[1]داستان يك شبكه (1)
85/11/16
اينترنت يك شبكه گسترده جهانيست كه بين كامپيوترهايي كه خود با هم شبكهاي تشكيل دادهاند ارتباطاتي وسيع برقرار ميكند. در واقع اينترنت «شبكهاي از شبكهها» است. دادههاي گوناگون و متنوع در اين شبكه تحت پروتكل استاندارد اينترنت (IP) جابهجا ميشوند. اين شبكه شبكهها ميليونها شبكه كوچك كه ميتوانند خانگي،آكادميك، تجاري و دولتي باشند را در خود دارد. اين اتصالات و ارتباطات وسيع هر كدام مي توانند به نوبه خود دادهها، اطلاعات و خدمات گوناگوني را دربرگيرند. خدمات و سرويسهايي مانند پست الكترونيك،گفتگوهاي آنلاين (چت)، انتقال فايلها و صفحات وب كه با يكديگر در ارتباط هستند و هر كدام لينكهاي متنوعي را در خود جاي دادهاند.
حالا نكته اي را مطرح ميكنيم كه بسياري آن را نمي دانند: اينترنت و شبكه گسترده جهاني (Word Wide Web) مترادف و يكسان نيستند. اينترنت مجموعهاي از كامپيوترهاست كه از طريق سيمهاي مسي، كابلهاي فيبر نوري و ارتباطات بيسيم با يكديگر مرتبط هستند. Web يا شبكه مجموعهاي از اسناد و منابع اطلاعاتي ديگر است كه با يكديگر مرتبط هستند و راه ارتباطي آنها لينكهاي بسيار زياد و URLها ميباشند. شبكه گسترده جهاني (Word Wide Web) از طريق اينترنت قابل دسترسي است و سرويسهاي ديگري چون ايميل، نقل و انتقال فايلها و ديگر خدماتي كه توضيح خواهيم داد نيز از طريق همين ابزار در اختيار كاربران قرار ميگيرند. براي اين كه تفاوت اين دو مفهوم را بهتر درك كنيم، ميبايست از عبارت «پروتكل» اينترنت بيشتر بدانيم. اين مجموعه به بخشها و لايههاي متعددي تقسيم شده كه هر لايه لوازم و سرويسهاي مورد نياز خلق لايه بالايي را فراهم ميكند. با اين نگرش اينترنت به شبكههايي كامپيوتري اطلاق ميشود كه همه آنها از طريق IP (پروتكل اينترنت) و TCP (پروتكل كنترل جابهجايي اطلاعات) با يكديگر در ارتباط هستند. هنگامي كه اين ساختار شبكهاي به جريان بيفتد، پروتكلهاي ديگر نيز ميتوانند وارد عمل شوند. گاهي اوقات به اين ديگر پروتكلها سرويسها يا ابزارها ميگويند. مثلا Hypertext Transfer Protocol يا همان پروتكل جابهجايي متنها كه به نام HTTP ميشناسيم، يكي از ابزارهايي است كه ميلياردها فايل را در شبكه گسترده جهاني (WWW) به هم ارتباط ميدهد و لينكهاي بيشماري در اين پروسه وجود دارند.
وقتي كه اولين بار اتحاد جماهير شوروي سابق (USSR) فضاپيماي «اسپوتنيك» را پرتاب كرد، آمريكاييها هم به خود آمدند و تلاش كردند تا در رقابتهاي دوران جنگ سرد از حريف (شوروي) عقب نمانند. آنها تصميم گرفتند كه «آژانس پروژههاي پژوهشي پيشرفته» تاسيس كنند. اين سازمان در فوريه 1958 تاسيس شد تا در واقع راهبري يك رقابت تكنولوژيكي قوي را برعهده گيرد. اين آژانس كه به اختصار (ARPA) خوانده ميشد،بعدها به «آژانس پروژههاي پيشرفته پژوهشهاي دفاعي» يا (DARPA) تبديل شد.
ARPA، ادارهاي به نام «اداره تكنولوژي پردازش اطلاعات» يا IPTO را شكل داد. هدف از تاسيس IPTO اين بود كه آنها بتوانند درباره سيستمهاي رديابي و رادارها بيشتر تحقيق كنند و اندكي بعد شبكهاي كه تمامي رادارهاي كشور را به هم مرتبط ميكرد ابداع شد. «جي.سي.آر. ليك لايدر» به عنوان سرپرست گروه IPTO برگزيده شد. ميتوان گفت كه اين حركت آغازگر انقلابي بود كه با خلق شبكهاي گسترده تمامي انسانهاي روي زمين را به هم پيوند ميداد.
در سال 1950 ليك لايدر از آزمايشگاه دانشگاههاروارد به دانشگاه صنعتي ماساچوست (MIT) رفت. او در آنجا به همراه يك كميته «آزمايشگاه لينكلن» را به وجود آورد و روي پروژه SAGE كه همان نقشهبرداري از زمين و خلق سيستمهاي رديابي و رادار بود،كار ميكرد. در سال 1957 او اولين كامپيوتر PDP-1 را خريداري كرد و اولين بار كاربرد و صرفهجويي در وقتي را كه حاصل به كارگيري اين فنآوري بود را به مردم نشان داد. ليك لايدر يكي از همكارانش به نام «لارنس رابرتس» را مامور كرد تا هدايت يك پروژه به كارگيري و خلق شبكه اي ارتباطي را به عهده گيرد. در آن زمان شخصي به نام «پل بارن» مطالعه گستردهاي را براي نيروي هوايي آمريكا انجام داده بود كه پيشنهاد ميكرد به جاي نقل و انتقال اطلاعات به شكل گسترده و يك جا بهتر است آنها را در بستههاي كوچك اطلاعاتي جابهجا كنند. بارن عقيده داشت كه اين كار قدرت و زمان بقاي شبكه را بالا ميبرد. لارنس رابرتس هم مبناي اقداماتش را همين نظريه قرار داد. پس از تلاش فراوان بالاخره در 29 اكتبر 1969، اولين طرح قابل قبول و كارآمد در دانشگاه يو.سي.ال.اي تدوين شد. پس از اين موفقيت اداره پست انگلستان، اتحاديه بينالمللي غرب با هم مشاركت كردند تا اولين شبكه بينالمللي انتقال اطلاعات را به وجود آورند. اين كار در 1978 و با نام اختصاري IPSS به دنيا معرفي شد.اين شبكه از آمريكا برخاست، سپس تا سال 1981 به اروپا، كانادا،هنگكنگ واستراليا رسيد. در سال 1983 بنياد ملي علوم ايالات متحده آمريكا (NSF) شبكهاي دانشگاهي خلق كرد كه مبناي قوي و محكمي براي اين نوع شبكهها بود كه NSFNET ناميده شد. كه اين نام اختصاري معرف يك شبكه (Net) بود كه بنياد ملي علوم آمريكا (NSF) به وجود آورده بود. در همين زماني اولين شبكه گسترده TCP/IP در اول ژانويه 1983 به راه افتاد. اين تاريخ را روز تولد اينترنت ميدانند. در 1985 دامنه اين شبكه به فعاليتهاي تجاري و مالي هم رسيد. شبكه هاي مهم و مستقل هم ابتدا دروازههاي خود را به روي اين شبكه عظيم گشودند و كمي بعد با آن ادغام شدند. شبكههايي چون Usenet، Bitnet و شبكههاي تجاري و آموزشي. Telenet (تله نت) شبكهاي قوي بود كه خصوصي شكل گرفته بود. اين شبكه در سراسر آمريكا رايگان به كاربران سرويس ميداد تله نت از دهه 1970 كارش را آغاز كرده بود. اين شبكه نيز در دهه 1990 به جرگه ديگر شبكهها پيوست و با شبكه NSFNet ادغام شد. در اين دوران پروتكل TCP/IP شديدا مورد استقبال قرار گرفته بود. TCP/IP توانست با تمام اين شبكههاي با سابقهتر به ويژه شبكه بينالمللي X.25 IPSS ادغام شود و نشان دهد كه اين شيوه قدرت و كارايي اين شبكه را بالا ميبرد. اين توانايي سبب شد كه رشد و توسعه آن به راحتي صورت گيرد. واژه «اينترنت» براي اشاره به يك شبكه گسترده جهاني كه مطابق با پروتكل TCP/IP عمل ميكرد، از همين زمان ابداع شد.
شبكه در دهه 1990 چهره اي جهاني پيدا كرد. «تيم برنرز» در 1989، HTML، HTTP و اولين صفحات وب را تدوين كرده بود و در 1991، CERN پروژه جديد شبكه گسترده جهاني را به عموم معرفي نمود. CERN يا Corporation EducationResearch Networking به معناي نهاد آموزش و پژوهش شبكه اي بود.
اولين جستجوگر شبكه ViolaWWW بود ولي در نهايت جستجوگر وب موزاييك يا همان Mosaic Web Browser جاي آن را گرفت. اين جستجوگر جديد بيش از ViolaWWW محبوبيت داشت. در سال 1993، مركزي ملي كه درباره به كارگيري محاسبات پيشرفته تحقيق و بررسي ميكرد، نسخه 1.0 جستجوگر موزاييك را منتشر نمود. مخلوق اين نهاد تحقيقاتي دانشگاه ايلينويز تا اواخر سال 1994 بسيار محبوب شد و طرفداران بسياري به آن گرايش پيدا كردند و مجذوب اين اينترنت آكادميك و فني شدند. تا سال 1996، واژه «اينترنت» بسيار رايج و معمولي شد و ديگر كسي آن را با شبكه گسترده جهاني اشتباه نميگرفت و هم معني نميدانست. در طي يك دهه گذشته، اينترنت با موفقيت تمامي شبكههايي كه در گذشته وجود داشتند را تحت پوشش گرفته است. اين رشد فزاينده باعث ميشود كه اينترنت به تنهايي توسعه يابد و هيچ قدرتي نتواند جلويش را بگيرد يا كنترلش كند و هيچ شركتي نميتواند پروتكلها را تحت نفوذ خودش بگيرد يا بر شبكه مسلط شود. در واقع اينترنت را با ارتباطاتي دروني و سياستهاي جابهجايي دادههاي آن تعريف مي كنند. اينترنت با قراردادهايي دو طرفه يا چندگانه تجاري حمايت شده منابع آن فراهم ميشوند. علاوه بر اينها سياستهايي كه نحوه برقراري ارتباطات و تبادل دادهها در شبكه را مشخص ميكنند، خطوط اصلي راهنماي علمكرد اين شبكه هستند.