هفته وحدت؛ رکود جوامع اسلامی و مسئولیت های ایران
 

 
محمد مهدی مظاهری*
در آغازین روزهای هفته جاری مناسبت مبارک و میمونی را آغاز کرده ایم که در فضای آشوبناک و پرتلاطم غرب آسیا می تواند به عنوان دریچه ای به سوی صلح و ثبات تلقی شود؛ نامگذاری روزهای دوازدهم ربیع الاول (میلاد پیامبر اکرم به روایت اهل تسنن) تا هفدهم ربیع الاول
( به روایت شیعه) تحت عنوان «هفته وحدت»
 اقدامی مدبرانه از سوی امام خمینی(ره) بود که در راستای نزدیک کردن هر چه بیشتر دیدگاه های
 پیروان تشیع و تسنن و با هدف اعتلای عزت و سربلندی بیشتر مسلمانان در جهان و خنثی کردن توطئه‌های دشمنان اسلام صورت گرفت.
 البته مفهوم اتحاد اسلامی این نیست که فرقه های اسلامی برای ایجاد اتحاد اسلامی از اصول اعتقادی و یا غیر اعتقادی خود صرف نظر کنند و به اصطلاح، مشترکات همه فِرَق را بگیرند و مختصات خود را کنار بگذارند؛ زیرا این کار نه منطقی است و نه عملی. بلکه، هدف امام راحل از نامگذاری این هفته به نام هفته وحدت، رسیدن کشورهای اسلامی به درکی فراتر از منافع خودمحورانه ملی و دیدن خطرهایی فراتر از مباحث تنگ نظرانه امنیت ملی است.
 نکته اساسی البته این است که آنچه خصوصاً در سال های اخیر موجب اختلاف و پراکندگی کشورهای اسلامی گردیده، نه عقاید و نگرش های مذهبی متفاوت، که بیشتر استفاده ابزاری و سیاسی از مذهب برای تأمین منافع خودمحورانه ملی و سرکوب و مقابله با کشورهای رقیب است؛ فرآیندی که به تخریب چهره اسلام، هدر رفت بودجه و سرمایه های ملی کشورهای اسلامی و تضعیف جبهه آنها در عرصه بین المللی انجامیده است.
 آنچه در شرایط فعلی بین کشورهای اسلامی و در رأس همه آنها عربستان سعودی و جمهوری اسلامی ایران ایجاد شده است، موجی از مسابقه تسلیحاتی، رقابت های
 نظامی و اتحاد و ائتلاف با کشورهای
غیر مسلمان و بعضاً ضد اسلام(رژیم صهیونیستی) است که توسط عربستان سعودی جهت دهی می شود. این کشور عربی- اسلامی مهم خلیج فارس که بواسطه ظهور اسلام در سرزمینش، اهمیت و احترام شهرهای مقدس مکه و مدینه و البته دارابودن منابع غنی نفتی، جایگاهی راهبردی در جهان اسلام دارد، در سال های
 اخیر کوشیده است تا با نابود سازی وجهه تاریخی و سنتی خود با عنوان خادم حرمین شریفین، عنوان جدید قدرت سلطه گر نظامی و امنیتی منطقه را به خود اختصاص دهند.
 از سوی دیگر، سایر کشورهای اسلامی نیز با قرار گرفتن در حالتی از رکود و تقلید، از ایفای نقش مؤثر در جهان اسلام بازمانده اند. برخی همچون کشورهای شمال آفریقا، افغانستان و پاکستان در آشوب، نا امنی ها و مشکلات داخلی خود غرق شده اند و برای حل آنها نیز به کمک کشورهای غربی چشم دوخته اند.
گروهی دیگر نیز به دنباله رو سیاست های جاه طلبانه عربستان تبدیل شده اند و راه همسویی با قدرت های فرا منطقه ای و ائتلاف پنهانی با رژیم صهیونیستی را در پیش گرفته اند. در چنین شرایطی جمهوری اسلامی ایران تا حد زیادی در فرآیند وحدت سازی در بین کشورهای اسلامی تنها مانده است. از زمان پیروزی انقلاب اسلامی، «سیاست ایران هراسی» آمریکا و رژیم صهیونیستی مانع نزدیکی کشورهای عربی- اسلامی به ایران گردیده و حتی در سال های اخیر به شدت توسط کشورهای اسلامی همسایه ایران نیز تبلیغ و بزرگ نمایی می شود. چنین وضعیتی سبب شده است که نه تنها وحدت و انسجامی بین کشورهای اسلامی بوجود نیاید؛ بلکه آتش رقابت ها و خصومت های بین آنها نیز روز به روز برافروخته تر شود. این در حالی است که جمهوری اسلامی ایران خصوصاً در دولت های یازدهم و دوازدهم همواره بر دیپلماسی، گفتگو و مذاکره با کشورهای مسلمان همسایه و تلاش برای ایجاد یک نظم منطقه ای با حضور همه کشورهای منطقه و بدون دخالت قدرت های فرا منطقه ای تأکید کرده است. همانگونه که وزیر امور خارجه کشورمان نیز در روزهای گذشته، در سومین نشست گفت وگوی مدیترانه در رم تأکید کرده: «ایران تلاش نمی کند بازیگران منطقه ای را کنار بگذارد....و معتقد است همه کشورهای منطقه باید با یکدیگر همکاری کنند».  طبیعتاً کار کردن در چنین فضای تیره ای، چشم انداز روشنی از همکاری و وحدت اسلامی را پیش رو قرار نمی دهد؛ اما جمهوری اسلامی ایران باید تلاش کند همچون همیشه به نقش پیشروی خود در منطقه ادامه دهد و با خنثی سازی تحرکات وحدت ستیزانه، چراغ اتحاد را در منطقه غرب آسیا که مهد تمدن اسلامی است، روشن نگه دارد.
-پیشقدم شدن در تشکیل اجلاس های منطقه ای با موضوع «همکاری برای حل مشکلات مشترک» و دعوت از سران همه کشورهای اسلامی؛ حتی آنها که با ایران روابط و مناسبات گرم و دوستانه ای ندارند؛
- حضور پررنگ تر در رسانه های جهان عرب و آگاه سازی ملتها و سران
 کشورهای عربی- اسلامی نسبت به اهداف و آرمانهای ایران در منطقه
-و استفاده از کارشناسان و مشاوران اقتصادی، فرهنگی، زیست محیطی، آموزشی و... برای پیدا کردن مسیرهایی جدید برای تعامل با کشورهای اسلامی و تمرکز بر حل مشکلات مشترک به جای پرداختن به اختلافات سیاسی، برخی از راهکارهایی هستند که از طریق آنها می توان دیوار بلند بی اعتمادی بین کشورهای اسلامی را تا حدودی کوتاه تر نمود و قدمی بلند تر به سوی ایجاد وحدت اسلامی برداشت.
*استاد دانشگاه

 
http://tafahomnews.com/?News_Id=56694