فرش دستباف ایران چگونه فرشی است ؟ (1)

(721 كلمه مجموعاً در اين متن موجود است)
(779 بار خوانده شده است)  

فرش دستباف ایران چگونه فرشی است ؟ (1)

86/1/21
یک قصه بیش نیست غم عشق و این عجب از هر زبان که می شنوی نا مکرر است
شاید پرداختن به استان فرش ایران در ظاهر داستانی ساده از تولیدی ساده است که از سالیان دور و گذشته با ان آشنا بوده ایم اما به دلایلی دور از انتظار که یکی از آنها شرایط دنیای امروز و تقابل آن با آثار و میراثهای کهن است ،داستان فرش کیفیت پیچیده ای یافته و به مصداق شعر یاد شده و گفته دیگری از حافظ شیراز هر لحظه برنگی بت عیار درآید.
اما متاسفانه فرش دستباف زیبای ما اسیر در چنگ قوانین وحشتناک دنیای مادی امروز و نگاه سودجویانه غیرمعقولی که بر آن سایه افکنده از آن حال و هوای احساسی و لطیفی که ایرانیان نسبت به ان داشتند فاصله بسیار گرفته است و آن مجموعه داستانهای مکرر و پراکنده ای که بر سرنوشت آن سایه افکنده پیشتر مصداق
جنگ هفتاد و دو ملت همه را عذر بنه چو ندیدند حقیقت ره افسانه زدند وساخته و پرداخته ذهن و تفکر کسانی که فرش دستباف را مطابق خواسته و نفع خویش می خواهند، کالای نجیب و شریفی که لابدروزی باید صنعتی شود ویا از کامپیوتر و رباط تغذیه کند و روز دیگر تولیدی که بتوان آنرا مانند کفش پلاستیکی و موکت کف حمام تولید انبوه کرد و روزی دیگر باید با کاستن از مزد کارگز و جنس و مواد و گره هایی که آجر ساختمان فرش است، آنرا ارزان کرد و زمانی نیز هنری است در قالب کاسه و کوزه و خمره و تابلویی از کنیزکان عثمانی. با این وصف هنوز هم فرش دستباف می تواند داستان نامکرر و شعر لطیفی باشد که تکرار آنرا باید در روح و قلب هزاران بافنده و رنگ رز و طراحی یافت که در قلم و رنگ جهان بینی و زیبا شناسی خود با یکدیگر متفاوتند و فرش دستباف برای آنها تجسم و مصداق لحظه به لحظه تفاوتهای رنگها و نقوش زندگی است.
بهر حال اگر چه دوست تر داشتیم که هنوز و همچنان صاحب فرشهایی باشیم که سایه افتخار و شکوه فرشهای صفوی را بر سرمان بیفکند و بر قالیچه های کوچک و زیبای اواخر قاجار به سراسر نقاط عالم سفر کنیم ونماد مجسم زیبایی لطیف ودنیای پراحساس بافندگان ساده و روستایی خویش را ارمغان آنان کنیم و یا فرشهای اوایل قرن حاضررا که دستاورد تلاش و کوشش برخی از برجسته ترین تولیدکنندگان و طراحان آن دوره وگاه فرشهایی زیباتر و فخیم تر از فرشهای عصر صفوی است به عمارات حکومتی و خانه های شخصی خویش بکشانیم. بسیاری از آنچه گفتیم شاید به خاطراتی غم انگیز تبدیل شده است و آن تولید کنندگان عاشق و مسئول از بین رفته اند وفرش دستباف به کالایی تجاری تبدیل شده که حداقل قوانین تجارت را نیز تبعیت نمی کند .با این وصف فرش دستباف ایران واقعیتی است که هنوز وجود دارد و به دلایل بسیار باید این واقعیت را پذیرفت حمایت کرد و تلاش کرد که به ارزشهای اصیل خویش بازگردد.
در مباحثی که از این پس میاید سعی خواهیم کرد که ویژگیهای فرش دستباف ایران را مورد بررسی و تحلیل قرار داده کسانی را که صرف نظر از خواسته ها و منافع به فرش دستباف نگاهی مسئولانه دادند به چالشی جدی در این زمینه بکشانیم.
اصول تبیین جایگاه فرش دستباف –جایگاه محتوایی فرش نياز به تبيين دارد، از اين رو سعي داريم براساس اصولی که برشمرده ايم، چنين كاري را به انجام برسانيم ممکن است اصول مطرح شده قابل گسترش و تحلیل بیشتری باشد .هدف نیز این است که با پيش كشيدن مباحث تئوريك به راه حلهای عملی تری برای حفظ و پاسداری از فرش دستباف و رسانیدن آن به جایگاه اولیه دست یابیم. آرزومندانه انتظار داریم که اهل نظر و دوستداران واقعی این هنر ملی ما را د راین زمینه یاری دهند.
مباني
1- اصول مربوط به تولید
2- اصول مربوط به کیفیت هنری
3- اصول مربوط به مسایل اجتماعی و اقتصادی
اصول مربوط به تولید :
اصل اول – فرش دستباف تولیدی کاربردی است
اصل دوم – فرش دستباف فرشی بادوام ( کالایی سرمایه ای ) است
اصل سوم- به لحاظ ساختار توليد فرش دستباف تولیدی ساده و روستایی است
اصل چهارم- به لحاظ دستاورد توليد حاصل هماهنگی تفکر و دست انسان است
اصل پنجم- فرش ایران فرش كالايي هنري و گرانبهاست.