دوشنبه 1 خرداد 1391 - 20:42

گيوه‌دوزي، قديمي‌ترين صنايع دستي استان مرکزي

(391 كلمه مجموعاً در اين متن موجود است)
(1171 بار خوانده شده است)

گيوه‌دوزي، قديمي‌ترين صنايع دستي استان مرکزي
ایسنا: گيوه دوزي جزء قديمي‌ترين صنايع دستي است که از تاريخ پيدايش آن اطلاع دقيقي در دست نيست و منحصرا در استان مركزي در وفس و سنجان كه فاصله زيادي از آن دارد رونق داشته است، ولي در حال حاضر از رونق کمتري بر خوردار است. گيوه دوزي در استان مرکزي از سابقه ديرينه‌اي برخوردار است واين حرفه تا چندي پيش، از چنان رونقي برخوردار بود که در هر کوچه‌اي از کوچه‌ها و محله‌هاي وفس وسنجان ، صداي کوبيدن کوبه‌ها به کُنده‌هاي شيوه‌کشي به گوش مي‌رسيد که در حقيقت اين صداها از کارگاه‌هاي شيوه‌کشي که مردان در آنها مشغول ساخت تخت گيوه بودند بيرون مي‌آمد. در دايره المعارف آزاد تحت عنوان« گيوه» آمده است: گيوه نوعي پاپوش مخصوص مردان روستايي و از جمله صنايع دستي مناطقي از ايران است. در استان مرکزي توليد گيوه در مناطق سنجان و وفس رواج دارد. تمامي مراحل توليد اين پاپوش دستي است و مواد اوليه آن نخ قالي (که اصطلاحا تنه ناميده مي شود) و ضايعات چرم است. رويه گيوه توسط زنان و توسط نوعي سوزن که جوالدوز خوانده مي‌شود بافته مي‌شود و قسمت کفي آن توسط مردان با استفاده از ابزاري که تخت ناميده مي شود به اصطلاح آجيده مي شود. در صورت لزوم رويه اين پاپوش با استفاده از سيريش اندوده مي شود تا در مزارع کشاورزي مانع نفوذ آب به درون آن شود. دو مرحله اساسي در توليد گيوه، وجود دارد: شيوه کشي (ساخت تخت گيوه) و رويه چيني (بافت رويه گيوه). اين هنر مخصوص زنان و دختران روستا مي‌باشد؛ آنان با استفاده از نخ تابيده در ضخامت‌هاي مختلف که اصطلاحا آن را يک لايه يا چند لايه مي‌گويند و سوزن مخصوص به گيوه چيني مي پردازند. هر چه نخ به کار رفته نازکتر باشد مرغوبيت گيوه توليدي نيز بيشتر است. گيوه يا مستقيماً بر روي « تخت ملکي بافته مي‌شود که در اين صورت بر مرغوبيت گيوه اضافه مي‌شود و يا ابتدا روي تخته مخصوص بافته مي‌شود و در انتهاي بافت گيوه، آن را جدا کرده و به روي تخت اصلي مي دوزند. پس از اتمام کار، گيوه قالب گيري مي‌شود که در اين کار از قالب‌هاي مخصوصي از چوب، به شکل پا استفاده مي‌شود و اين نوع گيوه‌ها چون تمام نخ مي‌باشند بسيار سبک و خنک بوده و در تابستان‌ها مشتريان فراواني دارد و به قيمت مناسبي در مراکز شهري به فروش مي‌رسد.

[ بازگشت به ایران شناسی | صفحه اصلي بخش ها ]

تمامی حقوق مادی و معنوی این سایت متعلق به روزنامه تفاهم می باشد. استفاده از مطالب سایت فقط با ذکر منبع مجاز است