب و عزيزش ساخته است.
قال الصادق عليهالسلام :
خداوند در مقابل حسن خلق و خوش اخلاقي ثواب جنگجويي در راه خدا ميدهد.
قال الصادق عليهالسلام :
آدم بد اخلاق خود را رنج ميدهد.
قال الصادق عليهالسلام :
هر كس خوش رفتارتر باشد از ديگران عاقلتر است.
قال رسول ا... صلي ا... عليه و آله : فرزندان عبدالمطلب شما نميتوانيد با پول تمام مردم را راضي كنيد ولي با آنها با صورت باز و اخلاق نيكو برخورد كنيد [تا در نزد آنها محبوب باشيد، چه اينكه مال هرچه باشد محدود است ولي سرمايه حسن خلق و خوشروئي تمام شدني نيست.]
قال ابي جعفر عليه السلام :
امام باقر عليه السلام فرموده است : بشاشت و گشادهروئي در برخوردهاي اجتماعي مايه جلب محبت مردم و قرب به خداوند است.
هر كه را صورت نيك و سيرت نيك و جفت پارسا و سخاوتي دادند بهره او از خير دنيا و آخرت دادهاند.
نيكخوئي نيكبختي مرد است و بدخوئي بدبختي است.
وقتي خدا صورت وسيرت بندهاي را نيكو كند شرم دارد كه گوشت وي را خوراك آتش كند.
قال رسول ا... صلي عليه و اله :
بيشترين چيزي كه عامل دخول به جنت ميباشد تقوا و خوش خلقي ميباشد.
قال رسولاله صلي ا... عليه و اله : لجعفر بن ابي طالب (جعفر طيار) :
شما شبيه مني از حيث اندام ظاهري و قواي باطني.
قوله تعالي :
تو داراي اخلاقي نيكو و بزرگ هستي.
قوله تعالي :
اگر تو مردي تند و خشن بودي تمام اينها از اطراف تو پراكنده ميشدند.
حسن خلق = خوشروئي
قال رسول ا... (ص) :
رسول خدا (ص) فرمود : خوشروئي را لازم شمريد با خوشخوئي ناگزير در بهشت باشيد و شما را از بدخوئي برحذر ميدارد كه بدخوي ناچار در جهنم باشد.
قال رسولا... (ص) :
رسول خدا صلي عليه و اله فرمود : حقيقت اين است كه : خوشخوئي را چون پاداش صائم شب زندهدار اجر و پاداش باشد.
قال رسول ا... (ص) :
رسول خدا (ص) فرمودند : خوشخوئي نيمي از دين است.
از رسول خدا (ص) پرسيدند : برترين چيزي كه به مرد مسلمان داده شده است، چيست؟ فرمود : خلق نيكو.
قال رسول ا... (ص) :
رسول خدا (ص) فرمود : ايمان، خوشخوئي، و اطعام ايتام، و ريختن خون (جهاد در راه خدا ميباشد)
قال رسول ا... (ص) :
رسول خدا (ص) فرمود : روز قيامت بالاتر از خوشخوئي، چيزي در ترازوي اعمال مرد نهاده نگردد.
قال رسول ا... (ص) :.
رسول خدا (ص) : خلق نيكو صاحبش را به درجه صائم شب زندهدار ميرساند عرض كردند : برترين چيزي كه به بنده داده شده است؛ چيست؟ فرمود : خوشروئي.
قال رسول ا... (ص) :
رسول خدا (ص) فرمود : بهترين شما خوش خوئيترين شماست، كه بزرگ منش، و مهماننواز ميباشد، آنهايي كه با ديگران الفت گيرند، و با آنها انس گرفته شود، و بر بساط آنان گام نهد، و در خانههايشان به روي ميهمانان و ديگران باز باشد.
قال اميرالمومنين (ع) :
اميرالمومنين فرمود : اخلاقت را نيكو كن، كه خدا در حسابت تخفيف عنايت فرمايد.
قال ابي جعفر (ع) :
امام باقر (ع) : كاملترين اهل ايمان، خوشخويترين آنهاست.
قال رسول ا... (ص) :
رسول خدا (ص) فرمود : نخستين چيزي كه در ترازوي اعمال گذاشته ميشود؛ خوشخوئي است.
قال رسول ا... (ص) :
رسولا... (ص) : بهترين مردم خوشخوترين آنهاست.
امام صادق عليهالسلام ميفرمايد : خلق نيكو گناه را آب ميكند چنانچه خورشيد يخ را آب ميكند.
امام صادق عليه السلام فرمود : چهار چيز در هر كه باشد ايمانش كامل است و اگر سرتاپايش گناه باشد، نقصي به او نرساند، و آنها راستگوئي و رد امانت و حيا و حسن خلق است.
امام صادق عليه السلام فرمود : مومن بعد از انجام واجبات پيش خداي عزوجل عملي محبوبتر از اين نياورد كه مردم را از لحاظ خلقش در وسعت گذارد (يعني تنگ خلق نباشد)
ابن محبوب از بعضي از يارانش روايت كرده است كه به امام ششم امام جعفر صادق (ع) عرض كردم : حد خوشخوئي چيست؟ فرمود : متواضع باشي
قال اميرالمومنين عليه السلام :
امير المومنين عليه السلام فرمود : مومن الفت گيرد و كسي كه الفتن نگيرد و با او الفت نگيرند خير ندارد.
امام صادق فرمود : حسن خلق صاحبش را به درجه روزهداري كه به عبادت بر خيزد ميرساند
امام صادق عليه السلام فرمود : سه چيز است كه هر كس يكي از آنها را نزد خدا برد، خدا بهشت را براي او واجب كند : انفاق در حال تنگدستي و خوشروئي براي همه مردم و انصاف دادن از خود (يعني حق را بگويد اگرچه بر زيان او باشد)
امام باقر عليه السلام فرمود : مردي خدمت رسول خدا صلي ا... عليه و آله آمد و عرض كرد : يا رسول ا... مرا سفارش كن. از جمله سفارشات پيغمبر به او اين بود كه برادرت را با چهره باز ملاقات كن.
قال رسول ا... صلي ا... عليه و آله :
رسول خدا صلي ا... عليه و آله فرمود خوشروئي كينه دل را ميبرد.
به سند معتبر از حضرت صادق عليهالسلام منقول است كه چون خبر فوت سعدبن معاذ انصاري را به حضرت رسول صلي ا... عليه و آله رسانيدند، حضرت با صحابه به جنازه او حاضر شدند و در هنگام غسل ايستادند نزد او تا از غسل فارغ شدند چون جنازهاش را برداشتند حضرت بيكفش و ردا به طريق اصحاب مصيبت از پي جنازه او روان شدند و گاهي جانب راست تابوت را ميگرفتند و گاهي جانب چپ را چون به نزد قبرش گذاشتند حضرت داخل قبر شدند و به دست مبارك خود او را در لحد گذاشتند و خشت را بر او چيدند و به گل رختههاي خشتها را مسدود كردند چون بيرون آمدند و خاك بر قبرش ميريختند فرمود ميدانم كه بدن سعد خواهد پوسيد اما حق تعالي دوست ميدارد كه بنده هر كاري كند محكم بكند و موقعي كه حضرت قبرش را هموار ميكردند مادر سعد گفت اي سعد گوارا باد بهشت از براي تو، حضرت فرمود : اي مادر سعد خاموش باش و جرم مكن بر پروردگار خود به درستي كه به سعد در قبرش فشاري رسيد چون حضرت برگشت صحابه گفتند يا رسول ا... در جنازه سعد كاري چند كردي كه در جنازه هيچ كس نديديم چنين كني در جنازهاش بيردا و كفش رفتي فرمود :
ملائكه را ديدم كه در جنازه او صاحب تعزيهاند و بيردا وكفش آمدهاند من نيز تألي به ملائك كردم. گفتند گاهي جانب راست جنازه را ميگرفتي و گاهي جانب چپ را. فرمود : دستم با دست جبرئيل بود هر جا كه او را ميگرفت من ميگرفتم. گفتند : كه خود در غسلش حاضر شدي و بر جنازهاش نماز كردي و به دست خود در لحدش گذاشتي و بعد از آن فرمودي كه به او فشار قبر رسيده بود : براي اين فشار قبر به او رسيده كه با اهل و يارانش كج خلقي ميكرد حضرت رسول فرمود : دو خصلت است كه در مسلمانان جمع نميشود بخيل بودن و كج خلق بودن.
قال رسول ا... صلي ا... عليه و آله
خوشرويي كينه را از بين ميبرد.
قال الصادق عليه السلام :
احسانهاي نيكو و خوشرويي، محبتها را كسب كرده و انسان را به بهشت ميبرند و بخل و ترشرويي انسان را از خدا دور كرده و به دوزخ داخل ميكنند.
قال علي عليه السلام :
خوشرويي ريسمان محبت و دوستي است.
همانا آنان كه به خدا ايمان آورند و نيكوكار شوند، خداي مهربان آنها را در نظر خلق محبوب گرداند.
قال علي عليه السلام :
كسي كه ميان خود و خدايش را اصلاح كند، خداوند بين او و مردم را اصلاح خواهد كرد.
اثر وعكسالعمل اصلاح بين انسان و خدا
قال علي عليه السلام :
كسي كه كارهاي پنهاني خود را اصلاح كند خدا هم كارهاي آشكارش را اصلاح نمايد و به او وجهه ميدهد.
عن النبي صلي ا... عليه و آله :
رسول اكرم صلي ا... عليه و آله فرموده است : پيوسته بشاش و خوشرو باش كه خداوند دوستدار گشاده رويان است و عبوسان مورد بغض و بيمهري او هستند.
حمد و ثنا مخصوص خدائي است كه خلق نمود حسن خلق و حسن خلق را.
بر تو باد به خداترسي و پرهيز از محرمات و تلاش و كوشش و درستي حديث را و اداي امانت و خوشروئي و نيكويي كردن با همسايه.
|
