صنايع دستي وآثارچوبي تزييني زيباي كرمان(پایانی) (916 كلمه مجموعاً در اين متن موجود است) (1376 بار خوانده شده است)  صنايع دستي وآثارچوبي تزييني زيباي كرمان(پایانی)
85/12/1
پس از اتمام بافت گليم نوبت به عمليات تکميلی می رسد که اين مراحل عبارتند از:
1- سوزاندن نخهای اضافی پشت گليم
2- سوزاندن پرزهای اضافی سطح گليم
3- شستشوی گليم
4- دارکشی کردن (اين عمل زمانی ضروری است که گليم پس از بافت حالت اعوجاج داشته باشد)
5- اتوبخار دادن
در اين گليم ، رنگها هر کدام فلسفة خاص خود را دارند و هر رنگی دارای يک مفهوم نمادی است و براساس اعتقادات و فرهنگ خاص ، انتخاب شده اند. برای زمينه شيريکی پيچ اغلب از رنگ سفيد ، قرمز ، شيری استفاده می کنند. علاوه بر رنگهای اصلی ، رنگهای مصرفی ديگر در اين قسمت عبارتند از: نخودی ، سرمه ای و آبی فيروزه ای. برای ايجاد نقوش هم از رنگهای مشکی ، قرمز لاکی ، سفيد ، زرد ، سبز ، يشمی ، قهوه ای ، آبی فيروزه ای ، نارنجی ، پسته ای ، دارچينی ، مسی ، حنايی ، شتری (ترمه ای) ، سورمه ای ، کرم و .... استفاده می شود.
نقش:
در ميان صدها گليم به ندرت می توان چند گليم را پيدا کرد که شبيه به يکديگر باشند زيرا بافت آنها براساس طرحی از بيش آماده نبوده است. نقوش حيوانی ، گياهی ، انسانی ، نقوض اشياء و نقوش تکميلی (نقوش جاپرکن) در گليم شيريکی پيچ کاربرد دارد. ترنج نيز از نقوشی است که در اين نوع گليم استفاده دارد. از نقوشی که شباهت کلی به ترنج دارد و در اين گليم استفاده می شود.نقش «بابابيگی» و گل «موسی خانی» است. ديگر نقوش گليم شيريکی پيچ عبارتند از: نقشه بوته شاهی ، گل شول ، نقش محرمات.
شالبافی:
هوتک يکی از روستاهای چترود است که تنها کارگاه شالبافی استان کرمان را در خود جای داده است. آقای غضنفر ميراحمدی هوتکی آخرين بازمانده از نسل شالبافان کرمان در خانه ای به دور از هياهوی شهری و نام آوريهای رايج به حفظ اين هنر فراموش شده مشغول است.
آجيده دوزی:
آجيده : بخيه دوزی - سوزن دوزی
آجيده دوزی يا لايه دوزی يا پنبه دوزی يکی از رودوزيهای ايرانی است که ريشة عميقی در هنرهای سنتی ايران دارد و قديمی ترين مدرکی که پيرامون آن داريم به زمان هخامنشيان مربوط می شود. در دورة اشکانيان وساسانيان نيز اين هنر رواج داشته است. حجاريهای اين دوره گواه بر اين مدعاست. در دوره اسلامی تادورة صفوی اين دوخت مانند ساير دوختها از رواج نسبی برخوردار بوده و بصورتهای مختلف کاربردی توليد و مصرق می شده اما دورة صفوی دورة اوج اين هنر می باشد. شاردن در سياحتنامة خود اشاراتی به استفادة ايرانيان از پنبه دوزی برای ضخيمتر ساختن لباسهای زمستانی در ايران عصر صفوی کرده است.
آنچه باعث زيبايی لايه دوزيهای ايرانی می شود ، برجستگيهای نقوش است. زيرا در پنبه دوزی دو لايه ، لايه ای از پنبه خيلی نازک ، واتين ويا موارد مشابه ديگر در بين آستر و رويه قرار می گيرد.
در دورة صفويه ، زنديه ، افشاريه ، قاجاريه ، هنرمندان آجيده دوز ، برای رويه ، پارچة قلمکار ريزنقش انتخاب و آن را به شکل خاصی بخيه دوزی می نمودند.
از اين نوع دوخت بيشتر برای تزئين روبالشی ، البسه ، کلاههای درويشی و شب کلاه ، بقچه ، سوزنی ، سجاده ، روانداز ، روتختی ، روکرسی ، شنل و بعضی از وسايل آشپزخانه استفاده به عمل می آيد. پارچة مصرفی بيشتر ابريشمی ، نخی ، پنبه ای ، مخملی ، ساتن ، کتان ، تافته ، اطلسی و پارچه های تلفيقی از نوع و جنسهای مختلف می باشد. از نقوش رايج در اين هنر می توان به نقوش هندسی ، گل و مرغ ، گل بته ای ، طره ای لچکی ، شمسه ای و اسليمی اشاره نمود.
در گذشته استانهای کرمان و خراسان از مراکز اصلی اين نوع رودوزی بوده است. و در حال حاضر در ماهان نوعی کلاه درويشی توليد می گردد که آن را پنبه دوزی نموده و بر روی آن با خطوط موازی ظريف ، نقشهای برجسته ای بوجود می آورند.
گبردوزی (زرتشتی دوزی ):
گبردوزی يا زرتشتی دوزی ، همانگونه که از نامش پيداست هنری مرتبط با زرتشتيان ايران می باشد و توسط زرتشتيان ابداع گرديده است.
در گذشته رسم بود که زرتشتيان کمی پس از تولد فرزند دختر ، کار دوختن جامة عروسی او را آغاز می کردند. طی چند سال جامة عروس با گلدوزيهای زيبا به پايان می رسيد و به يک اثر هنری جالب مبدل می شد که در حال حاضر هنوز نزد زرتشتيان يزد و کرمان رواج دارد. گبردوزی معمولاً با نخ ابريشمی الوان روی پارچه های ريزبافت انجام می شود و نگاره های رايج را بيشتر تصاوير درخت ، طاووس ، گل ، نقوش هندسی و محرمات تشکيل می دهد. نقوشی که با ابريشم الوان دوخته می شود به قدری ظريف است که بخيه های آن را فقط با ذره بين می توان ديد.
پای شلوارهای گبردوزی شده را با نوارهای نازکی از پارچه های مختلف رنگی می دوزند. نقوش گل روی اين نوارها بصورت خيلی ظريف با ابريشم دوخته شده است. در کنار آنها بطورمتناوب تکه های رنگارنگ پارچه ابريشم يا چيت گلدار روشن دوخته شده است.
لبة شلوار گبردوزی شده که دارای پهنای زيادی است ، در قسمت زانو جمع شده و مانند بادکنکی به نظر می آيد. گبردوزی بيشتر با دوختهای ترکيبی ، ساقه دوزی ، توپردوزی ، دندان موشی و زنجيره دوزی می باشد.
|
